IP Koruma Sınıfı — IEC 60529

IP Koruma Sınıfı Testi Nedir?

IP koruma sınıfı testi, muhafazanın katı yabancı cisimlere karşı korumasının (birinci rakam) ve suya karşı korumasının (ikinci rakam) IEC 60529'da tanımlı deneylerle doğrulandığı deney grubudur.

IP Koruma Sınıfı Testi Amacı

Amaç, muhafazanın beyan edilen IP kodunu gerçekten sağladığını doğrulamaktır.

IP Koruma Sınıfı Testi Hangi Ürünlere Uygulanır?

Deniz ve dış ortam muhafazaları
Elektrik panoları ve buatlar
Aydınlatma armatürleri
Taşınabilir ve giyilebilir cihazlar

IP Koruma Sınıfı Testi Hangi Sektörlerde Kullanılır?

DenizcilikDeniz TaşımacılığıElektronik

IP Koruma Sınıfı Testi İçin İlgili Standartlar

IEC 60529muhafazalarla sağlanan koruma derecesi (IP kodu) Testi
EN 60529
IEC 60945 (deniz ekipmanı gereksinimleri)
IEC 60945denizcilik seyir ve radyo haberleşme ekipmanı Testi
Marine Equipment DirectiveAB gemi teçhizatı direktifi Testi
IMO RequirementsUluslararası Denizcilik Örgütü şartları Testi
SOLAS Equipmentdenizde can güvenliği sözleşmesi kapsamındaki teçhizat Testi

IP Koruma Sınıfı Testi Koşulları

Birinci rakam: Katı cisim koruması; IP0X–IP6X (toz için IP5X kısmi, IP6X tam toz sızdırmazlığı)
İkinci rakam: Su koruması; IPX1–IPX9K (damlama, püskürtme, sıçrama, jet, daldırma, basınçlı su)
Deney parametreleri: Her rakam için debi, basınç, süre ve mesafe standartta tanımlıdır
Değerlendirme: Su veya toz girişinin ekipmanın işlev ve güvenliğine etkisi

IP Koruma Sınıfı Testi Cihazı

Toz odası (talk pudrası) ve vakum düzeni
Damlama, püskürtme, jet ve daldırma test düzenleri
Debi ve basınç ölçüm sistemi
İşlev ve yalıtım ölçüm donanımı

IP Koruma Sınıfı Testi İçin Numune Gereksinimleri

Numune nihai muhafaza ve conta düzeninde olmalı
Kablo girişleri ve rakorlar gerçek montajı temsil etmelidir
Deney öncesi görsel ve işlev durumu kaydedilmelidir
Beyan edilen IP kodu önceden bildirilmelidir

IP Koruma Sınıfı Testi Süresi

Kod ve deney sayısına göre tipik olarak 1–2 hafta.

IP Koruma Sınıfı Testi Prosedürü

1Beyan edilen IP kodu belirlenir.
2Katı cisim/toz deneyi uygulanır.
3Su deneyi ilgili rakama göre uygulanır.
4Numune açılır ve içeriye giriş incelenir.
5İşlev ve yalıtım denenir.
6Sonuç IP kodu olarak raporlanır.

IP Koruma Sınıfı Testi Kabul Kriterleri

Kabul kriteri IEC 60529'da her rakam için tanımlıdır: girişin olmaması veya işlev ve güvenliği etkilemeyecek düzeyde kalması.

Sonuçların Değerlendirilmesi

IP rakamları hiyerarşik değildir: IPX7 (daldırma) geçen bir muhafaza IPX5 (jet) deneyini geçmek zorunda değildir; her ikisi isteniyorsa iki deney de yapılmalı ve kod IPX5/IPX7 biçiminde beyan edilmelidir. IP kodu ayrıca korozyon veya mekanik dayanım hakkında bilgi vermez.

IP Koruma Sınıfı Testi Raporu

Uygulanan standart
Beyan edilen IP kodu
Deney parametreleri (debi, basınç, süre, mesafe)
Giriş bulguları
İşlev ve yalıtım sonuçları

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

Alçak Gerilim Direktifi ve ürün standartları
Gemi Teçhizatı Direktifi 2014/90/AB (MED)

Denizcilik Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm IP deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Denizcilik deneyleri, gemi üzerinde kullanılan ekipmanın deniz ortamına ve gemi işletme koşullarına dayandığını gösterir. Ortamın karakteri belirleyicidir: sürekli tuzlu nem, yalpalama ve baş-kıç vurma, motor kaynaklı titreşim, sınırlı bakım imkânı ve arıza hâlinde tahliye güçlüğü.

Alanın en ayırt edici yönü, ARIZANIN SONUCUDUR. Karada bozulan bir cihaz değiştirilir; açık denizde bozulan bir seyir cihazı geminin konumunu bilmemesi demektir. Bu yüzden denizcilik ekipmanında dayanıklılık beklentisi ve belgelendirme yükü, benzer bir kara ekipmanından belirgin biçimde yüksektir.

Seyir ve haberleşme ekipmanı IEC 60945 üzerinden değerlendirilir; bu standart çevresel dayanım, EMC ve işlevsel gereklilikleri bir arada taşır ve ekipmanın gemide nereye monte edileceğine göre kategori ayrımı yapar: korunmuş, açık güverte ve daldırılabilir kategoriler farklı gerekliliklere tabidir.

Dijital arayüz tarafında IEC 61162 serisi kullanılır. Bu, gemi köprüsündeki cihazların birbiriyle konuşmasını sağlayan protokol gövdesidir; entegre köprü sistemlerinde cihazların veri alışverişinin doğru çalıştığının gösterilmesi gerekir.

Gemi elektrik tesisatı tarafında IEC 60092 serisi işler: kablo tipleri, tesisat kuralları, koruma koordinasyonu ve yangın davranışı. Kablolarda alev yayılımı ve halojensizlik gemide özel bir ağırlık taşır çünkü kapalı hacimde duman tahliyeyi doğrudan engeller.

Şok tarafında askerî gemiler kendi rejimini taşır: MIL-S-901 yüksek şiddetli şok deneyi su altı patlama etkisini benzetir. Sivil gemilerde bu ölçekte bir deney istenmez ama titreşim ve eğim/yalpa deneyleri standarttır.

Mevzuat tarafında Gemi Teçhizatı Yönetmeliği (MED) belirleyicidir: kapsamdaki ekipman "dümen çarkı" işaretini taşır ve bu işaret CE'den AYRI bir rejimdir. Gerekliliklerin arkasında SOLAS sözleşmesi ve Uluslararası Denizcilik Örgütü kararları bulunur; kapsam listesi düzenli olarak güncellenir.

Klas kuruluşları ikinci bir katman ekler. DNV, Lloyd's Register, ABS, Bureau Veritas ve benzeri kuruluşlar kendi tip onaylarını verir; bir tersane çoğu zaman hem MED işaretini hem ilgili klas onayını ister. İki süreç birbirinin yerine geçmez.

Bu alanın yöntem grupları

Çevresel dayanım
IEC 60945 kapsamında sıcaklık, nem, tuz sisi, titreşim, yağmur ve daldırma; montaj kategorisine göre seviyeler.
Elektromanyetik uyumluluk
IEC 60945 EMC bölümleri; gemi ortamına özgü emisyon ve bağışıklık gereklilikleri.
Mekanik
Titreşim, şok, eğim ve yalpa deneyleri; askerî gemilerde MIL-S-901 yüksek şiddetli şok.
Elektrik tesisatı
IEC 60092 serisi kapsamında kablo ve tesisat gereklilikleri; kablo yangın davranışı ve halojensizlik.
Dijital arayüz
IEC 61162 serisi kapsamında veri arayüzü uygunluğu ve entegre köprü sistemi uyumluluğu.
Yangın güvenliği
Gemi iç malzemelerinde yangına tepki, duman ve zehirlilik; hortum ve geçiş elemanlarında yangına dayanım.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Dümen çarkı işareti CE işareti değildir; farklı bir mevzuat rejimidir ve kapsam listesi ayrıdır.
MED onayı ile klas kuruluşu tip onayı birbirinin yerine geçmez; tersane çoğu zaman ikisini birlikte ister.
IEC 60945 kategori seçimi montaj yerine bağlıdır; korunmuş bölge için alınmış onay açık güverte için geçerli değildir.
Sivil gemi için alınmış onay askerî gemi şok gerekliliklerini karşılamaz.
Kara EMC raporu denizcilik için yeterli olmaz; IEC 60945 kendi limit ve düzeneklerini tanımlar.
Kapsam listeleri güncellenir; bir dönem kapsam dışı olan ekipman sonradan kapsama girebilir.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Gemi teçhizatı tip onayı ve dümen çarkı işareti
Klas kuruluşu tip onayı
Gemi inşa ve tersane tedarik şartnamesi uyumu
Askerî gemi programlarında şok nitelendirmesi
Entegre köprü sistemi uyumluluğunun doğrulanması

İlgili Testler

IP Koruma Sınıfı Testi Hakkında Sık Sorulan Sorular

IPX7 geçen ürün IPX5'i de geçer mi?

Zorunlu değildir. Su deneyleri farklı mekanizmalar sınar: daldırma statik basınç, jet ise dinamik basınç uygular. İki koruma da isteniyorsa her iki deney yapılır ve kod IPX5/IPX7 olarak yazılır.