Farmasötik Tanımlama Testi — Ph. Eur. / FTIR / HPLC

Tanımlama (Identity) Testi Nedir?

Tanımlama testi, numunedeki maddenin beyan edilen madde olduğunu kanıtlayan bir dizi testtir. Monografiler genellikle birden çok tanımlama testi öngörür: FTIR spektrumunun referansla örtüşmesi, HPLC'de retansiyon süresinin referansla aynı olması, UV maksimumları ve maddeye özgü kimyasal reaksiyonlar bunlar arasındadır.

Tanımlama (Identity) Testi Amacı

Amaç, karışıklık ve tağşişi önlemektir. Yanlış maddeyle üretim yapılması ilaç sektöründeki en ciddi hatalardan biridir; bu yüzden tanımlama her partide zorunludur.

Tanımlama (Identity) Testi Hangi Ürünlere Uygulanır?

Etkin farmasötik maddeler
Yardımcı maddeler
Bitmiş dozaj formları
Bitkisel drog ve ekstreler
Referans standartlar

Tanımlama (Identity) Testi Hangi Sektörlerde Kullanılır?

İlaçBiyoteknoloji

Tanımlama (Identity) Testi İçin İlgili Standartlar

Ph. Eur. 2.2.24 (kızılötesi absorpsiyon spektrofotometrisi)
Ph. Eur. 2.2.25 (ultraviyole ve görünür absorpsiyon spektrofotometrisi)
Ph. Eur. 2.2.29 (sıvı kromatografisi)
Ph. Eur. 2.2.27 (ince tabaka kromatografisi)
USP <197> ve <621>

Tanımlama (Identity) Testi Koşulları

Referans: Farmakope referans standardı veya doğrulanmış çalışma standardı
Test sayısı: Monografide birden çok tanımlama testi öngörülür; tamamı uygulanır
Spektrum karşılaştırma: Referans spektrumla örtüşme kriterine göre

Tanımlama (Identity) Testi Cihazı

FTIR spektrometre
HPLC (DAD dedektörlü)
UV/Vis spektrofotometre
İnce tabaka kromatografisi düzeneği
NIR spektrometre (hızlı tanımlama için)

Tanımlama (Identity) Testi İçin Numune Gereksinimleri

Yeterli miktarda temsil edici numune
Referans standart bilgisi sunulmalı
Parti numarası ve monografi referansı bildirilmeli
Numune saklama koşuluna uygun gönderilmeli

Tanımlama (Identity) Testi Süresi

Tanımlama testleri hızlıdır ve genellikle kısa sürede sonuçlanır; kromatografik tanımlama içeren monografilerde süre biraz uzar.

Tanımlama (Identity) Testi Prosedürü

1Uygulanacak monografi ve tanımlama testleri belirlenir.
2Referans standart hazırlanır.
3FTIR spektrumu alınır ve referansla karşılaştırılır.
4Kromatografik tanımlamada retansiyon süreleri karşılaştırılır.
5Monografideki kimyasal reaksiyonlar uygulanır.
6Tüm testlerin sonuçları birlikte değerlendirilir.

Tanımlama (Identity) Testi Kabul Kriterleri

Kabul kriteri bu sayfada verilmez: her etkin madde ve her ürün için sınır, ilgili farmakope monografisinden veya ruhsat dosyasındaki onaylı spesifikasyondan gelir. Farmakope genel bölümü yöntemi tanımlar, sınırı monografi belirler.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Tek bir tanımlama testi yeterli değildir: benzer yapıdaki maddeler aynı retansiyon süresini verebilir veya benzer spektrum gösterebilir. Bu yüzden monografi farklı ilkelere dayanan birden çok test öngörür ve hepsinin uygun olması aranır.

Tanımlama (Identity) Testi Raporu

Numune tanımı ve parti bilgisi
Uygulanan monografi ve tanımlama testleri
Her test için sonuç ve karşılaştırma
Kullanılan referans standart
Spektrum ve kromatogramlar

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

2001/83/AT Beşerî Tıbbi Ürünler Direktifi
GMP Kılavuzu (EudraLex Cilt 4)

İlaç ve Farmasötik Analiz — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Identity deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Farmasötik analiz, ilaç etkin maddesinin ve bitmiş ürünün kimliğini, saflığını, miktarını ve davranışını belirler. Bu ailenin diğerlerinden ayrılan yönü, yöntemlerin büyük ölçüde FARMAKOPELERDE tanımlı olmasıdır: Avrupa Farmakopesi (Ph. Eur.) ve Amerika Birleşik Devletleri Farmakopesi (USP) hem yöntemi hem kabul çerçevesini birlikte verir.

Farmakope yönteminin bağlayıcılığı alanın çalışma biçimini belirler. Diğer sektörlerde laboratuvar uygun bir yöntem seçebilirken burada monografta yazan yöntem esastır; alternatif yöntem kullanılacaksa eşdeğerliğinin gösterilmesi gerekir. Bu, sonuçların dünya genelinde karşılaştırılabilir olmasını sağlar.

Analizler birkaç grupta yürütülür. Kimlik ve miktar tayini (HPLC, UV, titrasyon) ürünün ne olduğunu ve ne kadar etkin madde içerdiğini gösterir. Safsızlık profili ve kalıntı çözücüler, üretim sürecinden gelen istenmeyen bileşikleri arar. Element safsızlıkları katalizör ve ekipman kaynaklı metalleri ele alır. Çözünme ve dağılma davranışı, ilacın vücutta salınım davranışına ilişkin en önemli in vitro göstergedir.

ÇÖZÜNME DENEYİ alanın en kritik ölçümlerinden biridir. Bir tabletin doğru miktarda etkin madde içermesi yeterli değildir; o maddenin uygun hızda çözünmesi gerekir. Çözünme profili, formülasyon değişikliklerinin biyoyararlanıma etkisini değerlendirmede kullanılır ve jenerik ilaç ruhsatlandırmasında merkezî bir yer tutar.

YÖNTEM VALİDASYONU bu ailede zorunlu bir adımdır. Farmakope yöntemi kullanılıyorsa yöntemin o laboratuvarın koşullarında uygun çalıştığı doğrulanır. Kendi yöntemi geliştirilmişse doğrusallık, kesinlik, doğruluk, seçicilik, tespit ve tayin sınırı, sağlamlık gibi parametrelerle valide edilir. Valide edilmemiş bir yöntemle üretilen sonuç ruhsat dosyasında kullanılamaz.

Stabilite çalışmaları raf ömrünü belirler ve alanın en uzun süren işidir. Ürün tanımlı sıcaklık ve nem koşullarında bekletilir, belirli aralıklarla analiz edilir ve sonuçlar raf ömrü ile saklama koşulu iddiasının dayanağı olur. Hızlandırılmış koşullar ön bilgi verir ama gerçek zamanlı veri esastır.

Mikrobiyolojik taraf ayrı bir gövdedir: mikrobiyal yük sayımı, belirlenmiş mikroorganizmaların aranması, steril ürünlerde sterilite deneyi ve bakteriyel endotoksin deneyi. Steril ürünlerde ayrıca ambalaj bütünlüğü ve sterilizasyon validasyonu devreye girer.

Veri bütünlüğü (data integrity) son yıllarda denetimlerin merkezine yerleşti. Sonucun doğru olması yetmez; ham verinin izlenebilir, değiştirilemez ve denetlenebilir olması gerekir. Elektronik kayıt sistemlerinin doğrulanması bu yüzden analizin ayrılmaz parçası hâline geldi.

Bu alanın yöntem grupları

Kimlik ve miktar
HPLC, UPLC, UV-Vis spektrofotometri, titrasyon, FTIR ile kimlik doğrulama.
Safsızlık ve kalıntı
İlgili safsızlıklar, bozunma ürünleri, kalıntı çözücüler (GC-headspace), nitrozamin taramaları.
Element safsızlıkları
ICP-MS ve ICP-OES ile element safsızlık tayini ve risk değerlendirmesi.
Fizikokimyasal
Çözünme ve dağılma, sertlik, ufalanma, dozaj birimi tekdüzeliği, su içeriği (Karl Fischer), partikül boyutu.
Mikrobiyolojik
Mikrobiyal enumerasyon, belirlenmiş mikroorganizmalar, sterilite, bakteriyel endotoksin, koruma etkinliği.
Stabilite
Gerçek zamanlı ve hızlandırılmış stabilite çalışmaları; fotostabilite ve kullanım sırasında stabilite.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Farmakope yöntemi bağlayıcıdır; alternatif yöntem ancak eşdeğerliği gösterilerek kullanılabilir.
Yöntem validasyonu olmadan üretilen sonuç ruhsat dosyasında kullanılamaz.
Hızlandırılmış stabilite gerçek zamanlı verinin yerini almaz; raf ömrü gerçek zamanlı sonuçla desteklenir.
Çözünme profili cihaz tipine, karıştırma hızına ve ortama duyarlıdır; koşullar raporda eksiksiz olmalıdır.
Veri bütünlüğü eksikliği, sonuç doğru olsa bile denetimde uygunsuzluk üretir.
Formülasyon ya da tedarikçi değişikliği analitik karşılaştırma ve gerekiyorsa yeni stabilite çalışması gerektirir.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Ruhsat dosyası ve parti serbest bırakma
Raf ömrü ve saklama koşulu belirleme
Yöntem transferi ve yöntem validasyonu
Tedarikçi hammadde kabul kontrolü
Formülasyon değişikliğinin biyoeşdeğerliğe etkisinin değerlendirilmesi

İlgili Testler

Tanımlama (Identity) Testi Hakkında Sık Sorulan Sorular

NIR ile hızlı tanımlama kabul ediliyor mu?

Kabul edilebilir ancak yöntemin valide edilmiş ve ruhsat dosyasında tanımlanmış olması gerekir. NIR, kaplarda hızlı kimlik doğrulaması için yaygındır; monografi testlerinin yerine geçmesi ayrı bir onay konusudur.