Color Fastness Washing

Yıkama Haslığı Testi Nedir?

Yıkama haslığı deneyinde numune, standart bir deterjan çözeltisi ve çelik bilyelerle birlikte kapalı bir kapta tanımlı sıcaklık ve sürede çalkalanır. Numuneye dikilen çok elyaflı refakat kumaşı, boyanın hangi elyaf türüne aktığını gösterir.

Yıkama Haslığı Testi Amacı

Amaç, ürünün kullanım ömrü boyunca yıkandığında rengini koruyup korumayacağını ve diğer çamaşırları boyayıp boyamayacağını değerlendirmektir. Perakende şartnamelerinde en sık istenen haslık parametrelerinden biridir.

Yıkama Haslığı Testi Hangi Ürünlere Uygulanır?

Hazır giyim ürünleri
Ev tekstili (nevresim, havlu)
Döşemelik ve perdelik kumaşlar
Spor giyim ve teknik tekstiller
İplik ve boyalı kumaşlar

Yıkama Haslığı Testi Hangi Sektörlerde Kullanılır?

TekstilHazır GiyimPerakendeMobilya

Yıkama Haslığı Testi İçin İlgili Standartlar

ISO 105-C06 (yıkamaya karşı renk haslığı)
ISO 105-A02 (renk değişimi için gri skala)
ISO 105-A03 (akma için gri skala)
ISO 105-F10 (çok elyaflı refakat kumaşı)

Yıkama Haslığı Testi Koşulları

Deney koşulu: Standartta harflerle tanımlı koşullardan biri; şartnameden seçilir
Çözelti: Standart referans deterjan; gerekiyorsa ağartıcı ilaveli
Bilye: Koşula göre tanımlı sayıda paslanmaz çelik bilye
Değerlendirme: Gri skalayla renk değişimi ve refakat kumaşına akma

Yıkama Haslığı Testi Cihazı

Yıkama haslığı cihazı (launder-o-meter)
Paslanmaz çelik deney kapları ve bilyeler
Standart referans deterjan
Çok elyaflı refakat kumaşı
Işık kabini ve gri skalalar

Yıkama Haslığı Testi İçin Numune Gereksinimleri

Numune, partiyi veya üretimi temsil edecek biçimde alınmalıdır.
Numune tanımı, malzeme cinsi ve varsa üretim yönü bildirilmelidir.
Uygulanacak standart ve varsa müşteri şartnamesi numuneyle birlikte iletilmelidir.
Deney tahribatlı olabilir; gereken numune sayısı önceden teyit edilmelidir.
Taşıma sırasında deneye girecek yüzeyler korunmalıdır.

Yıkama Haslığı Testi Süresi

Bir deney çevrimi ve kurutmayla birlikte sonuç genellikle aynı iş günü içinde alınır.

Yıkama Haslığı Testi Prosedürü

1Numune kesilir ve refakat kumaşına dikilir.
2Şartnamedeki deney koşulu seçilir.
3Deney çözeltisi hazırlanır ve kaba konur.
4Numune ve bilyeler kaba yerleştirilir.
5Kap tanımlı sıcaklık ve sürede çalkalanır.
6Numune durulanır ve kurutulur.
7Işık kabininde gri skalalarla değerlendirilir.

Yıkama Haslığı Testi Kabul Kriterleri

Yöntem standardı deneyin nasıl yapılacağını tanımlar, sonucun kaç olması gerektiğini değil. Kabul sınırı malzeme veya ürün standardından, müşteri şartnamesinden ya da ilgili mevzuattan gelir; bu yüzden sayfa sayısal sınır vermez.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Sonuç iki ayrı derece olarak verilir: numunedeki renk değişimi ve refakat kumaşının her elyafına akma. Dereceler 1 (en kötü) ile 5 (en iyi) arasındadır. Hangi derecenin kabul edileceğini alıcı firmanın şartnamesi belirler.

Yıkama Haslığı Testi Raporu

Numune tanımı, malzeme/ürün bilgisi ve varsa parti numarası
Numune hazırlama yöntemi ve şartlandırma koşulları
Uygulanan standart ve deney koşulları
Kullanılan cihaz ve kalibrasyon durumu
Ölçüm sonuçları ve birimleri
Ölçüm belirsizliği (talep edilmişse)
Sonucun yalnızca deneye sunulan numuneye ait olduğu beyanı

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

Ürün ailesine göre uygulanan uyumlaştırılmış standartlar
AB 765/2008 (piyasa gözetimi ve akreditasyon çerçevesi)
İlgili ürün yönetmelikleri ve müşteri şartnameleri

Tekstil Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Color Fastness Washing deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Tekstil deneyleri iki soruyu ayrı ayrı yanıtlar: kumaş kullanım ömrü boyunca fiziksel olarak dayanıyor mu, ve üzerinde insan sağlığı için kısıtlanmış bir madde var mı? Bu iki eksen farklı laboratuvar altyapısı ve farklı karar mekanizması gerektirir.

Fiziksel tarafta kopma ve yırtılma dayanımı, aşınma direnci, boncuklanma, boyutsal değişim, renk haslığı, su ve yağ iticilik ölçülür. Bu deneylerin çoğu KULLANIM SENARYOSUNA bağlıdır: bir döşemelik kumaşta Martindale aşınma çevrimi belirleyici iken, bir gömlek kumaşında yıkamada boyutsal değişim ve renk haslığı öne çıkar. Aynı kumaş, farklı kullanım için farklı deney setinden geçer.

Renk haslığı alanın kendine özgü bir gövdesidir ve tek bir deney değildir. Aynı kumaşın ışığa, yıkamaya, sürtmeye, tere, tükürüğe, klorlu suya ve ütülemeye karşı haslığı ayrı ayrı ölçülür; her biri farklı bir kullanım anını temsil eder. Sonuçlar gri skala ile 1'den 5'e puanlanır ve şartname her etken için ayrı asgari puan verir.

Kimyasal tarafta azo boyarmaddelerden açığa çıkan aromatik aminler, formaldehit, ağır metaller, ftalatlar, kısa zincirli klorlu parafinler, alkilfenoller ve PFAS bileşikleri aranır. Bu kalemler REACH kısıtlamalarından, marka kısıtlı madde listelerinden (RSL) ve OEKO-TEX gibi gönüllü şemalardan gelir. Marka listeleri çoğu zaman mevzuattan daha sıkıdır; hedef müşteri belirleyicidir.

Tüketici tekstilinde CE işareti YOKTUR. Yükümlülük üç ayaklıdır: elyaf bileşimi ve bakım etiketlemesi, kimyasal kısıtlamalara uyum ve genel ürün güvenliği. Koruyucu işlev iddiası taşıyan tekstil (iş elbisesi, aleve dayanıklı giysi, yüksek görünürlüklü giysi) ise kişisel koruyucu donanım mevzuatına girer ve orada CE zorunludur — bu ayrım ticari olarak kritiktir.

Etiket beyanının doğrulanması alanın en rutin işidir. Kantitatif lif analizi, etikette yazan karışım oranını doğrular; tolerans aralıkları mevzuatta tanımlıdır. Yanlış lif beyanı hem tüketiciyi yanıltır hem gümrük sınıflandırmasını etkiler.

Sürdürülebilirlik iddiaları son yıllarda alana yeni bir gövde ekledi: geri dönüştürülmüş içerik oranının doğrulanması (GRS, RCS), organik içerik (GOTS), zararlı kimyasalların sınırlandırılması ve su/enerji ayak izi beyanları. Bu iddialar artık denetlenebilir kanıt gerektiriyor.

Bu alanın yöntem grupları

Mukavemet ve dayanım
Şerit ve grab kopma mukavemeti, Elmendorf ve dil yöntemiyle yırtılma, dikiş mukavemeti, patlama dayanımı.
Aşınma ve yüzey
Martindale ve döner platform aşınma, boncuklanma ve tüylenme, kumaş gramajı ve sıklık ölçümleri.
Boyutsal kararlılık
Yıkama ve kurutmada boyutsal değişim, buruşma davranışı, ütüleme sonrası görünüm.
Renk haslığı
Işık (ksenon), yıkama, sürtme, ter, tükürük, su ve klorlu suya karşı haslık; gri skala ile puanlama.
Fonksiyonel özellikler
Su iticilik (sprey testi), yağ iticilik, su geçirmezlik, hava geçirgenliği, antibakteriyel bitim etkinliği, UV koruma faktörü.
Kimyasal analizler
Azo boyarmadde aromatik aminleri, formaldehit, pH, ağır metaller, ftalatlar, klorlu fenoller, PFAS ve alkilfenoller.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Marka kısıtlı madde listesi (RSL) mevzuattan daha sıkı olabilir; REACH uygunluğu müşteri şartnamesine uygunluk anlamına gelmez.
Koruyucu işlev iddiası taşıyan tekstil KKD mevzuatına girer ve CE gerektirir; sıradan tekstil deney raporu bu dosyayı karşılamaz.
Renk haslığı tek bir sayı değildir; hangi etkene karşı olduğu belirtilmeden puan yorumlanamaz.
Bir kumaş için alınan sonuç, o kumaştan yapılan giysinin tamamını kapsamaz; astar, dikiş ipliği, baskı ve aksesuar ayrı değerlendirilir.
Yıkama sonrası performans iddiaları belirtilen yıkama sayısıyla birlikte geçerlidir; "kalıcı" ifadesi tek başına doğrulanabilir değildir.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Marka kısıtlı madde listesi (RSL) uygunluğu
Etiket beyanlarının doğrulanması: lif bileşimi ve bakım talimatı
Döşemelik ve teknik tekstilde performans sınıfı belirleme
İthalat öncesi sevkiyat kontrolü ve parti kabulü
Sürdürülebilirlik ve geri dönüştürülmüş içerik iddialarının desteklenmesi

İlgili Testler

Yıkama Haslığı Testi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Hangi deney koşulu seçilmeli?

Koşul, ürünün gerçek bakım talimatını yansıtmalıdır. Etiketinde düşük sıcaklıkta yıkama yazan bir ürünü ağır koşulda denemek gerçekçi olmayan bir sonuç verir.

Akma neden ayrı değerlendiriliyor?

Ürünün kendi rengini koruması yetmez; yıkamada başka çamaşırları boyamaması da gerekir. Çok elyaflı refakat kumaşı hangi elyafın etkilendiğini gösterir.