Azo Dyes | EUROLAB

Azo Boyar Madde Analizi Nedir?

Azo boyar madde analizi, tekstil veya deri üründe kullanılan azo boyaların indirgeme koşullarında yasaklı aromatik aminler açığa çıkarıp çıkarmadığının belirlenmesidir. Numune sodyum ditiyonit ile indirgenir, açığa çıkan aminler ekstrakte edilir ve kromatografik yöntemlerle tanımlanıp ölçülür.

Azo Boyar Madde Analizi Amacı

Amaç, REACH Ek XVII madde 43 kapsamında yasaklanmış aromatik aminleri salan azo boyaların üründe bulunup bulunmadığını belirlemektir. Bu aminlerin bir kısmı kanserojen olarak sınıflandırılmıştır ve ciltle uzun süre temas eden ürünlerde yasaktır.

Azo Boyar Madde Analizi Hangi Ürünlere Uygulanır?

Ciltle temas eden tekstil ürünleri
Deri ve suni deri ürünler
Ayakkabı ve çanta
Ev tekstili
Bebek ve çocuk ürünleri

Azo Boyar Madde Analizi Hangi Sektörlerde Kullanılır?

TekstilPerakendeTüketici ÜrünleriDeriAyakkabı

Azo Boyar Madde Analizi İçin İlgili Standartlar

TS EN ISO 14362-1 (ekstraksiyonlu ve ekstraksiyonsuz azo boyalardan aminler)
TS EN ISO 14362-3 (4-aminoazobenzen tayini)
TS EN ISO 17234-1/-2 (deri için)

Azo Boyar Madde Analizi Koşulları

İndirgeme: Sitrat tamponunda sodyum ditiyonit ile, standartta tanımlı sıcaklıkta
Ölçüm: GC-MS ve/veya HPLC-DAD ile tanımlama ve doğrulama
Birim: mg/kg (ppm)

Azo Boyar Madde Analizi Cihazı

GC-MS
HPLC-DAD veya LC-MS/MS
Su banyosu ve indirgeme düzeneği
Katı faz ekstraksiyon sistemi

Azo Boyar Madde Analizi İçin Numune Gereksinimleri

Her renk için ayrı numune gerekir
Baskılı ürünlerde her renk alanı ayrı analiz edilmeli
Yaklaşık 1 g temsil edici numune
Karışık renkli ürünlerde numune sayısı artar

Azo Boyar Madde Analizi Süresi

İndirgeme, ekstraksiyon ve kromatografik ölçüm adımları nedeniyle analiz birkaç iş günü sürer. Renk sayısı arttıkça süre doğrusal olarak artar.

Azo Boyar Madde Analizi Prosedürü

1Numune renklere ayrılır ve tartılır.
2Sitrat tamponunda sodyum ditiyonit ile indirgenir.
3Açığa çıkan aminler uygun çözücüyle ekstrakte edilir.
4Ekstrakt derişikleştirilir.
5GC-MS ile tanımlama yapılır.
6Bulunan aminler ikinci bir yöntemle doğrulanır ve miktarı hesaplanır.

Azo Boyar Madde Analizi Kabul Kriterleri

REACH Ek XVII madde 43, listelenen aromatik aminler için bir eşik derişim tanımlar; bu eşiğin üzerindeki sonuç uygunsuzluktur. Yürürlükteki eşik ve amin listesi mevzuat metninden teyit edilir.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Her amin ayrı bildirilir. Pozitif bulgu ikinci bir kromatografik yöntemle doğrulanmadan raporlanmaz; bazı matrislerde girişim yanlış pozitif üretebilir. 4-aminoazobenzen ayrı bir bölümle (14362-3) analiz edilir.

Azo Boyar Madde Analizi Raporu

Numune tanımı ve analiz edilen renkler
Uygulanan standart bölümü
Her amin için sonuç (mg/kg) ve tayin sınırı
Doğrulama yöntemi
Karşılaştırılan mevzuat sınırı

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

(AT) 1907/2006 REACH Ek XVII madde 43

Tekstil Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Azo Dyes deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Tekstil deneyleri iki soruyu ayrı ayrı yanıtlar: kumaş kullanım ömrü boyunca fiziksel olarak dayanıyor mu, ve üzerinde insan sağlığı için kısıtlanmış bir madde var mı? Bu iki eksen farklı laboratuvar altyapısı ve farklı karar mekanizması gerektirir.

Fiziksel tarafta kopma ve yırtılma dayanımı, aşınma direnci, boncuklanma, boyutsal değişim, renk haslığı, su ve yağ iticilik ölçülür. Bu deneylerin çoğu KULLANIM SENARYOSUNA bağlıdır: bir döşemelik kumaşta Martindale aşınma çevrimi belirleyici iken, bir gömlek kumaşında yıkamada boyutsal değişim ve renk haslığı öne çıkar. Aynı kumaş, farklı kullanım için farklı deney setinden geçer.

Renk haslığı alanın kendine özgü bir gövdesidir ve tek bir deney değildir. Aynı kumaşın ışığa, yıkamaya, sürtmeye, tere, tükürüğe, klorlu suya ve ütülemeye karşı haslığı ayrı ayrı ölçülür; her biri farklı bir kullanım anını temsil eder. Sonuçlar gri skala ile 1'den 5'e puanlanır ve şartname her etken için ayrı asgari puan verir.

Kimyasal tarafta azo boyarmaddelerden açığa çıkan aromatik aminler, formaldehit, ağır metaller, ftalatlar, kısa zincirli klorlu parafinler, alkilfenoller ve PFAS bileşikleri aranır. Bu kalemler REACH kısıtlamalarından, marka kısıtlı madde listelerinden (RSL) ve OEKO-TEX gibi gönüllü şemalardan gelir. Marka listeleri çoğu zaman mevzuattan daha sıkıdır; hedef müşteri belirleyicidir.

Tüketici tekstilinde CE işareti YOKTUR. Yükümlülük üç ayaklıdır: elyaf bileşimi ve bakım etiketlemesi, kimyasal kısıtlamalara uyum ve genel ürün güvenliği. Koruyucu işlev iddiası taşıyan tekstil (iş elbisesi, aleve dayanıklı giysi, yüksek görünürlüklü giysi) ise kişisel koruyucu donanım mevzuatına girer ve orada CE zorunludur — bu ayrım ticari olarak kritiktir.

Etiket beyanının doğrulanması alanın en rutin işidir. Kantitatif lif analizi, etikette yazan karışım oranını doğrular; tolerans aralıkları mevzuatta tanımlıdır. Yanlış lif beyanı hem tüketiciyi yanıltır hem gümrük sınıflandırmasını etkiler.

Sürdürülebilirlik iddiaları son yıllarda alana yeni bir gövde ekledi: geri dönüştürülmüş içerik oranının doğrulanması (GRS, RCS), organik içerik (GOTS), zararlı kimyasalların sınırlandırılması ve su/enerji ayak izi beyanları. Bu iddialar artık denetlenebilir kanıt gerektiriyor.

Bu alanın yöntem grupları

Mukavemet ve dayanım
Şerit ve grab kopma mukavemeti, Elmendorf ve dil yöntemiyle yırtılma, dikiş mukavemeti, patlama dayanımı.
Aşınma ve yüzey
Martindale ve döner platform aşınma, boncuklanma ve tüylenme, kumaş gramajı ve sıklık ölçümleri.
Boyutsal kararlılık
Yıkama ve kurutmada boyutsal değişim, buruşma davranışı, ütüleme sonrası görünüm.
Renk haslığı
Işık (ksenon), yıkama, sürtme, ter, tükürük, su ve klorlu suya karşı haslık; gri skala ile puanlama.
Fonksiyonel özellikler
Su iticilik (sprey testi), yağ iticilik, su geçirmezlik, hava geçirgenliği, antibakteriyel bitim etkinliği, UV koruma faktörü.
Kimyasal analizler
Azo boyarmadde aromatik aminleri, formaldehit, pH, ağır metaller, ftalatlar, klorlu fenoller, PFAS ve alkilfenoller.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Marka kısıtlı madde listesi (RSL) mevzuattan daha sıkı olabilir; REACH uygunluğu müşteri şartnamesine uygunluk anlamına gelmez.
Koruyucu işlev iddiası taşıyan tekstil KKD mevzuatına girer ve CE gerektirir; sıradan tekstil deney raporu bu dosyayı karşılamaz.
Renk haslığı tek bir sayı değildir; hangi etkene karşı olduğu belirtilmeden puan yorumlanamaz.
Bir kumaş için alınan sonuç, o kumaştan yapılan giysinin tamamını kapsamaz; astar, dikiş ipliği, baskı ve aksesuar ayrı değerlendirilir.
Yıkama sonrası performans iddiaları belirtilen yıkama sayısıyla birlikte geçerlidir; "kalıcı" ifadesi tek başına doğrulanabilir değildir.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Marka kısıtlı madde listesi (RSL) uygunluğu
Etiket beyanlarının doğrulanması: lif bileşimi ve bakım talimatı
Döşemelik ve teknik tekstilde performans sınıfı belirleme
İthalat öncesi sevkiyat kontrolü ve parti kabulü
Sürdürülebilirlik ve geri dönüştürülmüş içerik iddialarının desteklenmesi

İlgili Testler

Azo Boyar Madde Analizi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Her rengi ayrı test etmek şart mı?

Şarttır. Yasak amin tek bir boyadan gelir; renkler karıştırılıp tek numune yapılırsa seyrelme nedeniyle sonuç sınırın altında çıkabilir ve uygunsuz ürün uygun görünür.

Beyaz ürünlerde de gerekli mi?

Boyanmamış beyaz ürünlerde azo boya bulunmadığı için risk düşüktür, ancak optik beyazlatıcı ve baskı yardımcıları değerlendirilmelidir. Şartnameniz beyaz için de analiz istiyorsa uygulanır.