Viskozite | EUROLAB

Viskozite Testi Nedir?

Viskozite, bir sıvının akmaya karşı direncidir. Kozmetik ürünlerin çoğu Newton tipi değildir: viskozite uygulanan kesme hızına göre değişir. Bu yüzden ölçümde kullanılan mil (spindle), dönme hızı, sıcaklık ve bekleme süresi sonucun ayrılmaz parçasıdır ve raporda birlikte verilir.

Viskozite Testi Amacı

Amaç, ürünün kıvamını sayıya dökerek partiler arası tutarlılığı izlemek ve stabilite çalışmasında kıvam değişimini erken yakalamaktır. Kıvam, tüketicinin ürünü ilk değerlendirdiği özelliklerden biridir.

Viskozite Testi Hangi Ürünlere Uygulanır?

Krem, losyon ve jeller
Şampuan ve duş jelleri
Sıvı sabun ve temizleyiciler
Fondöten ve sıvı makyaj ürünleri
Saç kremi ve maskeler

Viskozite Testi Hangi Sektörlerde Kullanılır?

KozmetikKişisel BakımPerakendeKimya

Viskozite Testi İçin İlgili Standartlar

ISO 2555 (Brookfield tipi rotasyonel viskozimetre ile görünür viskozite)
ISO 3219 (polimerler ve reçineler — rotasyonel viskozimetre)
ASTM D2196 (Newton tipi olmayan malzemelerde reolojik özellikler)
Ürün iç şartnameleri ve stabilite planı

Viskozite Testi Koşulları

Sıcaklık: Ölçüm sabit sıcaklıkta yapılır; sıcaklık raporda belirtilir
Mil ve hız: Ürünün kıvamına göre seçilir ve her ölçümde aynı tutulur
Bekleme süresi: Okuma, tanımlı dönme süresinin sonunda alınır
Numune hazırlığı: Numune karıştırılmadan ve hava kabarcığı olmadan ölçülür

Viskozite Testi Cihazı

Rotasyonel (Brookfield tipi) viskozimetre ve mil seti
Sıcaklık kontrollü su banyosu
Helipath standı (kıvamlı ürünler için)
Numune kapları ve termometre

Viskozite Testi İçin Numune Gereksinimleri

Ürün orijinal ve açılmamış ambalajında gönderilmelidir.
Parti numarası, üretim ve son kullanma tarihi bildirilmelidir.
İçindekiler listesi (INCI) ve varsa formülasyon bilgisi paylaşılmalıdır.
Analiz sayısına göre gereken miktar değişir; gönderim öncesi teyit alınmalıdır.
Işığa ve sıcaklığa duyarlı ürünler uygun koşullarda taşınmalıdır.

Viskozite Testi Süresi

Ölçümün kendisi dakikalar sürer; sıcaklık dengelenmesi için beklenen süre eklenir.

Viskozite Testi Prosedürü

1Numune ölçüm sıcaklığına getirilir ve dengelenmesi beklenir.
2Ürünün kıvamına uygun mil ve hız seçilir.
3Mil numuneye hava kabarcığı oluşturmadan daldırılır.
4Cihaz çalıştırılır ve tanımlı süre boyunca döndürülür.
5Okuma alınır ve viskozite hesaplanır.
6Ölçüm tekrarlanır ve ortalama alınır.
7Mil, hız ve sıcaklık sonuçla birlikte kaydedilir.

Viskozite Testi Kabul Kriterleri

Kozmetik ürünlerde kabul kriteri tek bir deneyden değil, ürünün güvenlik değerlendirme raporundan ve mevzuattan gelir. AB 1223/2009 ile Kozmetik Yönetmeliği yasaklı ve kısıtlı maddeleri, mikrobiyolojik beklentileri ve etiket şartlarını belirler; sayfa bu yüzden sabit bir sınır vermez.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Sonuç, ürünün iç şartnamesindeki kıvam aralığıyla karşılaştırılır. Farklı mil veya hızda alınan ölçümler birbiriyle karşılaştırılamaz; parti karşılaştırması ancak aynı koşullarda anlamlıdır.

Viskozite Testi Raporu

Ürün adı, parti numarası ve ambalaj bilgisi
Numunenin geliş tarihi ve saklama koşulları
Uygulanan yöntem ve referans standardı
Deney koşulları ve varsa şartlandırma
Ölçüm sonuçları ve birimleri
Ölçüm belirsizliği (talep edilmişse)
Sonucun yalnızca deneye sunulan numuneye ait olduğu beyanı

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

AB 1223/2009 Kozmetik Ürünler Tüzüğü
Kozmetik Yönetmeliği (Türkiye)
Kozmetik ürün güvenlik değerlendirmesi (CPSR) şartları
ISO 22716 (kozmetikte iyi üretim uygulamaları)

Kozmetik Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Viskozite deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Kozmetik deneyleri, ürünün kullanım süresince mikrobiyolojik olarak güvenli kaldığını, iddia ettiği performansı verdiğini ve kısıtlanmış madde içermediğini gösterir. Bu ailede ürün ONAYI YOKTUR: hiçbir otorite kozmetik ürünü onaylamaz; sorumluluk bütünüyle üreticide ve AB'de yerleşik sorumlu kişidedir.

Bu sorumluluk modeli alanın çalışma biçimini belirler. Ürün piyasaya arz edilmeden önce bir ürün bilgi dosyası (PIF) hazırlanır, bir güvenlik değerlendirmesi (CPSR) yapılır ve bildirim tamamlanır. Denetim sonradan gelir ve dosyayı ister; dosya eksikse ürün piyasadan çekilir. Deney raporları bu dosyanın kanıt tabanını oluşturur.

Mikrobiyolojik tarafta iki farklı soru vardır ve ikisi ayrı deneyle yanıtlanır. Ürünün MEVCUT mikrobiyolojik kalitesi sayım ve belirli mikroorganizma aranmasıyla ölçülür. Koruma sisteminin ETKİNLİĞİ ise ürüne kasten mikroorganizma verilerek sınanır (challenge test): ürün, kullanım boyunca tekrarlanan kontaminasyona direnebiliyor mu? Bir kavanoz krem her kullanımda parmakla temas eder; koruma sistemi bunu kaldırmalıdır.

Performans tarafında iddia doğrulama çalışmaları yürütülür. Güneş koruyucularda SPF ve UVA koruma tayini ile su dayanımı ölçümü zorunludur ve etikette beyan edilen değerin dayanağıdır. Nemlendirme, kırışıklık görünümü, saç bakımı ve renk kalıcılığı gibi iddialar için de in vivo ya da in vitro yöntemlerle kanıt üretilir.

Kimyasal tarafta yasaklı ve kısıtlı maddeler aranır: ağır metaller, yasaklı boyarmaddeler, koruyucu derişimleri, UV filtre miktarları ve nitrozamin gibi bulaşanlar. Nanomalzeme içeren ürünlerde ayrı bildirim yükümlülüğü vardır.

HAYVAN DENEYİ YASAĞI alanın en belirleyici kısıtıdır. Bitmiş ürün ve bileşenlerde hayvan deneyi yapılamaz ve hayvan deneyi yapılmış ürün piyasaya arz edilemez. Bu yüzden alternatif in vitro yöntemler (rekonstrüksiyonlu insan derisi modelleri, hücre kültürü temelli testler) alanın merkezindedir ve toksikolojik değerlendirme büyük ölçüde mevcut veriye, okuma-arası (read-across) yaklaşımlara ve in vitro sonuçlara dayanır.

Stabilite ve ambalaj uyumluluğu çalışmaları raf ömrünü ve açıldıktan sonra kullanım süresini (PAO) belirler. Ürünün ambalajla etkileşimi de değerlendirilir: aktif madde ambalaja göç edebilir, ambalajdan üründe bulunmaması gereken maddeler geçebilir.

Süreç tarafında iyi üretim uygulamaları ISO 22716 ile gösterilir; bu, ürün deneyinden ayrı ama dosyanın zorunlu bir parçasıdır.

Bu alanın yöntem grupları

Mikrobiyolojik kalite
Aerobik mezofilik bakteri, maya ve küf sayımı; Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus, Candida albicans ve E. coli aranması.
Koruma etkinliği
Challenge test ile koruma sisteminin tekrarlanan kontaminasyona direnci (ISO 11930).
Güneş koruma
In vivo SPF tayini, in vitro UVA koruma tayini, su dayanımı ve kritik dalga boyu ölçümleri.
Kimyasal analiz
Ağır metaller, yasaklı ve kısıtlı maddeler, koruyucu ve UV filtre miktar tayini, bulaşan taramaları.
Güvenlik değerlendirmesi
In vitro tahriş ve duyarlılık yöntemleri, toksikolojik risk değerlendirmesi, maruziyet hesapları.
Stabilite ve uyumluluk
Gerçek zamanlı ve hızlandırılmış stabilite, ambalaj uyumluluğu, PAO belirleme, duyusal ve fizikokimyasal izleme.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Kozmetikte CE işareti YOKTUR; uygunluk PIF, güvenlik değerlendirmesi ve bildirim üzerinden gösterilir.
Sorumlu kişi AB'de yerleşik olmak zorundadır; ihracatçı bunu üstlenmezse ürün piyasaya arz edilemez.
Mikrobiyolojik kalite ile koruma etkinliği farklı deneylerdir; temiz çıkan bir ürün koruma sistemi zayıf olabilir.
Hayvan deneyi yasağı bileşenleri de kapsar; başka bir pazar için yapılmış hayvan deneyi verisi kullanım sorunu doğurur.
SPF iddiası ölçümle desteklenmelidir; formülasyon değişikliği yeni ölçüm gerektirir.
Ambalaj değişikliği stabilite ve uyumluluk çalışmalarının tekrarını gerektirebilir.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Ürün bilgi dosyası ve güvenlik değerlendirmesi
Koruma sistemi (preservative) tasarımının doğrulanması
SPF ve etkinlik iddialarının desteklenmesi
Raf ömrü ve açıldıktan sonra kullanım süresi belirleme
İhracatta hedef pazar kısıtlamalarına uyum

İlgili Testler

Viskozite Testi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Neden mil ve hız raporda yazılıyor?

Kozmetik ürünlerin çoğu kesme hızına bağlı davranır. Aynı üründe farklı mil veya hız farklı sayı verir; koşul yazılmadan verilen bir viskozite değeri yorumlanamaz.

Sıcaklık ne kadar etkili?

Çok etkilidir; birkaç derecelik fark belirgin değişime yol açabilir. Bu yüzden ölçüm sıcaklık kontrollü ortamda yapılır ve değer raporda belirtilir.