Biyoyük Testi — ISO 11737-1 · İlaç ve Farmasötik Analiz

Biyoyük (Bioburden) Testi Nedir?

Biyoyük testi, sterilizasyon öncesinde ürün üzerinde bulunan canlı mikroorganizma popülasyonunun sayısını ve niteliğini belirler. Sterilizasyon dozunun ve sürecinin belirlenmesi doğrudan biyoyüke dayandığı için, sterilizasyon geçerli kılmasının temel girdisidir.

Biyoyük (Bioburden) Testi Amacı

Amaç, sterilizasyon sürecinin tasarlanması ve doğrulanması için gerekli mikrobiyolojik başlangıç verisini üretmek ve üretim hijyeninin sürekliliğini izlemektir.

Biyoyük (Bioburden) Testi Hangi Ürünlere Uygulanır?

Sterilizasyon öncesi tıbbi cihazlar
İmplant ve cerrahi aletler
Tek kullanımlık setler
Steril ambalaj bileşenleri
Yara bakım ürünleri

Biyoyük (Bioburden) Testi Hangi Sektörlerde Kullanılır?

Medikal CihazSağlıkİlaç

Biyoyük (Bioburden) Testi İçin İlgili Standartlar

ISO 11737-1tıbbi cihazlarda mikrobiyal yük tayini Testi
ISO 11135
ISO 11137-1
ISO 11137-2
USP <61>

Biyoyük (Bioburden) Testi Koşulları

Geri kazanım: Numuneden mikroorganizma ayırma yöntemi (çalkalama, sonikasyon, yıkama) geçerli kılınmalıdır
Geri kazanım verimliliği: Yöntemin ne kadar mikroorganizma geri kazandığı belirlenir ve sonuca düzeltme faktörü olarak yansıtılır
Besiyerleri: Bakteri ve mantar sayımı için ayrı besiyerleri ve inkübasyon koşulları

Biyoyük (Bioburden) Testi Cihazı

Sonikatör ve çalkalayıcı
Membran filtrasyon ünitesi
İnkübatörler
Koloni sayım sistemi
Biyogüvenlik kabini

Biyoyük (Bioburden) Testi İçin Numune Gereksinimleri

Sterilizasyon öncesi, üretim hattından alınmış ürün
Numune sayısı ISO 11737-1'e göre belirlenir
Numune alma tarihi, hat ve parti bilgisi kaydedilmelidir
Numuneler mikrobiyal üremeye izin vermeyecek koşullarda taşınmalıdır

Biyoyük (Bioburden) Testi Süresi

Geri kazanım çalışması dâhil ilk çalışma birkaç hafta; rutin izleme sonuçları inkübasyon süresine bağlı olarak günler içinde alınır.

Biyoyük (Bioburden) Testi Prosedürü

1Geri kazanım yöntemi seçilir ve verimliliği belirlenir.
2Numuneler aseptik koşullarda alınır.
3Mikroorganizmalar üründen ayrılır.
4Elde edilen sıvı besiyerlerine ekilir veya filtrelenir.
5Uygun sıcaklık ve sürede inkübe edilir.
6Koloniler sayılır ve geri kazanım faktörüyle düzeltilir.
7Sonuç ürün başına CFU olarak raporlanır.

Biyoyük (Bioburden) Testi Kabul Kriterleri

Biyoyük testinin kendi içinde bir kabul sınırı yoktur; sonuç bir girdidir. Kuruluş, sterilizasyon geçerli kılmasında kullandığı biyoyük düzeyi için bir uyarı ve aksiyon limiti tanımlar ve rutin sonuçları bu limitlerle karşılaştırır.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Sonuçlar zaman içindeki eğilim olarak değerlendirilir. Biyoyükteki artış, sterilizasyon dozunun yeniden değerlendirilmesini gerektirebilir; bu nedenle rutin izleme sterilizasyon geçerliliğinin sürdürülmesinin parçasıdır.

Biyoyük (Bioburden) Testi Raporu

Uygulanan standart ve yöntem
Numune tanımı, parti ve alma tarihi
Geri kazanım yöntemi ve verimlilik faktörü
Besiyerleri ve inkübasyon koşulları
Ürün başına CFU sonuçları
Uyarı/aksiyon limitleriyle karşılaştırma

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

MDR (AB) 2017/745
ISO 11135 / ISO 11137

İlaç ve Farmasötik Analiz — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Bioburden deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Farmasötik analiz, ilaç etkin maddesinin ve bitmiş ürünün kimliğini, saflığını, miktarını ve davranışını belirler. Bu ailenin diğerlerinden ayrılan yönü, yöntemlerin büyük ölçüde FARMAKOPELERDE tanımlı olmasıdır: Avrupa Farmakopesi (Ph. Eur.) ve Amerika Birleşik Devletleri Farmakopesi (USP) hem yöntemi hem kabul çerçevesini birlikte verir.

Farmakope yönteminin bağlayıcılığı alanın çalışma biçimini belirler. Diğer sektörlerde laboratuvar uygun bir yöntem seçebilirken burada monografta yazan yöntem esastır; alternatif yöntem kullanılacaksa eşdeğerliğinin gösterilmesi gerekir. Bu, sonuçların dünya genelinde karşılaştırılabilir olmasını sağlar.

Analizler birkaç grupta yürütülür. Kimlik ve miktar tayini (HPLC, UV, titrasyon) ürünün ne olduğunu ve ne kadar etkin madde içerdiğini gösterir. Safsızlık profili ve kalıntı çözücüler, üretim sürecinden gelen istenmeyen bileşikleri arar. Element safsızlıkları katalizör ve ekipman kaynaklı metalleri ele alır. Çözünme ve dağılma davranışı, ilacın vücutta salınım davranışına ilişkin en önemli in vitro göstergedir.

ÇÖZÜNME DENEYİ alanın en kritik ölçümlerinden biridir. Bir tabletin doğru miktarda etkin madde içermesi yeterli değildir; o maddenin uygun hızda çözünmesi gerekir. Çözünme profili, formülasyon değişikliklerinin biyoyararlanıma etkisini değerlendirmede kullanılır ve jenerik ilaç ruhsatlandırmasında merkezî bir yer tutar.

YÖNTEM VALİDASYONU bu ailede zorunlu bir adımdır. Farmakope yöntemi kullanılıyorsa yöntemin o laboratuvarın koşullarında uygun çalıştığı doğrulanır. Kendi yöntemi geliştirilmişse doğrusallık, kesinlik, doğruluk, seçicilik, tespit ve tayin sınırı, sağlamlık gibi parametrelerle valide edilir. Valide edilmemiş bir yöntemle üretilen sonuç ruhsat dosyasında kullanılamaz.

Stabilite çalışmaları raf ömrünü belirler ve alanın en uzun süren işidir. Ürün tanımlı sıcaklık ve nem koşullarında bekletilir, belirli aralıklarla analiz edilir ve sonuçlar raf ömrü ile saklama koşulu iddiasının dayanağı olur. Hızlandırılmış koşullar ön bilgi verir ama gerçek zamanlı veri esastır.

Mikrobiyolojik taraf ayrı bir gövdedir: mikrobiyal yük sayımı, belirlenmiş mikroorganizmaların aranması, steril ürünlerde sterilite deneyi ve bakteriyel endotoksin deneyi. Steril ürünlerde ayrıca ambalaj bütünlüğü ve sterilizasyon validasyonu devreye girer.

Veri bütünlüğü (data integrity) son yıllarda denetimlerin merkezine yerleşti. Sonucun doğru olması yetmez; ham verinin izlenebilir, değiştirilemez ve denetlenebilir olması gerekir. Elektronik kayıt sistemlerinin doğrulanması bu yüzden analizin ayrılmaz parçası hâline geldi.

Bu alanın yöntem grupları

Kimlik ve miktar
HPLC, UPLC, UV-Vis spektrofotometri, titrasyon, FTIR ile kimlik doğrulama.
Safsızlık ve kalıntı
İlgili safsızlıklar, bozunma ürünleri, kalıntı çözücüler (GC-headspace), nitrozamin taramaları.
Element safsızlıkları
ICP-MS ve ICP-OES ile element safsızlık tayini ve risk değerlendirmesi.
Fizikokimyasal
Çözünme ve dağılma, sertlik, ufalanma, dozaj birimi tekdüzeliği, su içeriği (Karl Fischer), partikül boyutu.
Mikrobiyolojik
Mikrobiyal enumerasyon, belirlenmiş mikroorganizmalar, sterilite, bakteriyel endotoksin, koruma etkinliği.
Stabilite
Gerçek zamanlı ve hızlandırılmış stabilite çalışmaları; fotostabilite ve kullanım sırasında stabilite.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Farmakope yöntemi bağlayıcıdır; alternatif yöntem ancak eşdeğerliği gösterilerek kullanılabilir.
Yöntem validasyonu olmadan üretilen sonuç ruhsat dosyasında kullanılamaz.
Hızlandırılmış stabilite gerçek zamanlı verinin yerini almaz; raf ömrü gerçek zamanlı sonuçla desteklenir.
Çözünme profili cihaz tipine, karıştırma hızına ve ortama duyarlıdır; koşullar raporda eksiksiz olmalıdır.
Veri bütünlüğü eksikliği, sonuç doğru olsa bile denetimde uygunsuzluk üretir.
Formülasyon ya da tedarikçi değişikliği analitik karşılaştırma ve gerekiyorsa yeni stabilite çalışması gerektirir.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Ruhsat dosyası ve parti serbest bırakma
Raf ömrü ve saklama koşulu belirleme
Yöntem transferi ve yöntem validasyonu
Tedarikçi hammadde kabul kontrolü
Formülasyon değişikliğinin biyoeşdeğerliğe etkisinin değerlendirilmesi

İlgili Testler

Biyoyük (Bioburden) Testi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Biyoyük neden sterilizasyon dozunu etkiliyor?

Sterilizasyon, mikroorganizma sayısını logaritmik olarak azaltır. Başlangıçtaki mikroorganizma sayısı ne kadar yüksekse, aynı sterilite güvence düzeyine (SAL) ulaşmak için o kadar yüksek doz veya uzun süre gerekir. Bu nedenle biyoyük, doz belirlemenin doğrudan girdisidir.

Geri kazanım verimliliği neden ölçülüyor?

Üründen mikroorganizmaların tamamı ayrılamaz. Verimlilik faktörü bilinmezse gerçek biyoyük olduğundan düşük görünür ve sterilizasyon dozu yetersiz belirlenir; bu doğrudan bir güvenlik riskidir.