Hemouyumluluk – ISO 10993-4

Hemouyumluluk Testi — ISO 10993-4 Nedir?

Hemouyumluluk değerlendirmesi, kan ile temas eden cihazların kanın bileşenleriyle etkileşimini inceler. ISO 10993-4 tek bir deney tanımlamaz; cihazın kan ile temas biçimine göre beş etkileşim kategorisinde (tromboz, koagülasyon, trombositler, hematoloji ve komplement/immünoloji) uygun deneylerin seçilmesini ister.

Hemouyumluluk Testi — ISO 10993-4 Amacı

Amaç, cihazın pıhtı oluşumuna, kırmızı kan hücrelerinin parçalanmasına veya bağışıklık sisteminin aktivasyonuna yol açıp açmadığını belirlemektir. Kan ile temas eden cihazlarda bu son nokta klinik güvenliğin merkezindedir.

Hemouyumluluk Testi — ISO 10993-4 Hangi Ürünlere Uygulanır?

Kateterler ve damar içi cihazlar
Stent ve greft ürünleri
Diyaliz setleri ve oksijenatörler
Kan transfer setleri ve iğneler
Kalp kapakçıkları ve destek cihazları

Hemouyumluluk Testi — ISO 10993-4 Hangi Sektörlerde Kullanılır?

Medikal CihazİlaçSağlıkBiyoteknoloji

Hemouyumluluk Testi — ISO 10993-4 İçin İlgili Standartlar

ISO 10993-4kanla etkileşimin değerlendirilmesi Testi

Hemouyumluluk Testi — ISO 10993-4 Koşulları

Kategori seçimi: Cihazın kan temas tipi ve süresine göre ilgili etkileşim kategorileri belirlenir
Hemoliz: Doğrudan temas ve/veya ekstrakt yöntemiyle
Koagülasyon ve trombosit: Pıhtılaşma süreleri ve trombosit sayımı/aktivasyonu
Komplement: Komplement aktivasyon belirteçlerinin ölçümü

Hemouyumluluk Testi — ISO 10993-4 Cihazı

Hematoloji analizörü ve koagülometre
Spektrofotometre (hemoglobin ölçümü)
ELISA okuyucu (aktivasyon belirteçleri)
Kan dolaşım simülasyon düzeneği (dinamik deneyler için)
Santrifüj ve numune hazırlama ekipmanı

Hemouyumluluk Testi — ISO 10993-4 İçin Numune Gereksinimleri

Numune, seri üretim süreçlerinin tamamından geçmiş (sterilize edilmiş dâhil) son hâliyle sunulmalıdır.
Cihazın hasta ile temas eden yüzey alanı ve kütlesi bildirilmelidir.
Malzeme bileşimi, üretim yardımcı maddeleri ve varsa kaplama bilgisi paylaşılmalıdır.
Ekstraksiyon için gereken numune miktarı yüzey alanına göre hesaplanır; gönderim öncesi teyit alınmalıdır.
Steril ürünlerde ambalaj bütünlüğü korunmuş olmalıdır.

Hemouyumluluk Testi — ISO 10993-4 Süresi

Hemoliz gibi deneyler günler içinde tamamlanır. Dinamik dolaşım düzeneği gerektiren tromboz değerlendirmeleri ve kategori bütününü kapsayan çalışmalar birkaç haftaya yayılır.

Hemouyumluluk Testi — ISO 10993-4 Prosedürü

1Cihazın kan ile temas tipi ve süresi belirlenir.
2ISO 10993-4'e göre değerlendirilecek kategoriler seçilir.
3Numune veya ekstrakt hazırlanır.
4Seçilen deneyler uygun kontrollerle birlikte kurulur.
5Kan bileşenlerindeki değişiklikler ölçülür.
6Sonuçlar kontrollerle karşılaştırılır.
7Kategori bulguları biyolojik değerlendirme raporunda birleştirilir.

Hemouyumluluk Testi — ISO 10993-4 Kabul Kriterleri

Kabul kriteri cihazın temas tipine (yüzey, dışarıdan iletişimli, implant), temas süresine ve kullanım amacına göre standardın ilgili bölümünden seçilir. Değerlendirme tek bir deney sonucuna değil, ISO 10993-1 kapsamında yürütülen biyolojik değerlendirme planına dayanır; bu yüzden sayfa sabit bir sınır vermez.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Değerlendirme, tek bir deney sonucuna değil seçilen kategorilerin bütününe dayanır. Sonuçlar, cihazın klinik kullanımında uygulanan antikoagülan tedavi ve temas süresiyle birlikte yorumlanır.

Hemouyumluluk Testi — ISO 10993-4 Raporu

Cihaz tanımı, model ve varsa lot numarası
Cihazın temas tipi, süresi ve kullanım amacı
Uygulanan standart ve bölümü
Ekstraksiyon veya numune hazırlama koşulları
Kullanılan hücre hattı, deney sistemi veya deney düzeneği
Kontroller ve sonuçları
Gözlemler, ölçüm sonuçları ve değerlendirme
Sonucun yalnızca deneye sunulan numuneye ait olduğu beyanı

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

AB 2017/745 Tıbbi Cihaz Yönetmeliği (MDR)
Tıbbi Cihaz Yönetmeliği (Türkiye)
ISO 14971 (tıbbi cihazlar için risk yönetimi)
ISO 13485 (tıbbi cihazlar — kalite yönetim sistemi)

Medikal Cihaz Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Hemouyumluluk deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Medikal cihaz deneyleri, cihazın hasta ve kullanıcı için güvenli olduğunu ve amaçlanan performansı sürdürdüğünü gösterir. Bu ailede güvenlik yalnızca zarar vermemek değildir; cihazın beklenen işlevi yerine getirmemesi de bir risk olarak ele alınır. Bir monitörün alarmı kaçırması, bir pompanın dozu yanlış vermesi doğrudan hasta güvenliği olayıdır.

Alanın merkezinde RİSK YÖNETİMİ vardır ve bu, medikali diğer sektörlerden ayıran şeydir. ISO 14971 kapsamında yürütülen risk yönetimi süreci, hangi deneylerin gerektiğini de belirler. Deney listesi bir standart tablosundan kopyalanmaz; cihazın kullanım amacı, hastayla temas biçimi ve süresi, kullanım ortamı ve öngörülebilir hatalı kullanımı üzerinden türetilir ve gerekçelendirilir.

Değerlendirme birkaç ayrı gövdeden oluşur ve her biri kendi standart setine sahiptir. Biyouyumluluk ISO 10993 serisi üzerinden, elektrikli cihaz güvenliği IEC 60601 serisi üzerinden, sterilizasyon ISO 11135/11137/17665 üzerinden, ambalaj ISO 11607 üzerinden, yazılım IEC 62304 üzerinden, kullanılabilirlik IEC 62366 üzerinden yürütülür. Bunları kalite sistemi (ISO 13485) çatısı birleştirir.

Hangi deneylerin gerektiğini cihazın SINIFI ve VÜCUTLA TEMAS BİÇİMİ belirler. Cilde kısa süre temas eden bir ürünle kan dolaşımına giren bir implant aynı deney setinden geçmez; kapsam, ISO 10993-1 kapsamında hazırlanan biyolojik değerlendirme planıyla belirlenir. Bu plan, gereken uç noktaları ve gerekmeyenlerin neden gerekmediğini yazılı olarak gerekçelendirir.

Ambalaj ve sterilizasyon bu alanda cihazın kendisi kadar ciddiye alınır. Steril bir cihazda ambalaj bir taşıma kabı değil, sterilliği koruyan bariyerdir; bariyer bozulursa cihaz artık steril değildir. Bu yüzden ambalaj süreçleri valide edilir ve raf ömrü gerçek zamanlı yaşlandırma verisiyle desteklenir.

Yazılım içeren cihazlarda değerlendirme deneyden çok SÜREÇ güvencesine kayar. IEC 62304, yazılımın güvenlik sınıfına göre hangi geliştirme ve doğrulama adımlarının izlenmesi gerektiğini tanımlar; kanıt, geliştirme sürecinin izlenebilirliğidir. Bir yazılımı test etmek onu güvenli yapmaz, süreç kaydı yapar.

Klinik taraf teknik dosyanın ayrı bir sütunudur. Deney raporları cihazın teknik olarak güvenli olduğunu gösterir; klinik değerlendirme ise cihazın amaçlanan klinik faydayı sağladığını ve fayda-risk dengesinin kabul edilebilir olduğunu ortaya koyar. İkisi birbirinin yerine geçmez.

Bu alanın yöntem grupları

Biyouyumluluk
Sitotoksisite, tahriş, deri duyarlılığı, sistemik toksisite, kanla etkileşim, genotoksisite ve implantasyon sonrası lokal etkiler. Gereken uç noktalar ISO 10993-1 planıyla belirlenir.
Elektrikli cihaz güvenliği
IEC 60601-1 temel güvenlik ve temel performans; tamamlayıcı standartlarla EMC, alarm, kullanılabilirlik ve ortam gereklilikleri.
Sterilizasyon validasyonu
Etilen oksit, radyasyon ya da nemli ısı ile sterilizasyon süreçlerinin validasyonu; mikrobiyal yük ve sterilite güvence seviyesi çalışmaları.
Ambalaj
Steril bariyer sisteminin sızdırmazlığı, mühür dayanımı, dağıtım simülasyonu ve raf ömrü çalışmaları.
Mikrobiyolojik deneyler
Mikrobiyal yük tayini, sterilite deneyi, bakteriyel endotoksin ve gerekiyorsa taşıyıcı doğrulama çalışmaları.
Yazılım ve kullanılabilirlik
IEC 62304 yaşam döngüsü kanıtları ve IEC 62366 kapsamında kullanım hatası odaklı değerlendirme.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Sitotoksisite tek başına biyouyumluluk kanıtı değildir; gereken uç nokta seti ISO 10993-1'e göre belirlenir ve gerekçelendirilir.
ISO 13485 belgesi CE işareti vermez; MDR kapsamındaki sınıflandırma, teknik dosya ve onaylanmış kuruluş süreci ayrıca yürür.
Hızlandırılmış yaşlandırma gerçek zamanlı yaşlandırmanın yerini almaz; raf ömrü iddiası gerçek zamanlı veriyle desteklenir.
Malzeme değişikliği (tedarikçi, pigment, steril yöntemi) biyolojik değerlendirmenin tekrarını gerektirebilir; sessiz bir değişiklik değildir.
IEC 60601-1 için tamamlayıcı ve özel standartlar olmadan yapılan değerlendirme eksiktir; hangi -1-x ve -2-x standartlarının uygulandığı raporda görünmelidir.
In vitro tanı cihazları MDR değil IVDR kapsamındadır ve laboratuvar donanımı çoğu zaman IEC 61010-1 tarafındadır.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

MDR/IVDR teknik dosyası ve onaylanmış kuruluş değerlendirmesi
Biyolojik değerlendirme planının tamamlanması
Sterilizasyon ve ambalaj validasyonu
Raf ömrü ve saklama koşulu belirleme
Tasarım değişikliği sonrası yeniden değerlendirme kapsamının belirlenmesi

İlgili Testler

Hemouyumluluk Testi — ISO 10993-4 Hakkında Sık Sorulan Sorular

Hemoliz deneyi tek başına yeterli mi?

Nadiren. Hemoliz yalnızca bir kategoriyi kapsar; kan ile uzun süre temas eden bir cihazda tromboz ve komplement kategorileri de değerlendirilmelidir.

Deneyler insan kanıyla mı yapılır?

Kan kaynağı deneyin türüne ve standardın önerisine göre seçilir. Kullanılan kan kaynağı, hazırlama biçimi ve antikoagülan raporda açıkça belirtilir.