Su Geçirimsizlik

Su Geçirimsizlik Testleri (Yapı) Nedir?

Yapı malzemelerinde su geçirimsizlik, malzeme tipine göre farklı yöntemlerle ölçülür: membranlarda tanımlı basınç altında sızıntı gözlemi (EN 1928), betonda basınçlı su işleme derinliği (EN 12390-8), yüzey kaplamalarında kılcal su emme ve geçirgenlik (EN 1062-3), kâgir birimlerde ise kılcal su emme katsayısı belirlenir.

Su Geçirimsizlik Testleri (Yapı) Amacı

Amaç, yapı bileşeninin su ile temas ettiğinde geçirimsizliğini koruduğunu göstermektir. Su, yapı hasarlarının en yaygın nedenidir ve donma, korozyon ile küf sorunlarını da tetikler.

Su Geçirimsizlik Testleri (Yapı) Hangi Ürünlere Uygulanır?

Su yalıtım membranları ve örtüleri
Su yalıtım harçları ve sürme malzemeler
Su geçirimsiz beton
Dış cephe kaplama ve boyaları
Kâgir birimler ve derz malzemeleri

Su Geçirimsizlik Testleri (Yapı) Hangi Sektörlerde Kullanılır?

YapıİnşaatKimya

Su Geçirimsizlik Testleri (Yapı) İçin İlgili Standartlar

TS EN 1928 (bitümlü, plastik ve kauçuk örtüler — su geçirimsizlik)
TS EN 12390-8 (sertleşmiş beton — basınçlı su işleme derinliği)
TS EN 1062-3 (boyalar — sıvı su geçirgenliği)
TS EN 14891 (sıvı uygulanan su yalıtım ürünleri)
TS EN 772-11 (kâgir birimlerde kılcal su emme)

Su Geçirimsizlik Testleri (Yapı) Koşulları

Basınç ve süre: Her standart kendi basınç ve süre kombinasyonunu tanımlar
Numune yaşı: Çimento esaslı ürünlerde kür süresi tamamlanmış olmalı
Uygulama kalınlığı: Sürme ürünlerde beyan edilen kalınlıkta uygulanır
Yaşlandırma: Bazı ürünlerde ısıl, UV veya kimyasal yaşlandırma sonrası tekrar ölçülür

Su Geçirimsizlik Testleri (Yapı) Cihazı

Su geçirimsizlik basınç hücreleri
Beton su işleme deney presi
Kılcal su emme deney tankları
İklimlendirme ve yaşlandırma kabinleri
Kalınlık ölçüm sistemleri

Su Geçirimsizlik Testleri (Yapı) İçin Numune Gereksinimleri

Yapı malzemelerinde şartlandırma sonucu doğrudan belirler: kür süresi tamamlanmamış beton, nemli ahşap veya dengeye gelmemiş yalıtım malzemesi gerçek performansını göstermez. Numune yaşı ve şartlandırma koşulları raporda daima belirtilir.
Standartta tanımlı boyut ve sayıda numune
Sürme ürünlerde uygulama kalınlığı ve kat sayısı bildirilmeli
Betonda numune yaşı ve karışım bilgisi verilmeli
Numuneler kür süresini tamamlamış olmalı

Su Geçirimsizlik Testleri (Yapı) Süresi

Membran su geçirimsizlik deneyi standartta tanımlı süre boyunca sürer. Betonda su işleme deneyi tanımlı basınç altında bekleme süresi gerektirir. Yaşlandırma sonrası ölçüm isteniyorsa takvim belirgin şekilde uzar.

Su Geçirimsizlik Testleri (Yapı) Prosedürü

1Numuneler hazırlanır ve kür/şartlandırma tamamlanır.
2Uygulanacak standart ve basınç koşulu belirlenir.
3Numune deney hücresine sızdırmaz biçimde bağlanır.
4Tanımlı basınç tanımlı süre boyunca uygulanır.
5Sızıntı gözlenir veya numune yarılarak su işleme derinliği ölçülür.
6Gerekiyorsa yaşlandırma sonrası deney tekrarlanır.

Su Geçirimsizlik Testleri (Yapı) Kabul Kriterleri

İlgili ürün standartları su geçirimsizlik için şart veya sınıflandırma tanımlar; betonda su işleme derinliği için sınır proje şartnamesinde veya EN 206'daki dayanıklılık şartlarında belirlenir. (AB) 305/2011 kapsamında deney sonucu bir geçme/kalma kararı değil, Performans Beyanında (DoP) açıklanacak performans değeridir. Hangi performans seviyesinin yeterli olduğunu ürünün kullanılacağı yapının bulunduğu ülkenin ulusal düzenlemesi ve proje şartnamesi belirler.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Malzeme geçirimsizliği sistem geçirimsizliğini göstermez: su neredeyse her zaman detaylardan, ek yerlerinden ve geçişlerden girer. Ayrıca yaşlandırma sonrası sonuçlar daha bilgilendiricidir; yeni hâlde geçirimsiz olan birçok ürün UV ve ısı etkisiyle çatlar.

Su Geçirimsizlik Testleri (Yapı) Raporu

Malzeme tanımı ve uygulama kalınlığı
Numune yaşı ve şartlandırma
Uygulanan standart, basınç ve süre
Sızıntı gözlemi veya su işleme derinliği
Yaşlandırma sonrası sonuçlar

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

(AB) 305/2011 Yapı Malzemeleri Tüzüğü

Yapı Malzemeleri Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Su Geçirimsizlik deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Yapı malzemeleri deneyleri, bir ürünün yapının içinde üstlendiği işlevi yerine getirip getirmediğini gösterir. Beton basınç dayanımından cam ısıl geçirgenliğine, agrega elek analizinden pencere su sızdırmazlığına kadar geniş bir alan bu ailede toplanır.

Bu ailenin diğerlerinden ayrılan yönü, sonucun doğrudan bir MEVZUAT BEYANINA dönüşmesidir. Yapı Malzemeleri mevzuatı kapsamındaki ürünler için performans beyanı (DoP) zorunludur ve beyandaki her temel karakteristik bir deney sonucuna dayanır. Yangına tepki sınıfı, ısıl iletkenlik, basınç dayanımı, su geçirgenliği ve tehlikeli madde salımı bu şekilde beyan edilir. Beyan, üreticinin imzasını taşıyan hukuki bir metindir; arkasındaki deney kaydı denetimde ilk istenen belgedir.

İkinci ayırt edici yön, ürünün ÖMÜR BOYU değerlendirilmesidir. Bir elektronik cihaz beş yıl çalışır; bir yapı elemanı elli yıl yerinde durur ve bu süre boyunca donma-çözülme çevrimleri, UV, nem, kimyasal etki ve yük altında kalır. Bu yüzden alanda dayanıklılık deneyleri (donma-çözülme, karbonatlaşma, alkali-silika reaksiyonu, yaşlandırma) klasik dayanım deneyleri kadar ağırlık taşır.

Deneyler malzemenin türüne göre ayrışır ve her grup kendi standart setine sahiptir: çimento ve beton, agrega, kâgir birimleri, ahşap esaslı panel, ısı yalıtımı, cam ve cam üniteleri, seramik karo, zemin kaplaması, şap, derz dolgusu ve kaplama sistemleri. Ürünün nereye monte edileceği hangi setin uygulanacağını belirler — aynı panel duvarda ve zeminde farklı standartlarla değerlendirilir.

Fabrika üretim kontrolü (FPC) alanın sürekli bileşenidir. Yapı ürününde CE işareti tek bir deneyle alınıp bırakılmaz; üreticinin üretim tutarlılığını izlediğini, düzenli numune aldığını ve sapma hâlinde müdahale ettiğini gösteren bir sistem kurması gerekir. Ürün grubuna göre bu sistemin onaylanmış kuruluş tarafından denetlenmesi istenebilir.

Şantiye deneyleri ayrı bir gövdedir. Laboratuvarda ürün onaylanır; şantiyede o ürünün gerçekten beyan edilen sınıfta olduğu ve doğru uygulandığı kontrol edilir. Taze beton çökmesi, silindir numune alma, agrega elek analizi ve saha su sızdırmazlığı deneyleri bu kapsamdadır.

Bu alanın yöntem grupları

Beton ve çimento
Taze betonda çökme, hava içeriği ve birim ağırlık; sertleşmiş betonda basınç ve eğilme dayanımı, su geçirgenliği, donma-çözülme dayanımı. Çimentoda basınç dayanımı, priz süresi ve bileşim analizi.
Agrega
Elek analizi, tane şekli, Los Angeles aşınma dayanımı, donma-çözülme, alkali reaktivite ve yoğunluk/su emme.
Isı ve enerji performansı
Isıl iletkenlik ve ısıl direnç, cam ünitelerinde ısıl geçirgenlik (U değeri) hesabı, güneş enerjisi geçirgenliği.
Cephe ve doğrama
Pencere ve kapılarda hava geçirgenliği, su sızdırmazlığı ve rüzgâr yükü dayanımı; cephe sistemlerinde yangın performansı.
Yangın performansı
Yangına tepki sınıflandırması ve yangına dayanım deneyleri; ikisi ayrı kavramdır ve ayrı standartlarla ele alınır.
Kâgir, karo ve zemin
Basınç dayanımı, su emme, aşınma direnci, kayma direnci, leke ve kimyasal dayanım.
Emisyon ve tehlikeli madde
Ahşap esaslı panellerde formaldehit salımı, yapı ürünlerinden VOC emisyonu, agrega ve atıkta liç davranışı.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Yangına TEPKİ ile yangına DAYANIM farklı kavramlardır: biri malzemenin yangına katkısını, diğeri elemanın yangını tutma süresini anlatır.
Performans beyanı bir sertifika değildir; üreticinin beyanıdır. Onaylanmış kuruluş katılımı ürün grubuna ve değerlendirme sistemine göre değişir.
Bir deney sonucu, ürünün deney yapılan montaj düzeninde geçerlidir. Farklı alt tabaka, farklı kalınlık ya da farklı birleşim detayı yeniden değerlendirme gerektirebilir.
Şantiye numunesi ile laboratuvar numunesi aynı şey değildir. Şantiyede alınan beton silindiri, uygulama ve kür koşullarını da içerir; ürün onayı yerine geçmez.
ASTM ve EN yapı standartları benzer büyüklükleri farklı numune ve ölçeklerle ölçer; sonuçlar birebir dönüştürülemez.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Performans beyanı (DoP) ve CE işaretlemesi
Fabrika üretim kontrolü sisteminin kurulması ve sürdürülmesi
Şantiyede beton, agrega ve uygulama uygunluk kontrolü
Yangın ve enerji performansı gerekliliklerinin karşılanması
Proje ve ihale şartnamesindeki teknik kalemlerin doğrulanması

İlgili Testler

Su Geçirimsizlik Testleri (Yapı) Hakkında Sık Sorulan Sorular

Su geçirimsiz beton su yalıtımı yerine geçer mi?

Tek başına geçmez. Düşük geçirimli beton su girişini azaltır ancak çatlaklar, derzler ve geçiş detayları hâlâ zayıf noktadır. Su yalıtımı sistem olarak kurgulanmalıdır.