Su İticilik ve Su Geçirimsizlik Testi Nedir?
Su direnci başlığı, ürün grubuna göre üç ayrı soruyu yanıtlar. TEKSTİLDE iki özellik ölçülür: su iticilik (yüzeyin suyu tutmadan akıtması, sprey testiyle derecelendirilir) ve su geçirimsizlik (basınç altında su geçirmeye direnç, hidrostatik basınçla ölçülür). AYAKKABIDA montajı tamamlanmış ürünün su geçirip geçirmediği denenir. GÜNEŞ KORUYUCU ÜRÜNLERDE ise suya girdikten sonra korumanın ne kadarının korunduğu (su direnci retansiyonu) ölçülür. Üç uygulama farklı standartlarla yürütülür ve sonuçları birbirinin yerine geçmez.
Su İticilik ve Su Geçirimsizlik Testi Amacı
Amaç, ürünün ıslak koşullarda beyan edilen performansı sağlayıp sağlamadığını doğrulamaktır: giysinin yağmurda su geçirmemesi, ayakkabının ayağı kuru tutması, güneş koruyucunun denizden çıkınca korumaya devam etmesi.
Su İticilik ve Su Geçirimsizlik Testi Hangi Ürünlere Uygulanır?
- Dış giyim ve yağmurluk kumaşları
- Çadır, tente ve branda
- İş elbiseleri ve koruyucu giysiler
- Membranlı ve kaplamalı kumaşlar
- İş güvenliği ayakkabı ve botları
- Su dirençli güneş koruyucu ürünler
Su İticilik ve Su Geçirimsizlik Testi Hangi Sektörlerde Kullanılır?
Su İticilik ve Su Geçirimsizlik Testi İçin İlgili Standartlar
- TS EN ISO 4920 (tekstil — yüzey ıslanmaya direnç, sprey testi)
- TS EN ISO 811 (tekstil — hidrostatik basınca direnç)
- TS EN ISO 9865 (Bundesmann yağmur simülasyonu)
- TS EN 343 (yağmura karşı koruyucu giysi)
- AATCC 22 / AATCC 127
- TS EN ISO 5403-1/-2 (deri — dinamik su geçirimsizlik)
- TS EN ISO 20344 / 20345 (ayakkabı — tüm ayakkabı su geçirimsizliği, WR)
- TS EN ISO 16217 (güneş koruyucu — suya daldırma işlemi)
- TS EN ISO 18861 (güneş koruyucu — su direnci retansiyon yüzdesi)
Su İticilik ve Su Geçirimsizlik Testi Koşulları
- Sprey testi
- Standartta tanımlı yükseklikten belirli hacimde su püskürtülür
- Hidrostatik test
- Basınç standartta tanımlı hızda artırılır; üçüncü damlanın göründüğü değer kaydedilir
- Ayakkabı deneyi
- Ürün tanımlı derinlikte su içinde yürüme hareketine tabi tutulur
- Güneş koruyucu
- SPF ölçümü suya daldırma öncesi ve sonrası tekrarlanır; retansiyon yüzdesi hesaplanır
Su İticilik ve Su Geçirimsizlik Testi Cihazı
- Sprey test düzeneği (spray tester)
- Hidrostatik basınç test cihazı
- Bundesmann yağmur simülatörü
- Yürüme simülasyonlu su tankı (ayakkabı için)
- Su banyosu ve SPF ölçüm düzeneği (güneş koruyucu için)
- Referans fotoğraf setleri
Su İticilik ve Su Geçirimsizlik Testi İçin Numune Gereksinimleri
- Her deney için ayrı numune setleri
- Kumaş numuneleri kaplamalı yüzey dışa gelecek şekilde yerleştirilmeli
- Dikişli bölge test edilecekse ayrı numune hazırlanmalı
- Ayakkabı deneyinde montajı tamamlanmış, kullanılmamış çift gerekir
- Yıkama sonrası performans isteniyorsa yıkanmış numune de sunulmalı
Su İticilik ve Su Geçirimsizlik Testi Süresi
Sprey testi kısadır. Hidrostatik deneyin süresi basınç artış hızına ve numunenin dayandığı seviyeye bağlıdır; yüksek performanslı membranlarda belirgin şekilde uzar. Ayakkabı deneyinde tanımlı çevrim sayısı, güneş koruyucu deneyinde ise daldırma ve SPF ölçüm adımları süreyi belirler.
Su İticilik ve Su Geçirimsizlik Testi Prosedürü
- 1Numuneler şartlandırılır.
- 2Sprey testinde numune eğimli düzeneğe gerdirilir ve tanımlı hacimde su püskürtülür; yüzey referans setiyle derecelendirilir.
- 3Hidrostatik testte numune hücreye sızdırmaz bağlanır, basınç tanımlı hızda artırılır.
- 4Ayakkabı deneyinde ürün su tankında yürüme hareketine tabi tutulur ve iç yüzey incelenir.
- 5Güneş koruyucuda SPF, suya daldırma öncesi ve sonrası ölçülür.
- 6Sonuçlar deney bazında ayrı ayrı raporlanır.
Su İticilik ve Su Geçirimsizlik Testi Kabul Kriterleri
Kabul kriteri uygulamaya göre değişir: sprey testinde şartnamedeki minimum derece, hidrostatik testte TS EN 343 gibi ürün standartlarının sınıf sınırları, ayakkabıda TS EN ISO 20345'in WR için tanımladığı azami ıslanma alanı, güneş koruyucuda ise ISO 18861'e göre hesaplanan retansiyon yüzdesinin beyanı desteklemesi. Sınıf ve eşik değerleri ilgili standardın yürürlükteki baskısından teyit edilir.
Sonuçların Değerlendirilmesi
Sonuçlar birlikte okunur. Yüksek sprey derecesi ancak düşük hidrostatik basınç, yüzey apresinin çalıştığını fakat kumaşın su bariyeri olmadığını gösterir. Ayakkabıda malzeme geçirimsizliği ürün geçirimsizliğini garanti etmez; su çoğunlukla dikişten veya taban birleşiminden girer. Yıkama sonrası tekrar ölçüm, su itici aprenin kalıcılığını ortaya koyar.
Su İticilik ve Su Geçirimsizlik Testi Raporu
- Numune tanımı ve varsa kaplama/membran bilgisi
- Uygulanan standartlar ve deney düzeyi (malzeme/ürün)
- Sprey testi derecesi
- Hidrostatik basınç değeri (cm su sütunu veya kPa)
- Ayakkabıda ıslanma alanı ve su alma miktarı
- Güneş koruyucuda daldırma öncesi/sonrası SPF ve retansiyon yüzdesi
- Varsa yıkama sonrası sonuçlar
Akreditasyon
EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.
Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.
Kapsam ve yetkilerİlgili Mevzuat
- (AB) 2016/425 Kişisel Koruyucu Donanım Tüzüğü (koruyucu giysi ve ayakkabılar için)
- (AT) 1223/2009 Kozmetik Ürünler Tüzüğü (güneş koruyucu beyanları için)
Kozmetik Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?
Aşağıdaki bölüm Water Resistance deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.
Kozmetik deneyleri, ürünün kullanım süresince mikrobiyolojik olarak güvenli kaldığını, iddia ettiği performansı verdiğini ve kısıtlanmış madde içermediğini gösterir. Bu ailede ürün ONAYI YOKTUR: hiçbir otorite kozmetik ürünü onaylamaz; sorumluluk bütünüyle üreticide ve AB'de yerleşik sorumlu kişidedir.
Bu sorumluluk modeli alanın çalışma biçimini belirler. Ürün piyasaya arz edilmeden önce bir ürün bilgi dosyası (PIF) hazırlanır, bir güvenlik değerlendirmesi (CPSR) yapılır ve bildirim tamamlanır. Denetim sonradan gelir ve dosyayı ister; dosya eksikse ürün piyasadan çekilir. Deney raporları bu dosyanın kanıt tabanını oluşturur.
Mikrobiyolojik tarafta iki farklı soru vardır ve ikisi ayrı deneyle yanıtlanır. Ürünün MEVCUT mikrobiyolojik kalitesi sayım ve belirli mikroorganizma aranmasıyla ölçülür. Koruma sisteminin ETKİNLİĞİ ise ürüne kasten mikroorganizma verilerek sınanır (challenge test): ürün, kullanım boyunca tekrarlanan kontaminasyona direnebiliyor mu? Bir kavanoz krem her kullanımda parmakla temas eder; koruma sistemi bunu kaldırmalıdır.
Performans tarafında iddia doğrulama çalışmaları yürütülür. Güneş koruyucularda SPF ve UVA koruma tayini ile su dayanımı ölçümü zorunludur ve etikette beyan edilen değerin dayanağıdır. Nemlendirme, kırışıklık görünümü, saç bakımı ve renk kalıcılığı gibi iddialar için de in vivo ya da in vitro yöntemlerle kanıt üretilir.
Kimyasal tarafta yasaklı ve kısıtlı maddeler aranır: ağır metaller, yasaklı boyarmaddeler, koruyucu derişimleri, UV filtre miktarları ve nitrozamin gibi bulaşanlar. Nanomalzeme içeren ürünlerde ayrı bildirim yükümlülüğü vardır.
HAYVAN DENEYİ YASAĞI alanın en belirleyici kısıtıdır. Bitmiş ürün ve bileşenlerde hayvan deneyi yapılamaz ve hayvan deneyi yapılmış ürün piyasaya arz edilemez. Bu yüzden alternatif in vitro yöntemler (rekonstrüksiyonlu insan derisi modelleri, hücre kültürü temelli testler) alanın merkezindedir ve toksikolojik değerlendirme büyük ölçüde mevcut veriye, okuma-arası (read-across) yaklaşımlara ve in vitro sonuçlara dayanır.
Stabilite ve ambalaj uyumluluğu çalışmaları raf ömrünü ve açıldıktan sonra kullanım süresini (PAO) belirler. Ürünün ambalajla etkileşimi de değerlendirilir: aktif madde ambalaja göç edebilir, ambalajdan üründe bulunmaması gereken maddeler geçebilir.
Süreç tarafında iyi üretim uygulamaları ISO 22716 ile gösterilir; bu, ürün deneyinden ayrı ama dosyanın zorunlu bir parçasıdır.
Bu alanın yöntem grupları
Mikrobiyolojik kalite
Aerobik mezofilik bakteri, maya ve küf sayımı; Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus, Candida albicans ve E. coli aranması.
Koruma etkinliği
Challenge test ile koruma sisteminin tekrarlanan kontaminasyona direnci (ISO 11930).
Güneş koruma
In vivo SPF tayini, in vitro UVA koruma tayini, su dayanımı ve kritik dalga boyu ölçümleri.
Kimyasal analiz
Ağır metaller, yasaklı ve kısıtlı maddeler, koruyucu ve UV filtre miktar tayini, bulaşan taramaları.
Güvenlik değerlendirmesi
In vitro tahriş ve duyarlılık yöntemleri, toksikolojik risk değerlendirmesi, maruziyet hesapları.
Stabilite ve uyumluluk
Gerçek zamanlı ve hızlandırılmış stabilite, ambalaj uyumluluğu, PAO belirleme, duyusal ve fizikokimyasal izleme.
Bu alanda sık karıştırılanlar
- Kozmetikte CE işareti YOKTUR; uygunluk PIF, güvenlik değerlendirmesi ve bildirim üzerinden gösterilir.
- Sorumlu kişi AB'de yerleşik olmak zorundadır; ihracatçı bunu üstlenmezse ürün piyasaya arz edilemez.
- Mikrobiyolojik kalite ile koruma etkinliği farklı deneylerdir; temiz çıkan bir ürün koruma sistemi zayıf olabilir.
- Hayvan deneyi yasağı bileşenleri de kapsar; başka bir pazar için yapılmış hayvan deneyi verisi kullanım sorunu doğurur.
- SPF iddiası ölçümle desteklenmelidir; formülasyon değişikliği yeni ölçüm gerektirir.
- Ambalaj değişikliği stabilite ve uyumluluk çalışmalarının tekrarını gerektirebilir.
Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler
- Ürün bilgi dosyası ve güvenlik değerlendirmesi
- Koruma sistemi (preservative) tasarımının doğrulanması
- SPF ve etkinlik iddialarının desteklenmesi
- Raf ömrü ve açıldıktan sonra kullanım süresi belirleme
- İhracatta hedef pazar kısıtlamalarına uyum
İlgili Testler
Su İticilik ve Su Geçirimsizlik Testi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Su geçirmez ile su itici aynı şey mi?
Değildir. Su itici, yüzeyin suyu boncuklandırıp akıtmasıdır ve apreyle sağlanır. Su geçirmez ise basınç altında su geçirmeme özelliğidir ve membran veya kaplama gerektirir. Bir ürün su itici olup su geçirebilir.
Dikiş yerleri de test ediliyor mu?
Kumaş deneyleri dikişi kapsamaz. Su geçirmez bir kumaştan üretilen giysi, dikiş delikleri bantlanmadıysa dikişten su alır. Nihai ürün performansı isteniyorsa dikişli numune veya montajlı ürün ayrıca test edilmelidir.
Güneş koruyucuda 'su dirençli' beyanı için ne gerekiyor?
Beyan, suya daldırma sonrası korumanın belirli bir oranının korunduğunun ölçümle gösterilmesine dayanır. ISO 16217 daldırma işlemini, ISO 18861 retansiyonun nasıl hesaplanacağını tanımlar. Ölçüm SPF tayiniyle birlikte yürütülür.








