Tatlandırıcı Analizi — EN 12856 / HPLC / (AT) 1333/2008

Tatlandırıcı Analizi Nedir?

Tatlandırıcı analizi, gıdada şeker yerine kullanılan yoğun tatlandırıcıların miktarının belirlenmesidir. Numune uygun şekilde ekstrakte edilir ve HPLC ile ayrılan tatlandırıcılar ayrı ayrı ölçülür. Steviol glikozitleri için ayrı bir kromatografik yöntem uygulanır.

Tatlandırıcı Analizi Amacı

Amaç, kullanılan tatlandırıcıların (AT) 1333/2008 Ek II'deki izinli maddeler ve azami düzeylerle uyumlu olduğunu doğrulamak ve etiket beyanını kontrol etmektir.

Tatlandırıcı Analizi Hangi Ürünlere Uygulanır?

Şekersiz ve light içecekler
Sakız ve şekerlemeler
Masa üstü tatlandırıcılar
Diyet ürünler ve tatlılar
Süt ürünleri ve tatlandırılmış yoğurtlar

Tatlandırıcı Analizi Hangi Sektörlerde Kullanılır?

GıdaTarımPerakende

Tatlandırıcı Analizi İçin İlgili Standartlar

TS EN 12856 (gıda — asesülfam K, aspartam ve sakarin tayini, HPLC)
TS EN 12857 (gıda — siklamat tayini)
JECFA monografları (steviol glikozitleri saflık ve tayin)
AOAC ilgili HPLC yöntemleri

Tatlandırıcı Analizi Koşulları

Ekstraksiyon: Sulu veya sulu-organik; karbonatlı içeceklerde gaz giderme gerekir
Ölçüm: HPLC-DAD veya LC-MS/MS
Birim: mg/kg veya mg/L

Tatlandırıcı Analizi Cihazı

HPLC-DAD
LC-MS/MS
Ultrasonik banyo
Analitik terazi ve filtrasyon düzenekleri

Tatlandırıcı Analizi İçin Numune Gereksinimleri

Homojenleştirilmiş temsil edici numune
Karbonatlı ürünlerde gaz giderilmeli
Ürün kategorisi ve etiket beyanı bildirilmeli
Analiz edilecek tatlandırıcı listesi belirtilmeli

Tatlandırıcı Analizi Süresi

Ekstraksiyon ve kromatografik ölçüm birlikte birkaç iş günü sürer.

Tatlandırıcı Analizi Prosedürü

1Numune homojenleştirilir ve tartılır.
2Karbonatlı ürünlerde gaz giderilir.
3Uygun çözücüyle ekstrakte edilir.
4Ekstrakt temizlenir ve süzülür.
5HPLC veya LC-MS/MS ile ölçüm yapılır.
6Sonuçlar tatlandırıcı bazında raporlanır.

Tatlandırıcı Analizi Kabul Kriterleri

(AT) 1333/2008 Ek II her gıda kategorisi için izinli tatlandırıcıları ve azami düzeyleri tanımlar. Ayrıca aspartam içeren ürünlerde fenilalanin kaynağı uyarısı gibi etiketleme yükümlülükleri (AB) 1169/2011 kapsamında ayrıca aranır.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Birden çok tatlandırıcı birlikte kullanıldığında, her birinin azami düzeyi ayrı değerlendirilmenin yanı sıra tüzükte öngörülen kombinasyon kuralları da dikkate alınır. Etiket beyanıyla analiz sonucunun tutarlılığı ayrıca kontrol edilir.

Tatlandırıcı Analizi Raporu

Numune tanımı ve gıda kategorisi
Analiz edilen tatlandırıcı listesi
Uygulanan yöntem
Her tatlandırıcı için sonuç ve tayin sınırı
Karşılaştırılan mevzuat düzeyi

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

(AT) 1333/2008 Gıda Katkı Maddeleri Tüzüğü
(AB) 1169/2011 Gıda Bilgisi Tüzüğü

Gıda Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Sweeteners deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Gıda deneyleri, ürünün tüketim için güvenli olduğunu ve etiketinde yazanı içerdiğini gösterir. Aile üç eksende çalışır: mikrobiyolojik güvenlik, kimyasal güvenlik ve besin bileşimi. Üçü farklı laboratuvar altyapısı, farklı yöntem gövdesi ve farklı karar süresi gerektirir.

Alanın en belirgin özelliği ZAMAN BASKISIDIR. Bir çelik numunesi rafta bekleyebilir; bir çiğ süt ya da taze et numunesi bekleyemez. Numunenin alınış saati, taşıma sıcaklığı ve laboratuvara ulaşma süresi sonucun geçerliliğini doğrudan belirler. Bu yüzden gıda mikrobiyolojisinde soğuk zincir kaydı, deney raporunun ayrılmaz parçasıdır.

Mikrobiyolojik tarafta iki farklı soru vardır ve karıştırılmamalıdır. Patojen ARANMASI nitel bir sorudur: numunede Salmonella var mı, yok mu? Gösterge mikroorganizma SAYIMI ise nicel bir sorudur ve üretim hijyeninin göstergesidir. Bir üründe patojen bulunmaması hijyenin iyi olduğunu göstermez; toplam mezofil aerob sayısı yüksekse süreçte bir sorun vardır.

Kimyasal tarafta pestisit kalıntıları, mikotoksinler, ağır metaller, katkı maddeleri, veteriner ilaç kalıntıları ve proses bulaşanları (akrilamid, furan, PAH) ölçülür. Bu alanda çoklu kalıntı yöntemleri (QuEChERS temelli LC-MS/MS ve GC-MS/MS) tek analizde yüzlerce etken madde tarayabilir; limitler ürün-etken madde çiftine göre ayrı ayrı tanımlıdır.

Bileşim tarafında protein, yağ, nem, kül, lif, şeker profili, yağ asidi kompozisyonu, vitamin ve mineral içeriği belirlenir. Bu değerler etiketteki besin beyanının dayanağıdır ve tolerans aralıkları mevzuatta tanımlıdır — beyan edilen değerle ölçülen değer arasındaki fark bu toleransın içinde kalmak zorundadır.

Gıdada CE işareti YOKTUR ve bu, alanın çalışma biçimini belirler. Uygunluk, HACCP esaslı bir gıda güvenliği sisteminin işletilmesi, etiketleme kurallarına uyum ve bulaşan/kalıntı/mikrobiyolojik limitlerin aşılmaması üzerinden gösterilir. Deney sonucu bir belgeye değil, işleyen bir sisteme kanıt üretir.

Alerjen yönetimi ayrı bir ağırlık taşır. Beyan edilmemiş bir alerjenin üründe bulunması, en sık görülen gıda geri çağırma nedenlerinden biridir. Analiz burada temizlik doğrulamasıyla birlikte yürür: hattın alerjen içeren bir üretimden sonra yeterince temizlendiği, çapraz bulaşma riskinin kontrol altında olduğu gösterilir.

Gönüllü şemalar bu alanda fiilen zorunlu hâle gelmiştir. Perakende zincirleri tedarikçilerinden GFSI tarafından tanınan bir şemanın belgesini (BRCGS, IFS, FSSC 22000) ister; belge olmadan rafa girmek pratikte mümkün olmaz.

Bu alanın yöntem grupları

Patojen aranması
Salmonella, Listeria monocytogenes, Campylobacter, Cronobacter ve Shiga toksin üreten E. coli tespiti; kültür temelli ve moleküler yöntemler.
Gösterge sayımları
Toplam mezofil aerob, Enterobacteriaceae, koliform ve E. coli, koagülaz pozitif stafilokok, maya-küf, laktik asit bakterisi, sülfit indirgeyen Clostridia.
Pestisit ve veteriner kalıntı
QuEChERS ekstraksiyonu ile LC-MS/MS ve GC-MS/MS çoklu kalıntı taramaları.
Mikotoksin ve bulaşan
Aflatoksinler, okratoksin A, deoksinivalenol, patulin; ağır metaller (ICP-MS), akrilamid ve PAH bileşikleri.
Besin bileşimi
Kjeldahl protein, yağ ve yağ asidi profili, nem, kül, diyet lifi, şeker profili, vitamin ve mineral analizleri.
Alerjen ve otantiklik
Gluten, süt, yumurta, kuruyemiş, soya alerjen analizleri; tür tayini ve tağşiş tespiti için moleküler yöntemler.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Numune alma sonucun yarısıdır. Yanlış sıcaklıkta taşınmış ya da gecikmiş bir numune, laboratuvarda doğru analiz edilse bile geçersiz sonuç verir.
Patojen bulunmaması hijyenin iyi olduğunu göstermez; gösterge sayımları ayrı bir bilgi verir ve ikisi birlikte okunur.
Bir partide alınan numune sonucu, tüm partiye ancak numune alma planı istatistiksel olarak kurulduysa genellenebilir.
Limitler ürün grubuna göre ayrı tüzüklerde tanımlıdır ve düzenli güncellenir; eski bir limit tablosuna göre verilen uygunluk kararı yanlış olabilir.
İhracatta hedef ülkenin limitleri AB limitlerinden farklı olabilir; aynı ürün bir pazarda uygun, diğerinde uygunsuz çıkabilir.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

HACCP planının doğrulanması ve süreç izleme
Etiketteki besin beyanının ve alerjen bilgisinin dayanağı
İhracat öncesi sağlık sertifikası ve hedef pazar limitlerine uyum
Tedarikçi ve parti bazlı kabul kontrolü
Raf ömrü çalışmaları ve saklama koşulu belirleme
GFSI tanınmış şema denetimlerine kanıt üretimi

İlgili Testler

Tatlandırıcı Analizi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Steviol glikozitleri doğal olduğu için serbest mi?

Değildir. Steviol glikozitleri de gıda katkı maddesi olarak izinlendirilmiştir ve kategori bazında azami kullanım düzeyleri vardır. Doğal kaynaklı olması mevzuat dışı olduğu anlamına gelmez.