Kurumsal
Yetkinliğin, güvenilirliğin ve teknik yeterliliğin bağımsız göstergesi
ISO/IEC 17025, 17020, 17021-1 ve 17065 kapsamlarının farkı ve hangi yetkinin neyi kapsadığı.
Akreditasyon nedir
Her faaliyet alanı kendi kapsamına uygun standarda tabidir
Akreditasyon; uygunluk değerlendirme faaliyetlerini gerçekleştiren kuruluşların belirli standartlar ve teknik kriterler doğrultusunda yetkinliğinin, tarafsızlığının ve yeterliliğinin bağımsız bir otorite tarafından değerlendirilmesi sürecidir.
Test ve analiz laboratuvarlarından muayene kuruluşlarına, ürün ve sistem belgelendirme faaliyetlerinden farklı uygunluk değerlendirme hizmetlerine kadar her faaliyet alanı, kendi kapsamına uygun standart ve akreditasyon gerekliliklerine tabi olabilir.
Akreditasyon konusunu yalnızca bir belge veya unvan olarak değil; güvenilirlik, teknik yeterlilik, tarafsızlık ve sürdürülebilir kalite anlayışının önemli bir unsuru olarak değerlendiriyoruz.
Akreditasyon kapsamı
Akredite olduğumuz standartlar
Akreditasyonun yalnızca kuruluş bazında değil, belirli faaliyet ve kapsamlar için değerlendirilmesi önemlidir: farklı faaliyetler ayrı standartlar kapsamında ele alınır.
Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarlarının Yeterliliği İçin Genel Şartlar
Laboratuvar deneyleri ve kalibrasyon
Çeşitli Tipteki Muayene Kuruluşlarının Çalıştırılmaları İçin Genel Kriterler
Muayene ve gözetim faaliyetleri
Şema ayrımı
Hangi faaliyet hangi şema altında yürür?
| Şema | Kapsadığı faaliyet | Durum |
|---|---|---|
| ISO/IEC 17025 | Laboratuvar deneyleri ve kalibrasyon | Akredite kapsamda |
| ISO/IEC 17020 | Muayene ve gözetim | Akredite kapsamda |
| ISO/IEC 17065 | Ürün, proses ve hizmet belgelendirme | Kapsam teyide tabi |
| ISO/IEC 17021-1 | Yönetim sistemi belgelendirme | Kapsam teyide tabi |
Bir hizmetin bu sitede anlatılması, o hizmetin akredite veya yetkili kuruluş kapsamında sunulduğu anlamına gelmez. Başvurunuzda hangi faaliyetin hangi kapsamda yürütülebileceği yazılı olarak teyit edilir.
Şemaların işlevi
Her şema hangi soruya cevap verir?
Dört şema birbirinin yerine geçmez; her biri farklı bir özneyi değerlendirir ve farklı bir çıktı üretir. Sahada en çok karıştırılan konu budur.
Deney ve kalibrasyon laboratuvarı
Bu ölçüm doğru mu ve tekrarlanabilir mi?
Ne yapar
Laboratuvarın bir ölçümü yapma yetkinliğini nitelendirir: yöntem doğrulaması, cihaz kalibrasyonu, ölçüm belirsizliğinin hesaplanması, personel yetkinliği ve laboratuvarlar arası karşılaştırma. Çıktısı bir DENEY RAPORUDUR.
Ne yapmaz
Ürünün uygun olduğuna karar vermez. Rapor ölçülen değeri verir; o değerin kabul edilebilir olup olmadığına ürün standardı ya da şartname karar verir.
Muayene kuruluşu
Bu nesne kullanıma uygun mu?
Ne yapar
Muayene kuruluşunun yerinde inceleme yapıp mesleki yargıya dayanarak karar verme yetkinliğini nitelendirir. Kaldırma donanımı, basınçlı kap, asansör ve kaynaklı imalat periyodik kontrolleri bu şema altında yürür. Çıktısı bir MUAYENE RAPORUDUR.
Ne yapmaz
Ürüne sertifika düzenlemez ve seri üretimin uygunluğunu güvence altına almaz; muayene edilen tek tek nesneye ilişkindir.
Ürün belgelendirme kuruluşu
Bu ürün tipi belirtilen gerekliliklere uygun mu?
Ne yapar
Kuruluşun bir ÜRÜN TİPİNE sertifika düzenleme yetkinliğini nitelendirir. Değerlendirme deney raporunu, üretim yerinin kontrolünü ve belge geçerliliği boyunca gözetimi birlikte kapsar. Çıktısı bir ÜRÜN SERTİFİKASIDIR.
Ne yapmaz
Kuruluşun yönetim sistemini belgelendirmez. Ayrıca ürün sertifikası, ürünün her partisinin denendiği anlamına gelmez; gözetim örneklemeye dayanır.
Yönetim sistemi belgelendirme kuruluşu
Bu kuruluşun sistemi standarda göre işliyor mu?
Ne yapar
Kuruluşun ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001 gibi yönetim sistemi standartlarına göre belgelendirme yapma yetkinliğini nitelendirir. Denetim örneklemeye dayanır ve belge süresince gözetim denetimleriyle sürdürülür. Çıktısı bir SİSTEM BELGESİDİR.
Ne yapmaz
Ürünün uygunluğunu göstermez. ISO 9001 belgesi olan bir kuruluşun ürünü mevzuata uygunsuz olabilir; ikisi farklı özneyi değerlendirir.
Kapsam belgesi
Akreditasyon kapsamı nasıl okunur?
Bir kuruluşun akredite olması tek başına bilgi taşımaz; belirleyici olan akreditasyon KAPSAMIDIR. Kapsam, akreditasyon kuruluşunun yayımladığı kapsam belgesinde madde madde yazılır ve orada yazmayan bir faaliyet akredite kapsamda değildir.
- Kapsam belgesi FAALİYET bazındadır: hangi deney, hangi ürün ya da malzeme grubunda, hangi standarda göre yapılıyor. Bir laboratuvarın akredite olması bütün deneylerinin akredite olduğu anlamına gelmez.
- Belge numarası ve geçerlilik tarihi kontrol edilir; akreditasyon askıya alınabilir, daraltılabilir ya da sona erebilir.
- Muayene kuruluşlarında kuruluşun hangi TİP olarak akredite edildiği yazar. Şartname bağımsız üçüncü taraf muayene istiyorsa, kendi bünyesindeki bir birimin muayenesi o şartnameyi karşılamaz.
- Raporun ya da sertifikanın üzerinde akreditasyon markası bulunması, o belgedeki her kalemin akredite kapsamda olduğunu göstermez; kapsam dışı kalemler ayrıca işaretlenir.
- Karşılıklı tanıma anlaşmaları, bir ülkedeki akreditasyon kuruluşunun akredite ettiği raporun diğer ülkelerde kabul edilmesini sağlar; ancak mevzuatın ayrıca yetkili kuruluş şartı koyduğu yerde bu tanıma yeterli olmaz.
Sık karıştırılanlar
- "Akredite laboratuvar" ile "onaylanmış kuruluş" aynı şey değildir: akreditasyon yetkinliğin bağımsız değerlendirmesidir, onaylanmış kuruluş ise bir mevzuat kapsamında görevlendirilmedir.
- Deney raporu bir uygunluk kararı değildir. Rapor ölçülen değeri verir; uygunluk kararı ürün standardına ya da mevzuata göre verilir ve bu ayrı bir faaliyettir.
- Sistem belgesi ürün uygunluğunu, ürün sertifikası da sistem uygunluğunu göstermez; iki şema farklı özneyi değerlendirir.
- Üretici beyanına dayanan mevzuatlarda (örneğin alçak gerilim ve elektromanyetik uyumluluk) akredite laboratuvar hukuken zorunlu değildir; ancak akreditasyonsuz bir rapor piyasa gözetiminde savunulmakta belirgin biçimde zayıf kalır.
- Bir hizmetin bir web sitesinde anlatılması, o hizmetin akredite kapsamda sunulduğunu göstermez; kapsam her zaman kapsam belgesinden teyit edilir.
Güven
Güvenilir uygunluk değerlendirmesi
Akreditasyon; gerçekleştirilen faaliyetlerin tanımlanmış kriterler doğrultusunda yürütülmesine, sonuçların güvenilirliğinin desteklenmesine ve uygunluk değerlendirme süreçlerinde güven oluşturulmasına katkı sağlar.
Şeffaflık, tarafsızlık ve teknik yeterlilik ilkeleri doğrultusunda güvenilir süreçler oluşturmayı önemsiyoruz.