Yalıtım Malzemesi Testleri — EN 13162…13171 / EN 12667

Isı Yalıtım Malzemesi Testleri Nedir?

Isı yalıtım malzemesi testleri, malzemenin ısıl performansını ve fiziksel dayanıklılığını belirler. Temel deney ısıl iletkenlik ölçümüdür (EN 12667 veya EN 12939); ayrıca basınç dayanımı, çekme dayanımı, boyut kararlılığı, su emme, su buharı difüzyon direnci ve yangın davranışı ölçülür.

Isı Yalıtım Malzemesi Testleri Amacı

Amaç, malzemenin beyan edilen ısıl iletkenlik değerini ve uygulamanın gerektirdiği mekanik özellikleri sağladığını göstermektir. Yalıtım performansı bina enerji hesabının doğrudan girdisidir.

Isı Yalıtım Malzemesi Testleri Hangi Ürünlere Uygulanır?

EPS ve XPS levhalar
Taş yünü ve cam yünü ürünleri
Poliüretan (PUR/PIR) levhalar
Ahşap lifi ve doğal yalıtım malzemeleri
Yerinde uygulanan yalıtım sistemleri

Isı Yalıtım Malzemesi Testleri Hangi Sektörlerde Kullanılır?

YapıİnşaatEnerji

Isı Yalıtım Malzemesi Testleri İçin İlgili Standartlar

TS EN 13162 (mineral yün ürünleri)
TS EN 13163 (genleştirilmiş polistiren — EPS)
TS EN 13164 (ekstrüde polistiren — XPS)
TS EN 13165 (sert poliüretan köpük)
TS EN 12667 (ısıl direnç — korumalı sıcak plaka ve ısı akış ölçer)
TS EN 12939 (kalın ürünlerde ısıl direnç)
TS EN 1602 / EN 826 (görünen yoğunluk ve basınç davranışı)

Isı Yalıtım Malzemesi Testleri Koşulları

Şartlandırma: Ölçüm öncesi standartta tanımlı sıcaklık ve nemde dengeye getirilir
Ortalama sıcaklık: Isıl iletkenlik tanımlı ortalama sıcaklıkta ölçülür ve raporlanır
Yaşlandırma: Bazı köpük ürünlerde beyan değeri yaşlandırma sonrası belirlenir
Kalınlık: Ölçüm kalınlığı kaydedilir; ısıl direnç kalınlıkla doğru orantılıdır

Isı Yalıtım Malzemesi Testleri Cihazı

Korumalı sıcak plaka cihazı
Isı akış ölçer (HFM) cihazı
Basınç ve çekme test presleri
İklimlendirme ve yaşlandırma kabinleri
Su emme deney tankları
Su buharı difüzyon deney düzeneği

Isı Yalıtım Malzemesi Testleri İçin Numune Gereksinimleri

Yapı malzemelerinde şartlandırma sonucu doğrudan belirler: kür süresi tamamlanmamış beton, nemli ahşap veya dengeye gelmemiş yalıtım malzemesi gerçek performansını göstermez. Numune yaşı ve şartlandırma koşulları raporda daima belirtilir.
Standartta tanımlı boyut ve sayıda levha numunesi
Malzeme tipi, yoğunluk ve kalınlık bildirilmeli
Köpük ürünlerde üretim tarihi belirtilmeli — yaşlanma değeri etkiler
Numuneler hasarsız ve düzgün yüzeyli olmalı

Isı Yalıtım Malzemesi Testleri Süresi

Isıl iletkenlik ölçümü şartlandırma sonrası birkaç saat sürer; asıl süreyi numunelerin dengeye gelmesi belirler. Yaşlandırma gerektiren köpük ürünlerde beyan değeri için gereken süre belirgin şekilde uzundur.

Isı Yalıtım Malzemesi Testleri Prosedürü

1Numuneler standartta tanımlı koşullarda şartlandırılır.
2Boyut, kalınlık ve yoğunluk ölçülür.
3Isıl iletkenlik tanımlı ortalama sıcaklıkta ölçülür.
4Basınç ve çekme dayanımı belirlenir.
5Boyut kararlılığı ve su emme deneyleri uygulanır.
6Su buharı difüzyon direnci ölçülür.

Isı Yalıtım Malzemesi Testleri Kabul Kriterleri

EN 13162–13171 serisi, her ürün tipi için beyan edilecek özellikleri ve sınıflandırma seviyelerini tanımlar. Bina için gereken asgari ısıl direnç ise ulusal enerji performansı düzenlemeleriyle belirlenir. (AB) 305/2011 kapsamında deney sonucu bir geçme/kalma kararı değil, Performans Beyanında (DoP) açıklanacak performans değeridir. Hangi performans seviyesinin yeterli olduğunu ürünün kullanılacağı yapının bulunduğu ülkenin ulusal düzenlemesi ve proje şartnamesi belirler.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Isıl iletkenlik ölçüm sıcaklığına bağlıdır; farklı ortalama sıcaklıkta alınan değerler doğrudan karşılaştırılamaz. Ayrıca beyan değeri (lambda D) istatistiksel bir değerdir ve tek bir ölçüm sonucundan farklıdır. Uygulamada nem alan bir yalıtım malzemesinin gerçek performansı laboratuvar değerinin belirgin altına düşer.

Isı Yalıtım Malzemesi Testleri Raporu

Malzeme tipi, yoğunluk ve kalınlık
Şartlandırma koşulları
Ölçüm ortalama sıcaklığı
Isıl iletkenlik ve ısıl direnç değerleri
Mekanik ve fiziksel özellik sonuçları
Su emme ve buhar difüzyon sonuçları

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

(AB) 305/2011 Yapı Malzemeleri Tüzüğü
2010/31/AB Binalarda Enerji Performansı Direktifi

Yapı Malzemeleri Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Yalıtım deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Yapı malzemeleri deneyleri, bir ürünün yapının içinde üstlendiği işlevi yerine getirip getirmediğini gösterir. Beton basınç dayanımından cam ısıl geçirgenliğine, agrega elek analizinden pencere su sızdırmazlığına kadar geniş bir alan bu ailede toplanır.

Bu ailenin diğerlerinden ayrılan yönü, sonucun doğrudan bir MEVZUAT BEYANINA dönüşmesidir. Yapı Malzemeleri mevzuatı kapsamındaki ürünler için performans beyanı (DoP) zorunludur ve beyandaki her temel karakteristik bir deney sonucuna dayanır. Yangına tepki sınıfı, ısıl iletkenlik, basınç dayanımı, su geçirgenliği ve tehlikeli madde salımı bu şekilde beyan edilir. Beyan, üreticinin imzasını taşıyan hukuki bir metindir; arkasındaki deney kaydı denetimde ilk istenen belgedir.

İkinci ayırt edici yön, ürünün ÖMÜR BOYU değerlendirilmesidir. Bir elektronik cihaz beş yıl çalışır; bir yapı elemanı elli yıl yerinde durur ve bu süre boyunca donma-çözülme çevrimleri, UV, nem, kimyasal etki ve yük altında kalır. Bu yüzden alanda dayanıklılık deneyleri (donma-çözülme, karbonatlaşma, alkali-silika reaksiyonu, yaşlandırma) klasik dayanım deneyleri kadar ağırlık taşır.

Deneyler malzemenin türüne göre ayrışır ve her grup kendi standart setine sahiptir: çimento ve beton, agrega, kâgir birimleri, ahşap esaslı panel, ısı yalıtımı, cam ve cam üniteleri, seramik karo, zemin kaplaması, şap, derz dolgusu ve kaplama sistemleri. Ürünün nereye monte edileceği hangi setin uygulanacağını belirler — aynı panel duvarda ve zeminde farklı standartlarla değerlendirilir.

Fabrika üretim kontrolü (FPC) alanın sürekli bileşenidir. Yapı ürününde CE işareti tek bir deneyle alınıp bırakılmaz; üreticinin üretim tutarlılığını izlediğini, düzenli numune aldığını ve sapma hâlinde müdahale ettiğini gösteren bir sistem kurması gerekir. Ürün grubuna göre bu sistemin onaylanmış kuruluş tarafından denetlenmesi istenebilir.

Şantiye deneyleri ayrı bir gövdedir. Laboratuvarda ürün onaylanır; şantiyede o ürünün gerçekten beyan edilen sınıfta olduğu ve doğru uygulandığı kontrol edilir. Taze beton çökmesi, silindir numune alma, agrega elek analizi ve saha su sızdırmazlığı deneyleri bu kapsamdadır.

Bu alanın yöntem grupları

Beton ve çimento
Taze betonda çökme, hava içeriği ve birim ağırlık; sertleşmiş betonda basınç ve eğilme dayanımı, su geçirgenliği, donma-çözülme dayanımı. Çimentoda basınç dayanımı, priz süresi ve bileşim analizi.
Agrega
Elek analizi, tane şekli, Los Angeles aşınma dayanımı, donma-çözülme, alkali reaktivite ve yoğunluk/su emme.
Isı ve enerji performansı
Isıl iletkenlik ve ısıl direnç, cam ünitelerinde ısıl geçirgenlik (U değeri) hesabı, güneş enerjisi geçirgenliği.
Cephe ve doğrama
Pencere ve kapılarda hava geçirgenliği, su sızdırmazlığı ve rüzgâr yükü dayanımı; cephe sistemlerinde yangın performansı.
Yangın performansı
Yangına tepki sınıflandırması ve yangına dayanım deneyleri; ikisi ayrı kavramdır ve ayrı standartlarla ele alınır.
Kâgir, karo ve zemin
Basınç dayanımı, su emme, aşınma direnci, kayma direnci, leke ve kimyasal dayanım.
Emisyon ve tehlikeli madde
Ahşap esaslı panellerde formaldehit salımı, yapı ürünlerinden VOC emisyonu, agrega ve atıkta liç davranışı.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Yangına TEPKİ ile yangına DAYANIM farklı kavramlardır: biri malzemenin yangına katkısını, diğeri elemanın yangını tutma süresini anlatır.
Performans beyanı bir sertifika değildir; üreticinin beyanıdır. Onaylanmış kuruluş katılımı ürün grubuna ve değerlendirme sistemine göre değişir.
Bir deney sonucu, ürünün deney yapılan montaj düzeninde geçerlidir. Farklı alt tabaka, farklı kalınlık ya da farklı birleşim detayı yeniden değerlendirme gerektirebilir.
Şantiye numunesi ile laboratuvar numunesi aynı şey değildir. Şantiyede alınan beton silindiri, uygulama ve kür koşullarını da içerir; ürün onayı yerine geçmez.
ASTM ve EN yapı standartları benzer büyüklükleri farklı numune ve ölçeklerle ölçer; sonuçlar birebir dönüştürülemez.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Performans beyanı (DoP) ve CE işaretlemesi
Fabrika üretim kontrolü sisteminin kurulması ve sürdürülmesi
Şantiyede beton, agrega ve uygulama uygunluk kontrolü
Yangın ve enerji performansı gerekliliklerinin karşılanması
Proje ve ihale şartnamesindeki teknik kalemlerin doğrulanması

İlgili Testler

Isı Yalıtım Malzemesi Testleri Hakkında Sık Sorulan Sorular

Beyan değeri ile ölçtüğümüz değer neden farklı?

Beyan değeri (lambda D), üretim değişkenliğini kapsayan istatistiksel bir değerdir ve tek bir numunenin ölçüm sonucundan daha muhafazakârdır. Tek ölçüm beyan değerinden daha iyi çıkabilir; bu beklenen bir durumdur.

Islanan yalıtım malzemesi performansını korur mu?

Korumaz. Su, havadan çok daha iyi ısı iletir; nem alan malzemenin ısıl iletkenliği belirgin şekilde artar. Bu yüzden su emme ve buhar difüzyon özellikleri ayrıca ölçülür ve detay çözümü kritik hâle gelir.