Endotoksin Testi (LAL) Nedir?
Endotoksin testi, Gram negatif bakterilerin hücre duvarından kaynaklanan lipopolisakkarit (endotoksin) miktarını ölçer. Endotoksin ısıya dayanıklıdır: sterilizasyon bakteriyi öldürür ama endotoksini yok etmez. Bu nedenle steril bir ürün bile pirojenik olabilir ve ayrıca test edilmesi gerekir.
Endotoksin Testi (LAL) Amacı
Amaç, kan dolaşımı, beyin omurilik sıvısı veya implant yoluyla vücuda temas eden cihazlardaki endotoksin düzeyinin izin verilen sınırın altında olduğunu göstermektir.
Endotoksin Testi (LAL) Hangi Ürünlere Uygulanır?
- İntravenöz kateterler ve infüzyon setleri
- İmplantlar
- Diyaliz setleri
- Cerrahi aletler ve setler
- Beyin omurilik sıvısıyla temas eden cihazlar
Endotoksin Testi (LAL) Hangi Sektörlerde Kullanılır?
Endotoksin Testi (LAL) İçin İlgili Standartlar
- EP 2.6.14
- USP <85>
- ANSI/AAMI ST72
- ISO 11737-3
- ISO 11607son ürün steril bariyer ambalajı Testi
Endotoksin Testi (LAL) Koşulları
- Yöntem
- Jel pıhtılaşma, turbidimetrik veya kromojenik LAL yöntemleri
- Ekstraksiyon
- Ürünün vücutla temas eden yüzeyleri endotoksinsiz su ile ekstrakte edilir
- Girişim kontrolü
- Ürünün testi baskılamadığı veya güçlendirmediği doğrulanmalıdır
Endotoksin Testi (LAL) Cihazı
- LAL test kitleri ve reaktifleri
- Endotoksinsiz cam malzeme
- Mikroplaka okuyucu (kinetik yöntemler için)
- Kuru ısı fırını (depirojenizasyon için)
- Sıcaklık kontrollü inkübatör
Endotoksin Testi (LAL) İçin Numune Gereksinimleri
- Nihai, sterilize edilmiş ürün
- Vücutla temas eden yüzey alanı bilinmeli
- Numune sayısı farmakope ve parti bilgisine göre belirlenir
- Numune endotoksinsiz kaplarda hazırlanmalı ve taşınmalı
Endotoksin Testi (LAL) Süresi
Girişim (inhibisyon/güçlendirme) çalışması dâhil ilk test birkaç gün; rutin testler daha kısadır.
Endotoksin Testi (LAL) Prosedürü
- 1Ürün için endotoksin limiti hesaplanır.
- 2Girişim çalışması yapılır veya mevcut çalışmaya atıf verilir.
- 3Ürün endotoksinsiz su ile ekstrakte edilir.
- 4LAL reaktifi ile ekstrakt karıştırılır.
- 5Tanımlı sıcaklıkta inkübe edilir.
- 6Yönteme göre pıhtı oluşumu, bulanıklık veya renk gelişimi ölçülür.
- 7Standart eğri üzerinden endotoksin miktarı hesaplanır.
Endotoksin Testi (LAL) Kabul Kriterleri
Kabul kriteri, ürün için hesaplanan endotoksin limitidir. Bu limit, cihazın temas yolu ve hasta ağırlığı esas alınarak farmakopede tanımlı formülle hesaplanır; beyin omurilik sıvısıyla temas eden cihazlarda limit belirgin biçimde daha düşüktür.
Sonuçların Değerlendirilmesi
Sonuç hesaplanan limitle karşılaştırılır. Girişim çalışması geçerli değilse sonuç yorumlanamaz; ürünün LAL reaksiyonunu baskıladığı durumlarda seyreltme faktörü belirlenmelidir.
Endotoksin Testi (LAL) Raporu
- Uygulanan farmakope ve yöntem
- Numune tanımı, parti ve yüzey alanı
- Hesaplanan endotoksin limiti
- Girişim çalışması sonucu ve seyreltme faktörü
- Ölçülen endotoksin değeri (EU/cihaz veya EU/mL)
- Limit karşılaştırması
Akreditasyon
EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.
Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.
Kapsam ve yetkilerİlgili Mevzuat
- MDR (AB) 2017/745
- Farmakope şartları
Medikal Cihaz Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?
Aşağıdaki bölüm Endotoxin deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.
Medikal cihaz deneyleri, cihazın hasta ve kullanıcı için güvenli olduğunu ve amaçlanan performansı sürdürdüğünü gösterir. Bu ailede güvenlik yalnızca zarar vermemek değildir; cihazın beklenen işlevi yerine getirmemesi de bir risk olarak ele alınır. Bir monitörün alarmı kaçırması, bir pompanın dozu yanlış vermesi doğrudan hasta güvenliği olayıdır.
Alanın merkezinde RİSK YÖNETİMİ vardır ve bu, medikali diğer sektörlerden ayıran şeydir. ISO 14971 kapsamında yürütülen risk yönetimi süreci, hangi deneylerin gerektiğini de belirler. Deney listesi bir standart tablosundan kopyalanmaz; cihazın kullanım amacı, hastayla temas biçimi ve süresi, kullanım ortamı ve öngörülebilir hatalı kullanımı üzerinden türetilir ve gerekçelendirilir.
Değerlendirme birkaç ayrı gövdeden oluşur ve her biri kendi standart setine sahiptir. Biyouyumluluk ISO 10993 serisi üzerinden, elektrikli cihaz güvenliği IEC 60601 serisi üzerinden, sterilizasyon ISO 11135/11137/17665 üzerinden, ambalaj ISO 11607 üzerinden, yazılım IEC 62304 üzerinden, kullanılabilirlik IEC 62366 üzerinden yürütülür. Bunları kalite sistemi (ISO 13485) çatısı birleştirir.
Hangi deneylerin gerektiğini cihazın SINIFI ve VÜCUTLA TEMAS BİÇİMİ belirler. Cilde kısa süre temas eden bir ürünle kan dolaşımına giren bir implant aynı deney setinden geçmez; kapsam, ISO 10993-1 kapsamında hazırlanan biyolojik değerlendirme planıyla belirlenir. Bu plan, gereken uç noktaları ve gerekmeyenlerin neden gerekmediğini yazılı olarak gerekçelendirir.
Ambalaj ve sterilizasyon bu alanda cihazın kendisi kadar ciddiye alınır. Steril bir cihazda ambalaj bir taşıma kabı değil, sterilliği koruyan bariyerdir; bariyer bozulursa cihaz artık steril değildir. Bu yüzden ambalaj süreçleri valide edilir ve raf ömrü gerçek zamanlı yaşlandırma verisiyle desteklenir.
Yazılım içeren cihazlarda değerlendirme deneyden çok SÜREÇ güvencesine kayar. IEC 62304, yazılımın güvenlik sınıfına göre hangi geliştirme ve doğrulama adımlarının izlenmesi gerektiğini tanımlar; kanıt, geliştirme sürecinin izlenebilirliğidir. Bir yazılımı test etmek onu güvenli yapmaz, süreç kaydı yapar.
Klinik taraf teknik dosyanın ayrı bir sütunudur. Deney raporları cihazın teknik olarak güvenli olduğunu gösterir; klinik değerlendirme ise cihazın amaçlanan klinik faydayı sağladığını ve fayda-risk dengesinin kabul edilebilir olduğunu ortaya koyar. İkisi birbirinin yerine geçmez.
Bu alanın yöntem grupları
Biyouyumluluk
Sitotoksisite, tahriş, deri duyarlılığı, sistemik toksisite, kanla etkileşim, genotoksisite ve implantasyon sonrası lokal etkiler. Gereken uç noktalar ISO 10993-1 planıyla belirlenir.
Elektrikli cihaz güvenliği
IEC 60601-1 temel güvenlik ve temel performans; tamamlayıcı standartlarla EMC, alarm, kullanılabilirlik ve ortam gereklilikleri.
Sterilizasyon validasyonu
Etilen oksit, radyasyon ya da nemli ısı ile sterilizasyon süreçlerinin validasyonu; mikrobiyal yük ve sterilite güvence seviyesi çalışmaları.
Ambalaj
Steril bariyer sisteminin sızdırmazlığı, mühür dayanımı, dağıtım simülasyonu ve raf ömrü çalışmaları.
Mikrobiyolojik deneyler
Mikrobiyal yük tayini, sterilite deneyi, bakteriyel endotoksin ve gerekiyorsa taşıyıcı doğrulama çalışmaları.
Yazılım ve kullanılabilirlik
IEC 62304 yaşam döngüsü kanıtları ve IEC 62366 kapsamında kullanım hatası odaklı değerlendirme.
Bu alanda sık karıştırılanlar
- Sitotoksisite tek başına biyouyumluluk kanıtı değildir; gereken uç nokta seti ISO 10993-1'e göre belirlenir ve gerekçelendirilir.
- ISO 13485 belgesi CE işareti vermez; MDR kapsamındaki sınıflandırma, teknik dosya ve onaylanmış kuruluş süreci ayrıca yürür.
- Hızlandırılmış yaşlandırma gerçek zamanlı yaşlandırmanın yerini almaz; raf ömrü iddiası gerçek zamanlı veriyle desteklenir.
- Malzeme değişikliği (tedarikçi, pigment, steril yöntemi) biyolojik değerlendirmenin tekrarını gerektirebilir; sessiz bir değişiklik değildir.
- IEC 60601-1 için tamamlayıcı ve özel standartlar olmadan yapılan değerlendirme eksiktir; hangi -1-x ve -2-x standartlarının uygulandığı raporda görünmelidir.
- In vitro tanı cihazları MDR değil IVDR kapsamındadır ve laboratuvar donanımı çoğu zaman IEC 61010-1 tarafındadır.
Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler
- MDR/IVDR teknik dosyası ve onaylanmış kuruluş değerlendirmesi
- Biyolojik değerlendirme planının tamamlanması
- Sterilizasyon ve ambalaj validasyonu
- Raf ömrü ve saklama koşulu belirleme
- Tasarım değişikliği sonrası yeniden değerlendirme kapsamının belirlenmesi
İlgili Testler
Endotoksin Testi (LAL) Hakkında Sık Sorulan Sorular
Ürünüm steril, endotoksin testi neden gerekiyor?
Endotoksin ısıya dayanıklıdır; sterilizasyon bakteriyi öldürse de hücre duvarı kalıntısı olan endotoksini parçalamaz. Bu nedenle steril bir ürün pirojenik reaksiyona yol açabilir ve endotoksin ayrıca ölçülmelidir.
Endotoksin limiti nasıl belirleniyor?
Farmakopede tanımlı formülle, cihazın temas yolu ve izin verilen doz esas alınarak hesaplanır. Beyin omurilik sıvısıyla temas eden cihazlarda limit çok daha düşüktür; hesaplama raporda gösterilmelidir.












