Su İticilik ve Su Geçirimsizlik Testi Nedir?
Su direnci başlığı, ürün grubuna göre üç ayrı soruyu yanıtlar. TEKSTİLDE iki özellik ölçülür: su iticilik (yüzeyin suyu tutmadan akıtması, sprey testiyle derecelendirilir) ve su geçirimsizlik (basınç altında su geçirmeye direnç, hidrostatik basınçla ölçülür). AYAKKABIDA montajı tamamlanmış ürünün su geçirip geçirmediği denenir. GÜNEŞ KORUYUCU ÜRÜNLERDE ise suya girdikten sonra korumanın ne kadarının korunduğu (su direnci retansiyonu) ölçülür. Üç uygulama farklı standartlarla yürütülür ve sonuçları birbirinin yerine geçmez.
Su İticilik ve Su Geçirimsizlik Testi Amacı
Amaç, ürünün ıslak koşullarda beyan edilen performansı sağlayıp sağlamadığını doğrulamaktır: giysinin yağmurda su geçirmemesi, ayakkabının ayağı kuru tutması, güneş koruyucunun denizden çıkınca korumaya devam etmesi.
Su İticilik ve Su Geçirimsizlik Testi Hangi Ürünlere Uygulanır?
- Dış giyim ve yağmurluk kumaşları
- Çadır, tente ve branda
- İş elbiseleri ve koruyucu giysiler
- Membranlı ve kaplamalı kumaşlar
- İş güvenliği ayakkabı ve botları
- Su dirençli güneş koruyucu ürünler
Su İticilik ve Su Geçirimsizlik Testi Hangi Sektörlerde Kullanılır?
Su İticilik ve Su Geçirimsizlik Testi İçin İlgili Standartlar
- TS EN ISO 4920 (tekstil — yüzey ıslanmaya direnç, sprey testi)
- TS EN ISO 811 (tekstil — hidrostatik basınca direnç)
- TS EN ISO 9865 (Bundesmann yağmur simülasyonu)
- TS EN 343 (yağmura karşı koruyucu giysi)
- AATCC 22 / AATCC 127
- TS EN ISO 5403-1/-2 (deri — dinamik su geçirimsizlik)
- TS EN ISO 20344 / 20345 (ayakkabı — tüm ayakkabı su geçirimsizliği, WR)
- TS EN ISO 16217 (güneş koruyucu — suya daldırma işlemi)
- TS EN ISO 18861 (güneş koruyucu — su direnci retansiyon yüzdesi)
Su İticilik ve Su Geçirimsizlik Testi Koşulları
- Sprey testi
- Standartta tanımlı yükseklikten belirli hacimde su püskürtülür
- Hidrostatik test
- Basınç standartta tanımlı hızda artırılır; üçüncü damlanın göründüğü değer kaydedilir
- Ayakkabı deneyi
- Ürün tanımlı derinlikte su içinde yürüme hareketine tabi tutulur
- Güneş koruyucu
- SPF ölçümü suya daldırma öncesi ve sonrası tekrarlanır; retansiyon yüzdesi hesaplanır
Su İticilik ve Su Geçirimsizlik Testi Cihazı
- Sprey test düzeneği (spray tester)
- Hidrostatik basınç test cihazı
- Bundesmann yağmur simülatörü
- Yürüme simülasyonlu su tankı (ayakkabı için)
- Su banyosu ve SPF ölçüm düzeneği (güneş koruyucu için)
- Referans fotoğraf setleri
Su İticilik ve Su Geçirimsizlik Testi İçin Numune Gereksinimleri
- Her deney için ayrı numune setleri
- Kumaş numuneleri kaplamalı yüzey dışa gelecek şekilde yerleştirilmeli
- Dikişli bölge test edilecekse ayrı numune hazırlanmalı
- Ayakkabı deneyinde montajı tamamlanmış, kullanılmamış çift gerekir
- Yıkama sonrası performans isteniyorsa yıkanmış numune de sunulmalı
Su İticilik ve Su Geçirimsizlik Testi Süresi
Sprey testi kısadır. Hidrostatik deneyin süresi basınç artış hızına ve numunenin dayandığı seviyeye bağlıdır; yüksek performanslı membranlarda belirgin şekilde uzar. Ayakkabı deneyinde tanımlı çevrim sayısı, güneş koruyucu deneyinde ise daldırma ve SPF ölçüm adımları süreyi belirler.
Su İticilik ve Su Geçirimsizlik Testi Prosedürü
- 1Numuneler şartlandırılır.
- 2Sprey testinde numune eğimli düzeneğe gerdirilir ve tanımlı hacimde su püskürtülür; yüzey referans setiyle derecelendirilir.
- 3Hidrostatik testte numune hücreye sızdırmaz bağlanır, basınç tanımlı hızda artırılır.
- 4Ayakkabı deneyinde ürün su tankında yürüme hareketine tabi tutulur ve iç yüzey incelenir.
- 5Güneş koruyucuda SPF, suya daldırma öncesi ve sonrası ölçülür.
- 6Sonuçlar deney bazında ayrı ayrı raporlanır.
Su İticilik ve Su Geçirimsizlik Testi Kabul Kriterleri
Kabul kriteri uygulamaya göre değişir: sprey testinde şartnamedeki minimum derece, hidrostatik testte TS EN 343 gibi ürün standartlarının sınıf sınırları, ayakkabıda TS EN ISO 20345'in WR için tanımladığı azami ıslanma alanı, güneş koruyucuda ise ISO 18861'e göre hesaplanan retansiyon yüzdesinin beyanı desteklemesi. Sınıf ve eşik değerleri ilgili standardın yürürlükteki baskısından teyit edilir.
Sonuçların Değerlendirilmesi
Sonuçlar birlikte okunur. Yüksek sprey derecesi ancak düşük hidrostatik basınç, yüzey apresinin çalıştığını fakat kumaşın su bariyeri olmadığını gösterir. Ayakkabıda malzeme geçirimsizliği ürün geçirimsizliğini garanti etmez; su çoğunlukla dikişten veya taban birleşiminden girer. Yıkama sonrası tekrar ölçüm, su itici aprenin kalıcılığını ortaya koyar.
Su İticilik ve Su Geçirimsizlik Testi Raporu
- Numune tanımı ve varsa kaplama/membran bilgisi
- Uygulanan standartlar ve deney düzeyi (malzeme/ürün)
- Sprey testi derecesi
- Hidrostatik basınç değeri (cm su sütunu veya kPa)
- Ayakkabıda ıslanma alanı ve su alma miktarı
- Güneş koruyucuda daldırma öncesi/sonrası SPF ve retansiyon yüzdesi
- Varsa yıkama sonrası sonuçlar
Akreditasyon
EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.
Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.
Kapsam ve yetkilerİlgili Mevzuat
- (AB) 2016/425 Kişisel Koruyucu Donanım Tüzüğü (koruyucu giysi ve ayakkabılar için)
- (AT) 1223/2009 Kozmetik Ürünler Tüzüğü (güneş koruyucu beyanları için)
Tekstil Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?
Aşağıdaki bölüm Water Resistance deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.
Tekstil deneyleri iki soruyu ayrı ayrı yanıtlar: kumaş kullanım ömrü boyunca fiziksel olarak dayanıyor mu, ve üzerinde insan sağlığı için kısıtlanmış bir madde var mı? Bu iki eksen farklı laboratuvar altyapısı ve farklı karar mekanizması gerektirir.
Fiziksel tarafta kopma ve yırtılma dayanımı, aşınma direnci, boncuklanma, boyutsal değişim, renk haslığı, su ve yağ iticilik ölçülür. Bu deneylerin çoğu KULLANIM SENARYOSUNA bağlıdır: bir döşemelik kumaşta Martindale aşınma çevrimi belirleyici iken, bir gömlek kumaşında yıkamada boyutsal değişim ve renk haslığı öne çıkar. Aynı kumaş, farklı kullanım için farklı deney setinden geçer.
Renk haslığı alanın kendine özgü bir gövdesidir ve tek bir deney değildir. Aynı kumaşın ışığa, yıkamaya, sürtmeye, tere, tükürüğe, klorlu suya ve ütülemeye karşı haslığı ayrı ayrı ölçülür; her biri farklı bir kullanım anını temsil eder. Sonuçlar gri skala ile 1'den 5'e puanlanır ve şartname her etken için ayrı asgari puan verir.
Kimyasal tarafta azo boyarmaddelerden açığa çıkan aromatik aminler, formaldehit, ağır metaller, ftalatlar, kısa zincirli klorlu parafinler, alkilfenoller ve PFAS bileşikleri aranır. Bu kalemler REACH kısıtlamalarından, marka kısıtlı madde listelerinden (RSL) ve OEKO-TEX gibi gönüllü şemalardan gelir. Marka listeleri çoğu zaman mevzuattan daha sıkıdır; hedef müşteri belirleyicidir.
Tüketici tekstilinde CE işareti YOKTUR. Yükümlülük üç ayaklıdır: elyaf bileşimi ve bakım etiketlemesi, kimyasal kısıtlamalara uyum ve genel ürün güvenliği. Koruyucu işlev iddiası taşıyan tekstil (iş elbisesi, aleve dayanıklı giysi, yüksek görünürlüklü giysi) ise kişisel koruyucu donanım mevzuatına girer ve orada CE zorunludur — bu ayrım ticari olarak kritiktir.
Etiket beyanının doğrulanması alanın en rutin işidir. Kantitatif lif analizi, etikette yazan karışım oranını doğrular; tolerans aralıkları mevzuatta tanımlıdır. Yanlış lif beyanı hem tüketiciyi yanıltır hem gümrük sınıflandırmasını etkiler.
Sürdürülebilirlik iddiaları son yıllarda alana yeni bir gövde ekledi: geri dönüştürülmüş içerik oranının doğrulanması (GRS, RCS), organik içerik (GOTS), zararlı kimyasalların sınırlandırılması ve su/enerji ayak izi beyanları. Bu iddialar artık denetlenebilir kanıt gerektiriyor.
Bu alanın yöntem grupları
Mukavemet ve dayanım
Şerit ve grab kopma mukavemeti, Elmendorf ve dil yöntemiyle yırtılma, dikiş mukavemeti, patlama dayanımı.
Aşınma ve yüzey
Martindale ve döner platform aşınma, boncuklanma ve tüylenme, kumaş gramajı ve sıklık ölçümleri.
Boyutsal kararlılık
Yıkama ve kurutmada boyutsal değişim, buruşma davranışı, ütüleme sonrası görünüm.
Renk haslığı
Işık (ksenon), yıkama, sürtme, ter, tükürük, su ve klorlu suya karşı haslık; gri skala ile puanlama.
Fonksiyonel özellikler
Su iticilik (sprey testi), yağ iticilik, su geçirmezlik, hava geçirgenliği, antibakteriyel bitim etkinliği, UV koruma faktörü.
Kimyasal analizler
Azo boyarmadde aromatik aminleri, formaldehit, pH, ağır metaller, ftalatlar, klorlu fenoller, PFAS ve alkilfenoller.
Bu alanda sık karıştırılanlar
- Marka kısıtlı madde listesi (RSL) mevzuattan daha sıkı olabilir; REACH uygunluğu müşteri şartnamesine uygunluk anlamına gelmez.
- Koruyucu işlev iddiası taşıyan tekstil KKD mevzuatına girer ve CE gerektirir; sıradan tekstil deney raporu bu dosyayı karşılamaz.
- Renk haslığı tek bir sayı değildir; hangi etkene karşı olduğu belirtilmeden puan yorumlanamaz.
- Bir kumaş için alınan sonuç, o kumaştan yapılan giysinin tamamını kapsamaz; astar, dikiş ipliği, baskı ve aksesuar ayrı değerlendirilir.
- Yıkama sonrası performans iddiaları belirtilen yıkama sayısıyla birlikte geçerlidir; "kalıcı" ifadesi tek başına doğrulanabilir değildir.
Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler
- Marka kısıtlı madde listesi (RSL) uygunluğu
- Etiket beyanlarının doğrulanması: lif bileşimi ve bakım talimatı
- Döşemelik ve teknik tekstilde performans sınıfı belirleme
- İthalat öncesi sevkiyat kontrolü ve parti kabulü
- Sürdürülebilirlik ve geri dönüştürülmüş içerik iddialarının desteklenmesi
İlgili Testler
Su İticilik ve Su Geçirimsizlik Testi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Su geçirmez ile su itici aynı şey mi?
Değildir. Su itici, yüzeyin suyu boncuklandırıp akıtmasıdır ve apreyle sağlanır. Su geçirmez ise basınç altında su geçirmeme özelliğidir ve membran veya kaplama gerektirir. Bir ürün su itici olup su geçirebilir.
Dikiş yerleri de test ediliyor mu?
Kumaş deneyleri dikişi kapsamaz. Su geçirmez bir kumaştan üretilen giysi, dikiş delikleri bantlanmadıysa dikişten su alır. Nihai ürün performansı isteniyorsa dikişli numune veya montajlı ürün ayrıca test edilmelidir.
Güneş koruyucuda 'su dirençli' beyanı için ne gerekiyor?
Beyan, suya daldırma sonrası korumanın belirli bir oranının korunduğunun ölçümle gösterilmesine dayanır. ISO 16217 daldırma işlemini, ISO 18861 retansiyonun nasıl hesaplanacağını tanımlar. Ölçüm SPF tayiniyle birlikte yürütülür.