Hemokompatibilite Testi — ISO 10993-4

Hemokompatibilite Testi Nedir?

Hemokompatibilite testi, kanla temas eden cihazların kan bileşenleri üzerindeki etkisini değerlendirir. Beş temel kategori ele alınır: hemoliz, trombozis, pıhtılaşma, trombositler ve hematoloji ile immünoloji (komplement aktivasyonu). Hangi kategorilerin test edileceği cihazın kanla temas türü ve süresine göre belirlenir.

Hemokompatibilite Testi Amacı

Amaç, cihazın kan hücrelerine zarar vermediğini, kabul edilemez pıhtı oluşumuna yol açmadığını ve bağışıklık sistemini aşırı aktive etmediğini göstermektir.

Hemokompatibilite Testi Hangi Ürünlere Uygulanır?

İntravenöz kateterler ve kanüller
Diyaliz setleri ve membranları
Kalp-akciğer makinesi devre bileşenleri
Stentler ve vasküler greftler
Kan torbaları ve transfüzyon setleri

Hemokompatibilite Testi Hangi Sektörlerde Kullanılır?

Medikal CihazSağlıkİlaç

Hemokompatibilite Testi İçin İlgili Standartlar

ISO 10993-4kanla etkileşimin değerlendirilmesi Testi
ISO 10993-1
ASTM F756
ASTM F1841
ASTM F2382
ISO 11607son ürün steril bariyer ambalajı Testi

Hemokompatibilite Testi Koşulları

Kategori seçimi: Cihazın kanla temas türü (dolaylı, dolaşan kan, dolaşım dışı) ve süresine göre belirlenir
Kan kaynağı: İnsan veya uygun hayvan kanı; antikoagülan ve kullanım süresi tanımlıdır
Hemoliz: Doğrudan temas ve ekstrakt yöntemleriyle hemoliz indeksi hesaplanır

Hemokompatibilite Testi Cihazı

Hemoliz test düzeneği ve spektrofotometre
Dinamik kan dolaşım (loop) sistemi
Hematoloji analizörü
ELISA okuyucu (komplement ve trombosit belirteçleri için)
Pıhtılaşma analizörü

Hemokompatibilite Testi İçin Numune Gereksinimleri

Numune, nihai sterilize edilmiş ürünü temsil etmelidir
Ham madde değil, tüm üretim ve sterilizasyon süreçlerinden geçmiş ürün gönderilir
Numune miktarı, standardın öngördüğü yüzey alanı/ekstraksiyon oranına göre belirlenir
Cihazın vücutla temas türü ve süresi bildirilmelidir
Sterilizasyon yöntemi ve varsa kalıntı bilgisi paylaşılmalıdır
Kan ile temas eden yüzey alanı hesaplanabilir olmalı
Dinamik testlerde numune, akış devresine bağlanabilecek biçimde hazırlanmalı

Hemokompatibilite Testi Süresi

Seçilen test paketine göre birkaç hafta; dinamik trombojenite çalışmaları ek süre gerektirir.

Hemokompatibilite Testi Prosedürü

1Cihazın kanla temas türü ve süresi belirlenir; test kategorileri seçilir.
2Numune hazırlanır ve gerekiyorsa devreye bağlanır.
3Hemoliz testi doğrudan temas ve/veya ekstrakt yöntemiyle yapılır.
4Pıhtılaşma ve trombosit parametreleri ölçülür.
5Komplement aktivasyon belirteçleri analiz edilir.
6Dinamik trombojenite değerlendirmesi yapılır (gerekiyorsa).
7Sonuçlar kontrol malzemeleriyle karşılaştırılır.

Hemokompatibilite Testi Kabul Kriterleri

Hemoliz için yaygın kabul kriteri ASTM F756 kapsamındaki hemoliz indeksi sınıflandırmasıdır (hemolitik olmayan, hafif hemolitik, hemolitik). Diğer kategorilerde kabul, referans ve kontrol malzemeleriyle karşılaştırmalı olarak belirlenir.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Sonuçlar kategori bazında ayrı ayrı ve bütün olarak yorumlanır. Kan kaynağındaki bireysel farklılıklar sonucu etkilediği için kontrollerin paralel çalıştırılması ve tekrar sayısı önemlidir.

Hemokompatibilite Testi Raporu

Uygulanan standart ve revizyon
Numune tanımı, parti numarası ve sterilizasyon yöntemi
Ekstraksiyon koşulları (çözücü, sıcaklık, süre, oran)
Pozitif ve negatif kontrol sonuçları
Test sonuçları ve derecelendirme
Değerlendirme ve sonuç
Test edilen hemokompatibilite kategorileri ve seçim gerekçesi
Kan kaynağı, antikoagülan ve kullanım süresi
Kategori bazında sonuçlar ve kontrol karşılaştırmaları

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

MDR (AB) 2017/745
ISO 10993-1 biyolojik değerlendirme planı

Medikal Cihaz Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Hemocompatibility deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Medikal cihaz deneyleri, cihazın hasta ve kullanıcı için güvenli olduğunu ve amaçlanan performansı sürdürdüğünü gösterir. Bu ailede güvenlik yalnızca zarar vermemek değildir; cihazın beklenen işlevi yerine getirmemesi de bir risk olarak ele alınır. Bir monitörün alarmı kaçırması, bir pompanın dozu yanlış vermesi doğrudan hasta güvenliği olayıdır.

Alanın merkezinde RİSK YÖNETİMİ vardır ve bu, medikali diğer sektörlerden ayıran şeydir. ISO 14971 kapsamında yürütülen risk yönetimi süreci, hangi deneylerin gerektiğini de belirler. Deney listesi bir standart tablosundan kopyalanmaz; cihazın kullanım amacı, hastayla temas biçimi ve süresi, kullanım ortamı ve öngörülebilir hatalı kullanımı üzerinden türetilir ve gerekçelendirilir.

Değerlendirme birkaç ayrı gövdeden oluşur ve her biri kendi standart setine sahiptir. Biyouyumluluk ISO 10993 serisi üzerinden, elektrikli cihaz güvenliği IEC 60601 serisi üzerinden, sterilizasyon ISO 11135/11137/17665 üzerinden, ambalaj ISO 11607 üzerinden, yazılım IEC 62304 üzerinden, kullanılabilirlik IEC 62366 üzerinden yürütülür. Bunları kalite sistemi (ISO 13485) çatısı birleştirir.

Hangi deneylerin gerektiğini cihazın SINIFI ve VÜCUTLA TEMAS BİÇİMİ belirler. Cilde kısa süre temas eden bir ürünle kan dolaşımına giren bir implant aynı deney setinden geçmez; kapsam, ISO 10993-1 kapsamında hazırlanan biyolojik değerlendirme planıyla belirlenir. Bu plan, gereken uç noktaları ve gerekmeyenlerin neden gerekmediğini yazılı olarak gerekçelendirir.

Ambalaj ve sterilizasyon bu alanda cihazın kendisi kadar ciddiye alınır. Steril bir cihazda ambalaj bir taşıma kabı değil, sterilliği koruyan bariyerdir; bariyer bozulursa cihaz artık steril değildir. Bu yüzden ambalaj süreçleri valide edilir ve raf ömrü gerçek zamanlı yaşlandırma verisiyle desteklenir.

Yazılım içeren cihazlarda değerlendirme deneyden çok SÜREÇ güvencesine kayar. IEC 62304, yazılımın güvenlik sınıfına göre hangi geliştirme ve doğrulama adımlarının izlenmesi gerektiğini tanımlar; kanıt, geliştirme sürecinin izlenebilirliğidir. Bir yazılımı test etmek onu güvenli yapmaz, süreç kaydı yapar.

Klinik taraf teknik dosyanın ayrı bir sütunudur. Deney raporları cihazın teknik olarak güvenli olduğunu gösterir; klinik değerlendirme ise cihazın amaçlanan klinik faydayı sağladığını ve fayda-risk dengesinin kabul edilebilir olduğunu ortaya koyar. İkisi birbirinin yerine geçmez.

Bu alanın yöntem grupları

Biyouyumluluk
Sitotoksisite, tahriş, deri duyarlılığı, sistemik toksisite, kanla etkileşim, genotoksisite ve implantasyon sonrası lokal etkiler. Gereken uç noktalar ISO 10993-1 planıyla belirlenir.
Elektrikli cihaz güvenliği
IEC 60601-1 temel güvenlik ve temel performans; tamamlayıcı standartlarla EMC, alarm, kullanılabilirlik ve ortam gereklilikleri.
Sterilizasyon validasyonu
Etilen oksit, radyasyon ya da nemli ısı ile sterilizasyon süreçlerinin validasyonu; mikrobiyal yük ve sterilite güvence seviyesi çalışmaları.
Ambalaj
Steril bariyer sisteminin sızdırmazlığı, mühür dayanımı, dağıtım simülasyonu ve raf ömrü çalışmaları.
Mikrobiyolojik deneyler
Mikrobiyal yük tayini, sterilite deneyi, bakteriyel endotoksin ve gerekiyorsa taşıyıcı doğrulama çalışmaları.
Yazılım ve kullanılabilirlik
IEC 62304 yaşam döngüsü kanıtları ve IEC 62366 kapsamında kullanım hatası odaklı değerlendirme.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Sitotoksisite tek başına biyouyumluluk kanıtı değildir; gereken uç nokta seti ISO 10993-1'e göre belirlenir ve gerekçelendirilir.
ISO 13485 belgesi CE işareti vermez; MDR kapsamındaki sınıflandırma, teknik dosya ve onaylanmış kuruluş süreci ayrıca yürür.
Hızlandırılmış yaşlandırma gerçek zamanlı yaşlandırmanın yerini almaz; raf ömrü iddiası gerçek zamanlı veriyle desteklenir.
Malzeme değişikliği (tedarikçi, pigment, steril yöntemi) biyolojik değerlendirmenin tekrarını gerektirebilir; sessiz bir değişiklik değildir.
IEC 60601-1 için tamamlayıcı ve özel standartlar olmadan yapılan değerlendirme eksiktir; hangi -1-x ve -2-x standartlarının uygulandığı raporda görünmelidir.
In vitro tanı cihazları MDR değil IVDR kapsamındadır ve laboratuvar donanımı çoğu zaman IEC 61010-1 tarafındadır.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

MDR/IVDR teknik dosyası ve onaylanmış kuruluş değerlendirmesi
Biyolojik değerlendirme planının tamamlanması
Sterilizasyon ve ambalaj validasyonu
Raf ömrü ve saklama koşulu belirleme
Tasarım değişikliği sonrası yeniden değerlendirme kapsamının belirlenmesi

İlgili Testler

Hemokompatibilite Testi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Hangi hemokompatibilite kategorileri gerekli?

ISO 10993-4, kategori seçimini cihazın kanla temas türüne ve süresine bağlar. Kısa süreli dolaylı temasta hemoliz yeterli olabilirken, dolaşan kanla uzun süreli temasta trombojenite, pıhtılaşma ve komplement değerlendirmeleri de gerekir. Seçim biyolojik değerlendirme planında gerekçelendirilir.