Dikey Alev Testi — IEC 60332-1 / UL 94 V / ISO 6941

Dikey Alev Testi Nedir?

Dikey alev testi, dikey olarak asılmış numuneye tanımlı süre boyunca standart alev uygulandığı; alevin sönme süresi, yanma uzunluğu ve yanan damla oluşumunun değerlendirildiği deneydir.

Dikey Alev Testi Amacı

Amaç, malzemenin veya kablonun dikey konumda alev yayılımını sınırladığını ve tutuşturucu kaldırıldığında söndüğünü doğrulamaktır.

Dikey Alev Testi Hangi Ürünlere Uygulanır?

Tek kablo yalıtım ve kılıfları
Elektrikli ürün plastik gövdeleri
Tekstil ve perde malzemeleri
Yalıtım filmleri

Dikey Alev Testi Hangi Sektörlerde Kullanılır?

YapıİnşaatDemiryoluElektrikTüketici Ürünleri

Dikey Alev Testi İçin İlgili Standartlar

IEC 60332-1 (tek kablo dikey alev)
UL 94 (V-0, V-1, V-2)
ISO 6941 (tekstil)
IEC 60695-11-10
UL 94plastik malzemelerde yanabilirlik sınıfı Testi
EN 13501yapı ürünlerinde yangın sınıflandırması Testi
ASTM E84yüzeyde alev yayılımı Testi
ASTM E119yapı elemanlarında yangına dayanım Testi

Dikey Alev Testi Koşulları

Alev uygulama: Standartta tanımlı brülör, alev boyu ve uygulama süresi
Ölçütler: Sönme süresi, yanma/karbonlaşma uzunluğu, yanan damla ile pamuğun tutuşması
Numune konumu: Dikey; standartta tanımlı asma düzeni
Şartlandırma: Standartta tanımlı; UL 94'te ayrıca yaşlandırma koşulu vardır

Dikey Alev Testi Cihazı

Dikey alev test kabini
Kalibre brülör ve gaz sistemi
Zamanlayıcı ve pamuk pedi düzeni
Şartlandırma ve yaşlandırma fırını

Dikey Alev Testi İçin Numune Gereksinimleri

Numune boyutu ve kalınlığı standarda uygun olmalı
UL 94'te en ince ve en kalın kalınlık test edilir
Şartlandırma ve yaşlandırma koşullarına uyulmalıdır
Numune adedi standartta tanımlanır

Dikey Alev Testi Süresi

Şartlandırma dahil tipik olarak 1–3 hafta.

Dikey Alev Testi Prosedürü

1Numuneler hazırlanır ve şartlandırılır.
2Brülör alevi kalibre edilir.
3Numune dikey olarak asılır.
4Tanımlı süre alev uygulanır ve kaldırılır.
5Sönme süresi ve damla davranışı kaydedilir.
6Yanma uzunluğu ölçülür ve sınıflandırma verilir.

Dikey Alev Testi Kabul Kriterleri

Kabul kriteri uygulanan standartta tanımlıdır: UL 94'te V-0/V-1/V-2 ölçütleri, IEC 60332-1'de azami karbonlaşma uzunluğu.

Sonuçların Değerlendirilmesi

UL 94 sınıfı belirli bir kalınlık ve renk için geçerlidir; kalınlık veya pigment değişirse sınıf geçerliliğini yitirir. Tek kablo deneyi (IEC 60332-1) demet hâlindeki kabloların davranışını temsil etmez; demet için IEC 60332-3 gerekir.

Dikey Alev Testi Raporu

Uygulanan standart ve sınıf
Numune kalınlığı ve rengi
Şartlandırma ve yaşlandırma
Sönme süreleri ve yanma uzunluğu
Damla davranışı

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

Elektrikli ürün standartları
Kablo ürün standartları

Yangın Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Vertical Flame deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Yangın deneyleri iki farklı kavramı ölçer ve bunların karıştırılması alanda en sık yapılan hatadır. Yangına TEPKİ, malzemenin yangının başlamasına ve büyümesine ne kadar katkı verdiğini anlatır. Yangına DAYANIM ise bir yapı elemanının yangını belirli bir süre tutabilme yeteneğidir. Biri malzeme, diğeri eleman özelliğidir.

Tepki tarafında tutuşabilirlik, alev yayılımı, ısı salımı, duman üretimi, yanan damla oluşumu ve zehirli gaz salımı ölçülür. Sonuç Avrupa'da EN 13501-1 sınıfına, Kuzey Amerika'da ASTM E84 indekslerine, cihaz plastiklerinde UL 94 sınıfına çevrilir. Bu üç sistem birbirine dönüştürülemez; ölçekleri ve düzenekleri farklıdır.

Dayanım tarafında fırın deneyleri yürütülür. Eleman tanımlı bir sıcaklık-zaman eğrisine maruz bırakılır ve üç işlevi ne kadar süre koruduğu ölçülür: yük taşıma (R), bütünlük (E) ve yalıtım (I). Bir yangın kapısı için EI 60 gösterimi, elemanın altmış dakika boyunca bütünlüğünü ve yalıtım işlevini koruduğunu söyler.

ÖLÇEK bu ailede belirleyicidir ve maliyeti doğrudan etkiler. Küçük alev deneyleri malzeme taraması için uygundur, hızlı ve ucuzdur. Ancak gerçek yangın davranışı ölçekle değişir: küçük numunede sönen bir malzeme, büyük bir yüzeyde alevi sürdürebilir. Bu yüzden oda köşe deneyi ve tam ölçekli cephe deneyleri gibi büyük ölçekli düzenekler kritik uygulamalarda vazgeçilmezdir.

Cephe sistemleri son yıllarda alanın en hassas konusu hâline geldi. Yüksek binalarda cephe yangınlarının hızlı yayılması, ulusal yönetmeliklerin büyük ölçekli cephe deneyi istemesine yol açtı. Burada değerlendirilen tek bir malzeme değil SİSTEMDİR: yalıtım, kaplama, hava boşluğu, bağlantı elemanları ve yangın bariyerleri birlikte sınanır.

Duman ve zehirlilik ayrı bir gövdedir çünkü yangında ölümlerin büyük bölümü alevden değil dumandan kaynaklanır. Raylı sistemlerde ve gemilerde duman yoğunluğu ve gaz zehirliliği ölçümleri zorunlu kalemlerdir; kapalı hacimde tahliye süresi bu değerlere bağlıdır.

Kablolar kendi alt gövdesine sahiptir. Bir bina içindeki kablo demeti, yangının katlar arasında yayılmasında ciddi bir yol oluşturabilir; bu yüzden kablolarda alev yayılımı, duman üretimi, halojen içeriği ve devre bütünlüğü ayrı standartlarla değerlendirilir ve Avrupa'da EN 13501-6 sınıflandırması kullanılır.

Bu alanın yöntem grupları

Yanmazlık ve ısıl değer
EN ISO 1182 yanmazlık fırını ve EN ISO 1716 brüt ısıl değer; A1 ve A2 sınıflarının belirleyicileri.
Tek yanan öğe (SBI)
EN 13823; orta ölçekli köşe düzeneğinde ısı salımı, alev yayılımı ve duman üretimi birlikte ölçülür.
Küçük alev
EN ISO 11925-2 tek alev kaynağıyla tutuşabilirlik; UL 94 yatay ve dikey yanma; iğne alev ve kızgın tel.
Koni kalorimetre
ISO 5660 / ASTM E1354; ısı salım hızı, toplam ısı salımı ve duman üretimi ölçülür. Malzeme geliştirmede en bilgi verici deney.
Yangına dayanım
Standart sıcaklık-zaman eğrisiyle fırın deneyleri; kapı, duvar, döşeme, cam ve servis geçişleri için ayrı düzenekler.
Büyük ölçekli
Oda köşe deneyi (ISO 9705, NFPA 286), cephe yangın deneyleri ve kablo demeti dikey yayılma deneyleri.
Duman ve zehirlilik
Optik duman yoğunluğu, duman gazı analizi ve zehirlilik indeksleri; raylı sistem ve denizcilikte zorunlu.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Yangına tepki ile yangına dayanım farklı kavramlardır; şartnamede hangisinin istendiği açık olmalıdır.
UL 94, ASTM E84 ve EN 13501-1 sonuçları birbirine dönüştürülemez.
Küçük ölçekli sonuç büyük ölçekli davranışın kanıtı değildir; kritik uygulamalarda büyük ölçekli deney istenir.
Sınıf, ürünün son kullanım montajıyla birlikte geçerlidir; farklı alt tabaka ya da hava boşluğu sonucu değiştirir.
Cephe sistemlerinde tek malzeme sonucu yeterli değildir; sistem olarak sınanması gerekir.
Bir ürünün yangın sınıfı, o üründen yapılan montajın yangın dayanımını göstermez.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Yapı ürünleri için performans beyanındaki yangın sınıfı
Kablo, döşeme ve iç kaplama seçiminde yönetmelik uyumu
Raylı araç, gemi ve uçak iç malzemelerinin onayı
Cephe sistemi tasarımının onaylanması
Sigorta ve proje şartnamesi gerekliliklerinin karşılanması

İlgili Testler

Dikey Alev Testi Hakkında Sık Sorulan Sorular

UL 94 V-0 sınıfı her kalınlıkta geçerli mi?

Hayır. Sınıf test edilen kalınlık (ve renk/pigment) için geçerlidir. Daha ince bir kesit için ayrı deney gerekir; sertifika kalınlık aralığını belirtir.