Emisyon Ölçümü (Baca Gazı Kaynaklı) Nedir?
Emisyon ölçümü, bacadan atmosfere verilen gaz ve partikülün derişiminin ve kütlesel debisinin belirlenmesidir. Ölçüm, izokinetik numune alma ve enstrümantal analizle yürütülür; toz, SO2, NOx, CO, TOC, ağır metal, HCl, HF ve dioksin gibi kirleticiler ölçülebilir.
Emisyon Ölçümü (Baca Gazı Kaynaklı) Amacı
Amaç, tesisin emisyon sınır değerlerine uygunluğunu göstermek ve çevre izni yükümlülüklerini yerine getirmektir.
Emisyon Ölçümü (Baca Gazı Kaynaklı) Hangi Ürünlere Uygulanır?
- Endüstriyel kazan ve fırın bacaları
- Enerji santrali bacaları
- Çimento ve metal tesisleri
- Atık yakma tesisleri
- Kimya ve rafineri prosesleri
Emisyon Ölçümü (Baca Gazı Kaynaklı) Hangi Sektörlerde Kullanılır?
Emisyon Ölçümü (Baca Gazı Kaynaklı) İçin İlgili Standartlar
- TS EN 15259 (ölçüm stratejisi, ölçüm noktası ve raporlama şartları)
- TS EN 14181 (otomatik ölçüm sistemlerinin kalite güvencesi)
- TS EN 13284-1 (düşük derişimde toz — manuel yöntem)
- TS EN 14791 (SO2), TS EN 14792 (NOx), TS EN 15058 (CO)
- TS EN 12619 (TOC), TS EN 14385 (ağır metaller)
- TS EN 1948-1/-2/-3 (dioksin ve furanlar)
Emisyon Ölçümü (Baca Gazı Kaynaklı) Koşulları
- Ölçüm noktası
- EN 15259'da tanımlı akış koşullarını sağlayan noktada; uygunsuz nokta sonucu geçersiz kılar
- İzokinetik alma
- Partikül ölçümünde numune alma hızı baca gazı hızıyla eşleştirilir
- Referans koşullar
- Sonuçlar standart sıcaklık, basınç, nem ve oksijen referansına çevrilir
- Ölçüm süresi
- Kirleticiye ve mevzuata göre tanımlı süre ve tekrar sayısı
Emisyon Ölçümü (Baca Gazı Kaynaklı) Cihazı
- İzokinetik numune alma sistemi ve prob setleri
- Baca gazı analizörleri (SO2, NOx, CO, O2)
- FID (TOC ölçümü)
- Dioksin numune alma sistemi
- Pitot tüpü, sıcaklık ve nem ölçüm ekipmanı
Emisyon Ölçümü (Baca Gazı Kaynaklı) İçin Numune Gereksinimleri
- Ölçüm sahada yapılır; laboratuvara numune ve filtreler gönderilir
- Ölçüm noktasının EN 15259 şartlarını sağladığı doğrulanmalı
- Tesis çalışma koşulları ve yakıt bilgisi kaydedilmeli
- Ölçüm sırasında tesisin temsil edici kapasitede çalışması gerekir
Emisyon Ölçümü (Baca Gazı Kaynaklı) Süresi
Saha ölçümü kirletici listesine ve tekrar sayısına göre bir veya birkaç gün sürer. Ağır metal ve özellikle dioksin analizleri laboratuvarda uzun sürer ve raporlama süresini belirler.
Emisyon Ölçümü (Baca Gazı Kaynaklı) Prosedürü
- 1EN 15259'a göre ölçüm planı hazırlanır ve nokta uygunluğu doğrulanır.
- 2Baca gazı hızı, sıcaklığı, nemi ve oksijeni ölçülür.
- 3Partikül için izokinetik numune alma yapılır.
- 4Gaz kirleticiler enstrümantal veya ıslak kimyasal yöntemlerle ölçülür.
- 5Numuneler laboratuvarda analiz edilir.
- 6Sonuçlar referans koşullara çevrilir ve sınır değerlerle karşılaştırılır.
Emisyon Ölçümü (Baca Gazı Kaynaklı) Kabul Kriterleri
Kabul kriteri, tesisin faaliyet koluna göre belirlenen emisyon sınır değerleridir; (AB) 2010/75 Endüstriyel Emisyonlar Direktifi ve BAT sonuç belgeleri ile ulusal mevzuat bu değerleri tanımlar. Ayrıca çevre izninde tesise özgü sınırlar bulunabilir.
Sonuçların Değerlendirilmesi
Sonuçlar referans koşullara (oksijen düzeltmesi dâhil) çevrilmeden karşılaştırılamaz: aynı derişim, farklı oksijen içeriğinde farklı düzeltilmiş değer verir. Ayrıca ölçüm noktasının akış koşulları uygun değilse sonuç temsil edici olmaz; bu, emisyon ölçümlerinde en sık atlanan şarttır.
Emisyon Ölçümü (Baca Gazı Kaynaklı) Raporu
- Tesis, baca ve ölçüm noktası tanımı
- Ölçüm noktası uygunluk değerlendirmesi
- Tesis çalışma koşulları ve yakıt bilgisi
- Baca gazı parametreleri (hız, sıcaklık, nem, oksijen)
- Her kirletici için derişim, kütlesel debi ve referans koşullara çevrilmiş değer
- Ölçüm belirsizlikleri ve karşılaştırılan sınır değerler
Akreditasyon
EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.
Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.
Kapsam ve yetkilerİlgili Mevzuat
- (AB) 2010/75 Endüstriyel Emisyonlar Direktifi
- (AB) 2015/2193 Orta Ölçekli Yakma Tesisleri Direktifi
- BAT Sonuç Belgeleri (sektörel)
Çevre Analizleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?
Aşağıdaki bölüm Emisyon deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.
Çevre analizleri, su, toprak, atık, hava ve baca gazı numunelerinde kirleticilerin varlığını ve derişimini belirler. Bu ailenin çıktısı çoğunlukla bir izin, beyan ya da denetim dosyasının parçasıdır; sonuç doğrudan hukuki bir sonuç doğurur.
Bu ailede NUMUNE ALMA sonucun yarısıdır ve bu, alanı diğerlerinden ayıran en önemli özelliktir. Yanlış zamanda, yanlış kapta, yanlış koruma altında ya da yanlış noktadan alınmış bir numune, laboratuvarda ne kadar iyi analiz edilirse edilsin geçersiz bir sonuç verir. Atık suda anlık numune ile kompozit numune farklı bilgi verir; toprakta yüzey ile derinlik farklı sonuç üretir. Numune alma bu yüzden kendi standartlarına ve kendi akreditasyon kapsamına sahiptir.
Su tarafında fiziksel-kimyasal parametreler (pH, iletkenlik, bulanıklık, KOİ, BOİ, askıda katı madde), iyonlar, ağır metaller, organik kirleticiler ve mikrobiyolojik parametreler ölçülür. İçme suyu ve atık su farklı parametre setleri ve farklı limitler taşır; aynı laboratuvar yöntemi iki rejimde farklı karar üretir.
Toprak ve atıkta ağır metaller, hidrokarbonlar, PAH ve PCB bileşikleri ile LİÇ DAVRANIŞI belirlenir. Liç deneyi alanın kendine özgü bir mantığını taşır: toprakta bir kirleticinin toplam miktarı değil, suya geçebilen kısmı çevresel riski belirler. Atık sınıflandırması ve bertaraf kararı büyük ölçüde bu deneye dayanır.
Emisyon tarafında baca gazında toz, kükürt dioksit, azot oksitler, karbon monoksit, oksijen, nem ve toplam organik karbon izlenir. Ölçüm sahada, işletme koşullarında yapılır ve tesisin gerçek çalışma rejimini temsil etmesi gerekir; düşük yükte yapılan bir ölçüm tam kapasitedeki emisyonu göstermez.
Sürekli ölçüm sistemleri ayrı bir gövdedir. Büyük tesislerde emisyon sürekli izlenir ve bu sistemlerin doğruluğu periyodik olarak bağımsız ölçümlerle karşılaştırılarak doğrulanır; kalite güvence çerçevesi bunu düzenler.
Gürültü ve titreşim ölçümleri alanın çevresel etki tarafını tamamlar: çevresel gürültü haritalama, işyeri gürültü maruziyeti ve titreşim maruziyeti ölçümleri hem çevre hem iş sağlığı mevzuatına kanıt üretir.
Bu alanın yöntem grupları
Numune alma
Su, atık su, toprak, atık, baca gazı ve ortam havası için ayrı numune alma standartları; anlık, kompozit ve sürekli numune alma teknikleri.
Su fiziksel-kimyasal
pH, iletkenlik, bulanıklık, renk, askıda katı madde, KOİ, BOİ, TOK, alkalinite, azot ve fosfor türleri.
Element analizi
ICP-OES ve ICP-MS ile su, toprak ve atıkta ağır metal ve iz element tayini.
Organik kirleticiler
GC-MS ile uçucu organik bileşikler, PAH, PCB ve organoklorlu pestisitler; hidrokarbon yağ indeksi.
Baca gazı
Toz, SO2, NOx, CO, O2, nem ve toplam gaz hâlinde organik karbon ölçümleri; otomatik ölçüm sistemlerinin kalite güvencesi.
Liç ve atık karakterizasyonu
Liç deneyleri ve atık sınıflandırma parametreleri; bertaraf kararının dayanağı.
Bu alanda sık karıştırılanlar
- Numune alma kaydı olmadan analiz sonucu tek başına kullanılamaz; alma zamanı, noktası, koşulu ve zincir kaydı raporun parçasıdır.
- Toplam içerik ile liç edilebilir miktar farklı bilgi verir; atık sınıflandırmasında liç davranışı esastır.
- Emisyon ölçümü tesisin temsil edici çalışma koşulunda yapılmalıdır; kısmi yükte alınan sonuç yanıltıcıdır.
- İçme suyu ve atık su limitleri farklı mevzuatlarda tanımlıdır; aynı parametre iki rejimde farklı eşik taşır.
- Bir noktadan alınan numune tüm alanı temsil etmez; kirlenmiş saha değerlendirmesinde ızgara temelli numune planı gerekir.
Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler
- Çevre izni ve deşarj limitlerine uyum
- Sürekli emisyon ölçüm sistemlerinin kalite güvencesi
- Kirlenmiş saha değerlendirmesi ve iyileştirme kararı
- Atık sınıflandırması ve bertaraf yöntemi seçimi
- İşyeri maruziyet ölçümleri ve iş sağlığı yükümlülükleri
İlgili Testler
Emisyon Ölçümü (Baca Gazı Kaynaklı) Hakkında Sık Sorulan Sorular
Ölçüm noktamız uygun mu?
EN 15259, ölçüm noktasının akış bozucu elemanlardan yeterli mesafede olmasını ve akışın homojen olmasını şart koşar. Uygun olmayan noktada yapılan ölçüm, laboratuvar ne kadar iyi çalışırsa çalışsın temsil edici değildir.
Tesis düşük kapasitede çalışırken ölçüm yapılabilir mi?
Mevzuat, ölçümün tesisin temsil edici ve genellikle azami kapasiteye yakın çalışma koşullarında yapılmasını öngörür. Düşük kapasitede alınan sonuç uygunluk değerlendirmesine esas olmayabilir.