Slip Resistance

Kaymazlık Testi (Slip Resistance) Nedir?

Kaymazlık testi, ayakkabının tanımlı bir zemin üzerinde, tanımlı bir kirletici (deterjanlı su veya gliserol) ile dinamik sürtünme katsayısının ölçülmesidir. Ölçüm ileri kayma (topuk teması) ve geri kayma (ön taban teması) olmak üzere farklı konumlarda yapılır.

Kaymazlık Testi (Slip Resistance) Amacı

Amaç, ayakkabının ıslak veya yağlı zeminde kayma riskini sayısal olarak belirlemek ve koruyucu ayakkabı standartlarındaki SRA, SRB veya SRC sınıflandırmasını doğrulamaktır.

Kaymazlık Testi (Slip Resistance) Hangi Ürünlere Uygulanır?

İş güvenliği ayakkabıları
Mutfak ve gıda sektörü ayakkabıları
Sağlık personeli ayakkabıları
Günlük ve spor ayakkabılar
Bot ve çizmeler

Kaymazlık Testi (Slip Resistance) Hangi Sektörlerde Kullanılır?

AyakkabıDeriPerakendeTüketici ÜrünleriKamuGıda

Kaymazlık Testi (Slip Resistance) İçin İlgili Standartlar

TS EN ISO 13287 (ayakkabı — kayma direncinin belirlenmesi)
TS EN ISO 20344 (koruyucu ayakkabı deney yöntemleri)
TS EN ISO 20345 (güvenlik ayakkabıları — şartlar)

Kaymazlık Testi (Slip Resistance) Koşulları

Zemin ve kirletici: Seramik karo üzerinde sodyum lauril sülfat çözeltisi (SRA) veya çelik zemin üzerinde gliserol (SRB)
Ölçüm konumları: Düz, topuk açılı ve ön taban açılı temas
Sınıflandırma: SRA, SRB ve her ikisini karşılayan SRC

Kaymazlık Testi (Slip Resistance) Cihazı

Kayma direnci test cihazı
Standart seramik ve çelik zemin plakaları
Kirletici hazırlama düzeneği
Yük ve kuvvet ölçüm sistemi

Kaymazlık Testi (Slip Resistance) İçin Numune Gereksinimleri

Tam ayakkabı gerekir; ayrı taban yeterli değildir
Numune yeni ve kullanılmamış olmalı
Standartta tanımlı sayıda çift
Taban deseni ve malzemesi bildirilmeli

Kaymazlık Testi (Slip Resistance) Süresi

Ölçüm hızlıdır. Toplam süreyi zemin hazırlığı, kirletici uygulaması ve konum sayısı belirler.

Kaymazlık Testi (Slip Resistance) Prosedürü

1Zemin plakası ve kirletici standarda göre hazırlanır.
2Ayakkabı cihaza tanımlı yükle bağlanır.
3Tanımlı konum ve kayma yönünde hareket uygulanır.
4Dinamik sürtünme katsayısı kaydedilir.
5Ölçüm her konum için tekrarlanır.
6Sonuçlar konum bazında ortalama olarak verilir.

Kaymazlık Testi (Slip Resistance) Kabul Kriterleri

TS EN ISO 20345, SRA ve SRB için her ölçüm konumunda karşılanması gereken asgari sürtünme katsayısı değerleri tanımlar. Yürürlükteki eşikler standardın güncel baskısından teyit edilir; her konum ayrı ayrı sağlanmalıdır.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Konumlardan birinin bile eşiğin altında kalması sınıflandırmayı düşürür. SRC işareti hem SRA hem SRB şartlarının karşılandığı anlamına gelir; laboratuvar sonucu her iki koşulu da içermelidir.

Kaymazlık Testi (Slip Resistance) Raporu

Ayakkabı tanımı, taban malzemesi ve deseni
Zemin ve kirletici bilgisi
Her konum için sürtünme katsayısı değerleri
Karşılanan sınıflandırma (SRA/SRB/SRC)

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

(AB) 2016/425 Kişisel Koruyucu Donanım Tüzüğü

Ayakkabı ve Deri Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Slip Resistance deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Ayakkabı ve deri deneyleri, ürünün fiziksel dayanımını ve kimyasal güvenliğini birlikte değerlendirir. Ayakkabı ÇOK BİLEŞENLİ bir üründür: taban, üst malzeme, astar, iç taban, ökçe ve yapıştırma hattı ayrı ayrı ve birlikte sınanır. Bir bileşenin iyi olması ürünün iyi olduğunu göstermez; arıza çoğunlukla bileşenlerin birleştiği yerde çıkar.

Fiziksel tarafta en sık görülen saha arızası TABAN-ÜST AYRILMASIDIR. Bu yüzden yapışma dayanımı alanın en kritik ölçümüdür ve yapıştırma prosesinin (yüzey hazırlığı, yapıştırıcı seçimi, presleme koşulları) doğrudan göstergesidir. İkinci sırada taban aşınması ve bükülme dayanımı gelir: bir ayakkabı ömrü boyunca yüz binlerce kez bükülür.

Kayma direnci güvenlik açısından en önemli parametredir ve ölçümü yüzeye bağlıdır: ıslak seramik, yağlı çelik ve kuru zemin farklı sonuç verir. Bu yüzden kayma direnci tek bir sayı olarak değil, hangi yüzey ve hangi kayma yönünde ölçüldüğü belirtilerek raporlanır.

Koruyucu ayakkabıda ayrı bir gövde işler ve bu, ticari olarak en kritik ayrımdır. Burun koruması (darbe ve baskı), delinme direnci, antistatik davranış, ısı ve soğuk yalıtımı, elektrik yalıtımı ve yakıt dayanımı kişisel koruyucu donanım gereklilikleri kapsamında değerlendirilir. Bu ürünlerde CE zorunludur ve kategori seçimi doğru yapılmalıdır; sıradan bir ayakkabı deney raporu bu dosyayı karşılamaz.

Kimyasal tarafta deride KROM (VI) özel bir yere sahiptir. Derinin tabaklanmasında kullanılan krom (III), depolama ve yaşlanma sırasında oksitlenerek krom (VI)'ya dönüşebilir; yani üretimde uygun çıkan bir deri, aylar sonra limiti aşabilir. Bu yüzden ölçüm zamanı ve numunenin geçmişi sonucu etkiler ve yaşlandırma sonrası ölçüm istenebilir.

Diğer kimyasal kalemler azo boyarmaddelerden aromatik aminler, pentaklorofenol, kısa zincirli klorlu parafinler, dimetil fumarat ve ftalatlardır. Bu kalemler REACH kısıtlamalarından ve marka kısıtlı madde listelerinden gelir.

Tüketici ayakkabısında CE işareti YOKTUR; yükümlülük malzeme bileşimi etiketlemesi, kimyasal kısıtlamalara uyum ve genel ürün güvenliği üzerinden işler. Etiketleme kendine özgü bir kuraldır: üst, astar-iç taban ve dış taban için kullanılan malzeme türü simgelerle gösterilir.

Konfor ve fonksiyonel iddialar (su geçirmezlik, nem yönetimi, hava geçirgenliği) ayrı deneylerle desteklenir ve bu iddialar pazarlama metninde kullanılıyorsa kanıt gerektirir.

Bu alanın yöntem grupları

Yapışma ve mukavemet
Taban-üst yapışma dayanımı, dikiş mukavemeti, ökçe bağlantı dayanımı, kayış ve toka dayanımı.
Aşınma ve bükülme
Taban aşınması, bükülme dayanımı (kuru ve düşük sıcaklıkta), iç taban aşınması.
Kayma direnci
Islak seramik, yağlı çelik ve kuru zemin üzerinde ileri ve geri kayma ölçümleri.
Koruyucu özellikler
Burun darbe ve baskı dayanımı, delinme direnci, antistatik, ısı ve soğuk yalıtımı, yakıt ve kimyasal dayanımı.
Deri kimyası
Krom (VI), azo boyarmadde aminleri, pentaklorofenol, kısa zincirli klorlu parafinler, pH ve yağ içeriği.
Konfor ve fonksiyon
Su geçirmezlik, su buharı geçirgenliği, nem yönetimi, renk haslığı ve terleme etkisi.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Koruyucu işlev iddiası taşıyan ayakkabı KKD mevzuatına girer ve CE gerektirir; tüketici ayakkabısı deney raporu bu dosyayı karşılamaz.
Krom (VI) sonucu numunenin yaşına ve depolama koşuluna bağlıdır; üretim çıkışı uygun olan deri sonradan limiti aşabilir.
Kayma direnci tek bir sayı değildir; yüzey ve yön belirtilmeden yorumlanamaz.
Bir bileşen için alınan sonuç ürünün tamamını kapsamaz; birleşim yerleri ayrıca sınanır.
Etiketleme kuralları malzeme simgeleriyle yürür; yanlış simge gümrük ve piyasa gözetiminde sorun doğurur.
Su geçirmezlik iddiası, hangi deneyle ve kaç bükülme çevriminden sonra ölçüldüğü belirtilmeden doğrulanabilir değildir.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Marka kısıtlı madde listesi uygunluğu
Koruyucu ayakkabıda KKD kategorisi ve CE dosyası
Tedarikçi ve parti bazlı kabul kontrolü
Saha şikâyetlerinin (yapışma açılması, taban ayrılması) kök neden analizi
Fonksiyonel iddiaların desteklenmesi

İlgili Testler

Kaymazlık Testi (Slip Resistance) Hakkında Sık Sorulan Sorular

SRC her zemin için güvenli demek mi?

Değildir. SRC yalnızca iki tanımlı laboratuvar koşulunu (seramik/deterjan ve çelik/gliserol) karşıladığını gösterir. Yağlı metal ızgara veya buzlu zemin gibi koşullar bu deneylerle temsil edilmez.

Aşınmış tabanla test yapılabilir mi?

Standart yeni ürün üzerinde ölçüm öngörür. Aşınmış numuneyle alınan sonuç sınıflandırma için kullanılamaz; kullanım ömrü boyunca performans ayrı bir çalışma konusudur.