Yangın Testi (Deniz) Nedir?
Deniz yangın testi, gemide kullanılacak malzeme ve bölmelerin IMO Yangın Deney Prosedürleri (FTP) Kodunda tanımlı eklere göre yanmazlık, alev yayılma, duman ve toksisite ile bölme yangın direnci açısından değerlendirildiği deney grubudur.
Yangın Testi (Deniz) Amacı
Amaç, malzeme ve bölmelerin SOLAS yangın güvenliği gereksinimlerini karşıladığını doğrulamak ve gemi teçhizatı onayına esas oluşturmaktır.
Yangın Testi (Deniz) Hangi Ürünlere Uygulanır?
- Gemi iç kaplama ve döşeme malzemeleri
- A ve B sınıfı bölmeler, kapı ve pencereler
- Yalıtım malzemeleri
- Boru geçişleri ve kablo penetrasyonları
Yangın Testi (Deniz) Hangi Sektörlerde Kullanılır?
Yangın Testi (Deniz) İçin İlgili Standartlar
- IMO FTP Kodu (2010 FTP Code)
- SOLAS Bölüm II-2
- IMO A.653(16) yüzey alev yayılma
- ISO 834 (yangın direnci sıcaklık eğrisi)
- IEC 60945denizcilik seyir ve radyo haberleşme ekipmanı Testi
- Marine Equipment DirectiveAB gemi teçhizatı direktifi Testi
- IMO RequirementsUluslararası Denizcilik Örgütü şartları Testi
- SOLAS Equipmentdenizde can güvenliği sözleşmesi kapsamındaki teçhizat Testi
Yangın Testi (Deniz) Koşulları
- Yanmazlık
- FTP Kodu Ek 1 Bölüm 1'e göre yanmaz malzeme deneyi
- Yüzey alev yayılma
- FTP Kodu Ek 1 Bölüm 5
- Duman ve toksisite
- FTP Kodu Ek 1 Bölüm 2
- Bölme yangın direnci
- FTP Kodu Ek 1 Bölüm 3; standart sıcaklık–zaman eğrisiyle A veya B sınıfı süre
Yangın Testi (Deniz) Cihazı
- Yangın direnci fırını (dikey ve yatay)
- Yanmazlık fırını
- Yüzey alev yayılma test düzeni
- Duman odası ve gaz analiz sistemi
Yangın Testi (Deniz) İçin Numune Gereksinimleri
- Numune gerçek yapı detayını ve kalınlığını temsil etmelidir
- Bölme deneyinde numune gerçek boyutta olmalıdır
- Şartlandırma FTP Kodunda tanımlıdır
- Onay için onaylanmış kuruluş tanıklığı planlanmalıdır
Yangın Testi (Deniz) Süresi
Deney tipine göre tipik olarak 6–12 hafta.
Yangın Testi (Deniz) Prosedürü
- 1Malzemenin kullanım yeri ve gerekli FTP bölümü belirlenir.
- 2Numuneler gerçek yapı detayına göre hazırlanır ve şartlandırılır.
- 3İlgili FTP deneyleri uygulanır.
- 4Bölme deneylerinde sıcaklık ve bütünlük ölçütleri izlenir.
- 5Sonuçlar FTP Kodu ölçütleriyle karşılaştırılır.
- 6Onay dosyası düzenlenir.
Yangın Testi (Deniz) Kabul Kriterleri
Kabul kriteri FTP Kodunda her bölüm için tanımlı ölçütlerdir; bölme deneylerinde bütünlük ve yalıtım süreleri (A-60, B-15 gibi) belirleyicidir.
Sonuçların Değerlendirilmesi
Kara yapıları için alınmış EN 13501 sınıflandırması gemi onayı için kullanılamaz; FTP Kodu farklı deneyler ve farklı ölçütler tanımlar. Ayrıca bölme onayı numunenin yapı detayına bağlıdır; detay değişirse onay geçerliliğini yitirir.
Yangın Testi (Deniz) Raporu
- Uygulanan FTP Kodu bölümleri
- Numune yapı detayı ve kalınlıklar
- Deney koşulları ve ölçüm kayıtları
- Sınıflandırma sonucu (örneğin A-60)
- Onay kapsamı ve kısıtlar
Akreditasyon
EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.
Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.
Kapsam ve yetkilerİlgili Mevzuat
- SOLAS Bölüm II-2
- Gemi Teçhizatı Direktifi 2014/90/AB (MED)
Denizcilik Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?
Aşağıdaki bölüm Fire Testing deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.
Denizcilik deneyleri, gemi üzerinde kullanılan ekipmanın deniz ortamına ve gemi işletme koşullarına dayandığını gösterir. Ortamın karakteri belirleyicidir: sürekli tuzlu nem, yalpalama ve baş-kıç vurma, motor kaynaklı titreşim, sınırlı bakım imkânı ve arıza hâlinde tahliye güçlüğü.
Alanın en ayırt edici yönü, ARIZANIN SONUCUDUR. Karada bozulan bir cihaz değiştirilir; açık denizde bozulan bir seyir cihazı geminin konumunu bilmemesi demektir. Bu yüzden denizcilik ekipmanında dayanıklılık beklentisi ve belgelendirme yükü, benzer bir kara ekipmanından belirgin biçimde yüksektir.
Seyir ve haberleşme ekipmanı IEC 60945 üzerinden değerlendirilir; bu standart çevresel dayanım, EMC ve işlevsel gereklilikleri bir arada taşır ve ekipmanın gemide nereye monte edileceğine göre kategori ayrımı yapar: korunmuş, açık güverte ve daldırılabilir kategoriler farklı gerekliliklere tabidir.
Dijital arayüz tarafında IEC 61162 serisi kullanılır. Bu, gemi köprüsündeki cihazların birbiriyle konuşmasını sağlayan protokol gövdesidir; entegre köprü sistemlerinde cihazların veri alışverişinin doğru çalıştığının gösterilmesi gerekir.
Gemi elektrik tesisatı tarafında IEC 60092 serisi işler: kablo tipleri, tesisat kuralları, koruma koordinasyonu ve yangın davranışı. Kablolarda alev yayılımı ve halojensizlik gemide özel bir ağırlık taşır çünkü kapalı hacimde duman tahliyeyi doğrudan engeller.
Şok tarafında askerî gemiler kendi rejimini taşır: MIL-S-901 yüksek şiddetli şok deneyi su altı patlama etkisini benzetir. Sivil gemilerde bu ölçekte bir deney istenmez ama titreşim ve eğim/yalpa deneyleri standarttır.
Mevzuat tarafında Gemi Teçhizatı Yönetmeliği (MED) belirleyicidir: kapsamdaki ekipman "dümen çarkı" işaretini taşır ve bu işaret CE'den AYRI bir rejimdir. Gerekliliklerin arkasında SOLAS sözleşmesi ve Uluslararası Denizcilik Örgütü kararları bulunur; kapsam listesi düzenli olarak güncellenir.
Klas kuruluşları ikinci bir katman ekler. DNV, Lloyd's Register, ABS, Bureau Veritas ve benzeri kuruluşlar kendi tip onaylarını verir; bir tersane çoğu zaman hem MED işaretini hem ilgili klas onayını ister. İki süreç birbirinin yerine geçmez.
Bu alanın yöntem grupları
Çevresel dayanım
IEC 60945 kapsamında sıcaklık, nem, tuz sisi, titreşim, yağmur ve daldırma; montaj kategorisine göre seviyeler.
Elektromanyetik uyumluluk
IEC 60945 EMC bölümleri; gemi ortamına özgü emisyon ve bağışıklık gereklilikleri.
Mekanik
Titreşim, şok, eğim ve yalpa deneyleri; askerî gemilerde MIL-S-901 yüksek şiddetli şok.
Elektrik tesisatı
IEC 60092 serisi kapsamında kablo ve tesisat gereklilikleri; kablo yangın davranışı ve halojensizlik.
Dijital arayüz
IEC 61162 serisi kapsamında veri arayüzü uygunluğu ve entegre köprü sistemi uyumluluğu.
Yangın güvenliği
Gemi iç malzemelerinde yangına tepki, duman ve zehirlilik; hortum ve geçiş elemanlarında yangına dayanım.
Bu alanda sık karıştırılanlar
- Dümen çarkı işareti CE işareti değildir; farklı bir mevzuat rejimidir ve kapsam listesi ayrıdır.
- MED onayı ile klas kuruluşu tip onayı birbirinin yerine geçmez; tersane çoğu zaman ikisini birlikte ister.
- IEC 60945 kategori seçimi montaj yerine bağlıdır; korunmuş bölge için alınmış onay açık güverte için geçerli değildir.
- Sivil gemi için alınmış onay askerî gemi şok gerekliliklerini karşılamaz.
- Kara EMC raporu denizcilik için yeterli olmaz; IEC 60945 kendi limit ve düzeneklerini tanımlar.
- Kapsam listeleri güncellenir; bir dönem kapsam dışı olan ekipman sonradan kapsama girebilir.
Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler
- Gemi teçhizatı tip onayı ve dümen çarkı işareti
- Klas kuruluşu tip onayı
- Gemi inşa ve tersane tedarik şartnamesi uyumu
- Askerî gemi programlarında şok nitelendirmesi
- Entegre köprü sistemi uyumluluğunun doğrulanması
İlgili Testler
Yangın Testi (Deniz) Hakkında Sık Sorulan Sorular
EN 13501 sınıfı gemi için geçerli mi?
Hayır. Gemi malzemeleri IMO FTP Koduna göre değerlendirilir. Kara yapıları için verilen Euroclass sınıflandırması deniz onayında kabul edilmez.