Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ) Analizi Nedir?
KOİ analizi, sudaki organik ve oksitlenebilir inorganik maddelerin kuvvetli bir oksitleyiciyle (dikromat) parçalanması için gereken oksijen miktarının belirlenmesidir. Numune asidik ortamda, katalizör varlığında ve yüksek sıcaklıkta dikromatla kaynatılır; harcanan dikromat titrimetrik veya spektrofotometrik olarak ölçülür.
Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ) Analizi Amacı
Amaç, atık suyun organik kirlilik yükünü hızlı biçimde belirlemek ve arıtma verimini izlemektir. KOİ, deşarj mevzuatının en yaygın kullanılan parametresidir.
Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ) Analizi Hangi Ürünlere Uygulanır?
- Endüstriyel atık su
- Evsel atık su
- Arıtma tesisi giriş ve çıkış suları
- Yüzey suları
- Sızıntı suları
Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ) Analizi Hangi Sektörlerde Kullanılır?
Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ) Analizi İçin İlgili Standartlar
- TS EN ISO 15705 (KOİ — küçük ölçekli kapalı tüp yöntemi)
- TS ISO 6060 (dikromat yöntemiyle KOİ tayini)
- TS EN ISO 5667-3 (numunelerin korunması)
- TS EN 1484 (TOC — tamamlayıcı parametre)
Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ) Analizi Koşulları
- Kaynatma
- Standartta tanımlı sıcaklık ve sürede, kapalı tüpte
- Klorür girişimi
- Yüksek klorürlü numunelerde cıva sülfat ile maskeleme gerekir
- Koruma
- Numune sülfürik asitle asitlenerek ve soğutularak korunur
- Seyreltme
- Yüksek KOİ'li numuneler ölçüm aralığına seyreltilir
Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ) Analizi Cihazı
- KOİ termoreaktörü
- Spektrofotometre
- Otomatik titratör
- Analitik terazi ve pipetler
Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ) Analizi İçin Numune Gereksinimleri
- Numune alma, çevre analizlerinde toplam belirsizliğin en büyük bileşenidir. Numune kabı, koruma (asitleme, soğutma, karanlıkta saklama), doldurma biçimi ve laboratuvara ulaşma süresi standartta tanımlıdır; bunlardan biri karşılanmazsa sonuç geçerliliğini yitirir. Numune alma yetkili personel tarafından ve yazılı plana göre yapılmalıdır.
- Numune sülfürle asitlenerek ve soğutularak gönderilmeli
- Yüksek klorür içeriği bildirilmeli
- Numune iyi homojenleştirilmeli; askıda katı madde KOİ'ye katkı verir
Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ) Analizi Süresi
Kaynatma standartta tanımlı süre kadar sürer; ölçüm ve hesap kısadır. Sonuç genellikle aynı gün veya ertesi gün alınır.
Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ) Analizi Prosedürü
- 1Numune homojenleştirilir ve gerekiyorsa seyreltilir.
- 2Tüpe numune, dikromat çözeltisi ve katalizör eklenir.
- 3Yüksek klorürlü numunelerde maskeleme reaktifi eklenir.
- 4Termoreaktörde standartta tanımlı süre boyunca kaynatılır.
- 5Soğutulur ve spektrofotometrik veya titrimetrik ölçüm yapılır.
- 6KOİ mg O2/L olarak hesaplanır.
Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ) Analizi Kabul Kriterleri
Kabul kriteri, tesisin faaliyet koluna göre deşarj mevzuatında tanımlanan KOİ sınır değeri veya deşarj izninde belirtilen değerdir. Kentsel atık su arıtma tesisleri için 91/271/AET ayrıca asgari arıtma verimi öngörür.
Sonuçların Değerlendirilmesi
KOİ, biyolojik olarak ayrışabilen ve ayrışamayan tüm oksitlenebilir maddeyi kapsar; bu yüzden BOİ'den her zaman yüksektir. KOİ/BOİ oranı atık suyun biyolojik arıtmaya uygunluğunu gösterir: oran büyüdükçe biyolojik arıtma zorlaşır. Klorür girişimi maskelenmezse sonuç gerçek değerin belirgin üzerinde çıkar.
Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ) Analizi Raporu
- Numune tanımı, alma noktası ve tarihi
- Uygulanan standart ve yöntem
- Seyreltme faktörü ve klorür maskeleme bilgisi
- KOİ sonucu (mg O2/L) ve ölçüm belirsizliği
- Karşılaştırılan sınır değer
Akreditasyon
EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.
Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.
Kapsam ve yetkilerİlgili Mevzuat
- 91/271/AET Kentsel Atık Su Arıtımı Direktifi
- 2000/60/AT Su Çerçeve Direktifi
- (AB) 2010/75 Endüstriyel Emisyonlar Direktifi
Çevre Analizleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?
Aşağıdaki bölüm COD deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.
Çevre analizleri, su, toprak, atık, hava ve baca gazı numunelerinde kirleticilerin varlığını ve derişimini belirler. Bu ailenin çıktısı çoğunlukla bir izin, beyan ya da denetim dosyasının parçasıdır; sonuç doğrudan hukuki bir sonuç doğurur.
Bu ailede NUMUNE ALMA sonucun yarısıdır ve bu, alanı diğerlerinden ayıran en önemli özelliktir. Yanlış zamanda, yanlış kapta, yanlış koruma altında ya da yanlış noktadan alınmış bir numune, laboratuvarda ne kadar iyi analiz edilirse edilsin geçersiz bir sonuç verir. Atık suda anlık numune ile kompozit numune farklı bilgi verir; toprakta yüzey ile derinlik farklı sonuç üretir. Numune alma bu yüzden kendi standartlarına ve kendi akreditasyon kapsamına sahiptir.
Su tarafında fiziksel-kimyasal parametreler (pH, iletkenlik, bulanıklık, KOİ, BOİ, askıda katı madde), iyonlar, ağır metaller, organik kirleticiler ve mikrobiyolojik parametreler ölçülür. İçme suyu ve atık su farklı parametre setleri ve farklı limitler taşır; aynı laboratuvar yöntemi iki rejimde farklı karar üretir.
Toprak ve atıkta ağır metaller, hidrokarbonlar, PAH ve PCB bileşikleri ile LİÇ DAVRANIŞI belirlenir. Liç deneyi alanın kendine özgü bir mantığını taşır: toprakta bir kirleticinin toplam miktarı değil, suya geçebilen kısmı çevresel riski belirler. Atık sınıflandırması ve bertaraf kararı büyük ölçüde bu deneye dayanır.
Emisyon tarafında baca gazında toz, kükürt dioksit, azot oksitler, karbon monoksit, oksijen, nem ve toplam organik karbon izlenir. Ölçüm sahada, işletme koşullarında yapılır ve tesisin gerçek çalışma rejimini temsil etmesi gerekir; düşük yükte yapılan bir ölçüm tam kapasitedeki emisyonu göstermez.
Sürekli ölçüm sistemleri ayrı bir gövdedir. Büyük tesislerde emisyon sürekli izlenir ve bu sistemlerin doğruluğu periyodik olarak bağımsız ölçümlerle karşılaştırılarak doğrulanır; kalite güvence çerçevesi bunu düzenler.
Gürültü ve titreşim ölçümleri alanın çevresel etki tarafını tamamlar: çevresel gürültü haritalama, işyeri gürültü maruziyeti ve titreşim maruziyeti ölçümleri hem çevre hem iş sağlığı mevzuatına kanıt üretir.
Bu alanın yöntem grupları
Numune alma
Su, atık su, toprak, atık, baca gazı ve ortam havası için ayrı numune alma standartları; anlık, kompozit ve sürekli numune alma teknikleri.
Su fiziksel-kimyasal
pH, iletkenlik, bulanıklık, renk, askıda katı madde, KOİ, BOİ, TOK, alkalinite, azot ve fosfor türleri.
Element analizi
ICP-OES ve ICP-MS ile su, toprak ve atıkta ağır metal ve iz element tayini.
Organik kirleticiler
GC-MS ile uçucu organik bileşikler, PAH, PCB ve organoklorlu pestisitler; hidrokarbon yağ indeksi.
Baca gazı
Toz, SO2, NOx, CO, O2, nem ve toplam gaz hâlinde organik karbon ölçümleri; otomatik ölçüm sistemlerinin kalite güvencesi.
Liç ve atık karakterizasyonu
Liç deneyleri ve atık sınıflandırma parametreleri; bertaraf kararının dayanağı.
Bu alanda sık karıştırılanlar
- Numune alma kaydı olmadan analiz sonucu tek başına kullanılamaz; alma zamanı, noktası, koşulu ve zincir kaydı raporun parçasıdır.
- Toplam içerik ile liç edilebilir miktar farklı bilgi verir; atık sınıflandırmasında liç davranışı esastır.
- Emisyon ölçümü tesisin temsil edici çalışma koşulunda yapılmalıdır; kısmi yükte alınan sonuç yanıltıcıdır.
- İçme suyu ve atık su limitleri farklı mevzuatlarda tanımlıdır; aynı parametre iki rejimde farklı eşik taşır.
- Bir noktadan alınan numune tüm alanı temsil etmez; kirlenmiş saha değerlendirmesinde ızgara temelli numune planı gerekir.
Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler
- Çevre izni ve deşarj limitlerine uyum
- Sürekli emisyon ölçüm sistemlerinin kalite güvencesi
- Kirlenmiş saha değerlendirmesi ve iyileştirme kararı
- Atık sınıflandırması ve bertaraf yöntemi seçimi
- İşyeri maruziyet ölçümleri ve iş sağlığı yükümlülükleri
İlgili Testler
Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ) Analizi Hakkında Sık Sorulan Sorular
KOİ sonucumuz beklenenden yüksek çıktı, neden?
En yaygın nedenler yüksek klorür girişimi ve numunede askıda katı madde bulunmasıdır. Klorür maskelenmezse dikromatı tüketir ve sonucu yükseltir. Numunenin homojenliği de sonucu doğrudan etkiler.
KOİ mi TOC mu izlemeliyiz?
Mevzuat çoğunlukla KOİ üzerinden sınır tanımlar. TOC ise daha hızlı ve tekrarlanabilir olduğu için proses izlemede tercih edilir. Tesise özgü bir KOİ–TOC ilişkisi kurulursa TOC günlük izleme için kullanılabilir.