LOI – ISO 4589

Sınırlayıcı Oksijen İndeksi (LOI) Testi — ISO 4589 Nedir?

Sınırlayıcı oksijen indeksi testi, dikey konumdaki numunenin oksijen–azot karışımı içinde tutuşturulduğu; yanmanın sürmesi için gereken en düşük oksijen hacim yüzdesinin belirlendiği deneydir.

Sınırlayıcı Oksijen İndeksi (LOI) Testi — ISO 4589 Amacı

Amaç, malzemenin yanmaya devam etme eğilimini karşılaştırmalı bir sayı ile ifade etmektir.

Sınırlayıcı Oksijen İndeksi (LOI) Testi — ISO 4589 Hangi Ürünlere Uygulanır?

Plastik ve kompozit malzemeler
Kablo yalıtım ve kılıfları
Tekstil ve elyaflar
Alev geciktirici formülasyon geliştirme

Sınırlayıcı Oksijen İndeksi (LOI) Testi — ISO 4589 Hangi Sektörlerde Kullanılır?

YapıİnşaatDemiryoluElektrikTüketici Ürünleri

Sınırlayıcı Oksijen İndeksi (LOI) Testi — ISO 4589 İçin İlgili Standartlar

ISO 4589oksijen indeksi ile yanma davranışı Testi

Sınırlayıcı Oksijen İndeksi (LOI) Testi — ISO 4589 Koşulları

Gaz karışımı: Oksijen ve azot; derişim kademeli değiştirilerek eşik aranır
Numune: Standartta tanımlı boyutlarda dikey çubuk veya film
Tutuşturma: Standartta tanımlı süre ve konumda alev uygulaması
Ölçüt: Yanmanın tanımlı süre veya uzunluk boyunca sürmesi

Sınırlayıcı Oksijen İndeksi (LOI) Testi — ISO 4589 Cihazı

LOI test kolonu ve gaz karışım sistemi
Kalibre debimetreler veya oksijen analizörü
Numune tutucu ve tutuşturma brülörü
Numune hazırlama tezgahı

Sınırlayıcı Oksijen İndeksi (LOI) Testi — ISO 4589 İçin Numune Gereksinimleri

Numune ölçüleri ve yüzeyi standarda uygun olmalı
Numune şartlandırılmış ve kuru olmalıdır
Gaz karışım derişimi doğrulanmalıdır
Eşik arama standartta tanımlı yöntemle yürütülmelidir

Sınırlayıcı Oksijen İndeksi (LOI) Testi — ISO 4589 Süresi

Tipik olarak 3–6 gün.

Sınırlayıcı Oksijen İndeksi (LOI) Testi — ISO 4589 Prosedürü

1Numuneler hazırlanır ve şartlandırılır.
2Gaz karışımı ayarlanır ve derişim doğrulanır.
3Numune tutuşturulur ve yanma izlenir.
4Derişim kademeli değiştirilerek eşik aranır.
5LOI değeri standartta tanımlı yöntemle hesaplanır.
6Sonuç raporlanır.

Sınırlayıcı Oksijen İndeksi (LOI) Testi — ISO 4589 Kabul Kriterleri

Kabul kriteri şartnamede verilen asgari LOI değeridir.

Sonuçların Değerlendirilmesi

LOI bir yangın güvenliği sınıflandırması değildir; laboratuvar koşullarında ölçülen karşılaştırmalı bir indekstir. Yüksek LOI değeri gerçek yangın davranışının iyi olacağını garanti etmez ve yangına tepki sınıflandırmasının yerine geçmez.

Sınırlayıcı Oksijen İndeksi (LOI) Testi — ISO 4589 Raporu

Uygulanan standart
Numune boyutu ve şartlandırma
Gaz karışımı ve doğrulama
LOI değeri
Değerlendirme

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

Malzeme ve ürün şartnameleri

Yangın Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm LOI deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Yangın deneyleri iki farklı kavramı ölçer ve bunların karıştırılması alanda en sık yapılan hatadır. Yangına TEPKİ, malzemenin yangının başlamasına ve büyümesine ne kadar katkı verdiğini anlatır. Yangına DAYANIM ise bir yapı elemanının yangını belirli bir süre tutabilme yeteneğidir. Biri malzeme, diğeri eleman özelliğidir.

Tepki tarafında tutuşabilirlik, alev yayılımı, ısı salımı, duman üretimi, yanan damla oluşumu ve zehirli gaz salımı ölçülür. Sonuç Avrupa'da EN 13501-1 sınıfına, Kuzey Amerika'da ASTM E84 indekslerine, cihaz plastiklerinde UL 94 sınıfına çevrilir. Bu üç sistem birbirine dönüştürülemez; ölçekleri ve düzenekleri farklıdır.

Dayanım tarafında fırın deneyleri yürütülür. Eleman tanımlı bir sıcaklık-zaman eğrisine maruz bırakılır ve üç işlevi ne kadar süre koruduğu ölçülür: yük taşıma (R), bütünlük (E) ve yalıtım (I). Bir yangın kapısı için EI 60 gösterimi, elemanın altmış dakika boyunca bütünlüğünü ve yalıtım işlevini koruduğunu söyler.

ÖLÇEK bu ailede belirleyicidir ve maliyeti doğrudan etkiler. Küçük alev deneyleri malzeme taraması için uygundur, hızlı ve ucuzdur. Ancak gerçek yangın davranışı ölçekle değişir: küçük numunede sönen bir malzeme, büyük bir yüzeyde alevi sürdürebilir. Bu yüzden oda köşe deneyi ve tam ölçekli cephe deneyleri gibi büyük ölçekli düzenekler kritik uygulamalarda vazgeçilmezdir.

Cephe sistemleri son yıllarda alanın en hassas konusu hâline geldi. Yüksek binalarda cephe yangınlarının hızlı yayılması, ulusal yönetmeliklerin büyük ölçekli cephe deneyi istemesine yol açtı. Burada değerlendirilen tek bir malzeme değil SİSTEMDİR: yalıtım, kaplama, hava boşluğu, bağlantı elemanları ve yangın bariyerleri birlikte sınanır.

Duman ve zehirlilik ayrı bir gövdedir çünkü yangında ölümlerin büyük bölümü alevden değil dumandan kaynaklanır. Raylı sistemlerde ve gemilerde duman yoğunluğu ve gaz zehirliliği ölçümleri zorunlu kalemlerdir; kapalı hacimde tahliye süresi bu değerlere bağlıdır.

Kablolar kendi alt gövdesine sahiptir. Bir bina içindeki kablo demeti, yangının katlar arasında yayılmasında ciddi bir yol oluşturabilir; bu yüzden kablolarda alev yayılımı, duman üretimi, halojen içeriği ve devre bütünlüğü ayrı standartlarla değerlendirilir ve Avrupa'da EN 13501-6 sınıflandırması kullanılır.

Bu alanın yöntem grupları

Yanmazlık ve ısıl değer
EN ISO 1182 yanmazlık fırını ve EN ISO 1716 brüt ısıl değer; A1 ve A2 sınıflarının belirleyicileri.
Tek yanan öğe (SBI)
EN 13823; orta ölçekli köşe düzeneğinde ısı salımı, alev yayılımı ve duman üretimi birlikte ölçülür.
Küçük alev
EN ISO 11925-2 tek alev kaynağıyla tutuşabilirlik; UL 94 yatay ve dikey yanma; iğne alev ve kızgın tel.
Koni kalorimetre
ISO 5660 / ASTM E1354; ısı salım hızı, toplam ısı salımı ve duman üretimi ölçülür. Malzeme geliştirmede en bilgi verici deney.
Yangına dayanım
Standart sıcaklık-zaman eğrisiyle fırın deneyleri; kapı, duvar, döşeme, cam ve servis geçişleri için ayrı düzenekler.
Büyük ölçekli
Oda köşe deneyi (ISO 9705, NFPA 286), cephe yangın deneyleri ve kablo demeti dikey yayılma deneyleri.
Duman ve zehirlilik
Optik duman yoğunluğu, duman gazı analizi ve zehirlilik indeksleri; raylı sistem ve denizcilikte zorunlu.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Yangına tepki ile yangına dayanım farklı kavramlardır; şartnamede hangisinin istendiği açık olmalıdır.
UL 94, ASTM E84 ve EN 13501-1 sonuçları birbirine dönüştürülemez.
Küçük ölçekli sonuç büyük ölçekli davranışın kanıtı değildir; kritik uygulamalarda büyük ölçekli deney istenir.
Sınıf, ürünün son kullanım montajıyla birlikte geçerlidir; farklı alt tabaka ya da hava boşluğu sonucu değiştirir.
Cephe sistemlerinde tek malzeme sonucu yeterli değildir; sistem olarak sınanması gerekir.
Bir ürünün yangın sınıfı, o üründen yapılan montajın yangın dayanımını göstermez.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Yapı ürünleri için performans beyanındaki yangın sınıfı
Kablo, döşeme ve iç kaplama seçiminde yönetmelik uyumu
Raylı araç, gemi ve uçak iç malzemelerinin onayı
Cephe sistemi tasarımının onaylanması
Sigorta ve proje şartnamesi gerekliliklerinin karşılanması

İlgili Testler

Sınırlayıcı Oksijen İndeksi (LOI) Testi — ISO 4589 Hakkında Sık Sorulan Sorular

Yüksek LOI değeri malzemenin yangın güvenli olduğunu gösterir mi?

Göstermez. LOI yalnızca dikey konumda ve kontrollü oksijen ortamında yanmanın sürüp sürmediğini ölçen bir indekstir. Yangın güvenliği için yangına tepki ve ısı salımı deneyleri gerekir.