Trapezoidal Shock — MIL-STD-810 Method 516 / IEC 60068-2-27

Trapezoidal Şok Testi Nedir?

Trapezoidal şok testi, ivmenin hızla yükselip belirli süre sabit kaldığı ve sonra düştüğü yamuk biçimli darbenin uygulandığı deneydir. Yüksek hız değişimi (velocity change) sağlar.

Trapezoidal Şok Testi Amacı

Amaç, yüksek hız değişimi içeren çarpma ve fırlatma senaryolarını temsil etmektir.

Trapezoidal Şok Testi Hangi Ürünlere Uygulanır?

Askeri ve havacılık ekipmanı
Fırlatma sistemleri bileşenleri
Taşıma konteynerleri

Trapezoidal Şok Testi Hangi Sektörlerde Kullanılır?

OtomotivHavacılıkSavunmaDemiryoluLojistik

Trapezoidal Şok Testi İçin İlgili Standartlar

MIL-STD-810 Method 516
IEC 60068-2-27mekanik şok testi Testi
IEC 60068çevresel test yöntemleri serisi Testi
MIL-STD-810çevresel mühendislik değerlendirmeleri ve laboratuvar testleri Testi
RTCA DO-160havacılık ekipmanında çevresel şartlar ve test yöntemleri Testi
SAEotomotiv ve havacılık mühendisliği standartları Testi
ISO 16750araç elektrik/elektronik donanımında çevre şartları Testi
UN 38.3lityum bataryalarda taşıma güvenliği testleri Testi

Trapezoidal Şok Testi Koşulları

Darbe şekli: Trapezoidal (yamuk)
Tepe ivme ve süre: Şartnamede tanımlı
Hız değişimi: Darbe alanından hesaplanan Δv
Darbe sayısı: Her eksen ve yönde tanımlı sayıda

Trapezoidal Şok Testi Cihazı

Şok test cihazı (yüksek strok kapasiteli)
İvmeölçer ve analiz sistemi
Programlayıcı düzeni
Bağlama fikstürü

Trapezoidal Şok Testi İçin Numune Gereksinimleri

Fikstür yüksek hız değişimine dayanmalı
Test öncesi işlev kontrolü yapılmalı
Darbe yönleri belirlenmeli

Trapezoidal Şok Testi Süresi

Tipik olarak yarım ile bir iş günü.

Trapezoidal Şok Testi Prosedürü

1Programlayıcı ile trapezoidal darbe ayarlanır.
2Boş fikstürle doğrulama yapılır.
3Her eksen ve yönde darbeler uygulanır.
4Darbe eğrisi ve hız değişimi kaydedilir.
5İşlev ve muayene yapılır.

Trapezoidal Şok Testi Kabul Kriterleri

Kabul kriteri şartnamede tanımlanır: yapısal hasar olmaması ve işlevin sürmesi.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Hız değişimi trapezoidal darbenin belirleyici özelliğidir ve raporda ayrıca verilir.

Trapezoidal Şok Testi Raporu

Uygulanan standart
Tepe ivme, süre ve hız değişimi
Darbe sayısı, eksen ve yönler
Darbe eğrileri
İşlev durumu

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

Savunma ve havacılık şartnameleri

Titreşim ve Şok — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Trapezoidal Shock deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Titreşim ve şok deneyleri, ürünün mekanik dinamik yüklere dayanıp dayanmadığını gösterir. İki olay birbirinden ayrıdır: titreşim sürekli ve tekrarlı bir yükleme, şok ise anlık ve yüksek ivmeli tek bir darbedir. İkisi farklı arıza modları üretir ve ayrı ayrı istenir.

Titreşimin ürettiği arıza YORULMADIR: lehim bağlantısı çatlar, kablo kılıfı aşınır, vida gevşer, konnektör kontak kaybeder. Şokun ürettiği arıza ise KIRILMADIR: kırılgan bir bileşen parçalanır, bir tutucu kopar, bir kart tutucusundan çıkar. Bu yüzden bir ürünü titreşimde sınamak, şokta da dayandığını göstermez.

Titreşim üç biçimde uygulanır ve her biri farklı bilgi verir. Sinüs titreşim tek frekansta tarama yapar; ürünün rezonans frekanslarını bulmak için kullanılır ve tasarım aşamasında çok değerlidir. Rastgele titreşim gerçek ortamın geniş bantlı yapısını temsil eder ve dayanıklılık kanıtı için tercih edilir. Sinüs üstü rastgele ve rastgele üstü rastgele profilleri ise motor ve rotor kaynaklı baskın frekansların üzerine binen geniş bantlı gürültüyü birlikte benzetir — helikopter ve turboprop uygulamalarında bu gereklidir.

REZONANS alanın merkezindeki kavramdır. Her yapının kendi doğal frekansları vardır; tahrik frekansı bunlardan birine yaklaştığında genlik büyür ve ürün, girdi seviyesinin kat kat üstünde bir ivmeye maruz kalır. Bu yüzden deney öncesinde rezonans taraması yapılır ve tasarım değişikliği çoğu zaman seviyeyi düşürmek değil rezonansı kaydırmak biçiminde olur.

Bu ailede BAĞLAMA DÜZENİ (fixture) sonucun bir parçasıdır ve bu, en sık gözden kaçan noktadır. Numunenin sarsıcıya nasıl bağlandığı, aktarılan enerjiyi ve rezonans davranışını doğrudan değiştirir. Kötü tasarlanmış bir fikstür kendi rezonanslarını devreye sokar ve ürüne olmayan bir yük bindirir ya da tersine, gerçek yükü sönümleyerek ürünü korur. Farklı bağlama düzenleriyle alınmış sonuçlar karşılaştırılamaz.

Ölçüm noktası seçimi de sonucu belirler. Kontrol ivmeölçeri fikstür üzerinde, izleme ivmeölçerleri ürünün kritik noktalarında konumlandırılır; rapor bu konumları belgelemek zorundadır. Aynı deneyde farklı noktalarda ölçülen ivme belirgin biçimde farklı olabilir.

Profiller uygulama alanına göre ayrışır: taşıma titreşimi (ambalaj ve sevkiyat), araç titreşimi (yerleşim yerine göre), demiryolu (EN 61373 kategorileri), havacılık (DO-160 bölümleri), askerî (MIL-STD-810 yöntemleri) ve batarya taşıma (UN 38.3 T3). Aynı ürün farklı programda farklı profillerden geçer.

Bu alanın yöntem grupları

Sinüs titreşim
Frekans taramasıyla rezonans belirleme ve tanımlı frekanslarda dayanım; tasarım aşamasında en bilgi verici deney.
Rastgele titreşim
Geniş bantlı güç spektral yoğunluğu profiliyle dayanıklılık; gerçek ortamı en iyi temsil eden yaklaşım.
Karma profiller
Sinüs üstü rastgele ve rastgele üstü rastgele; döner makine kaynaklı baskın frekanslar için.
Klasik şok
Yarım sinüs, testere dişi ve trapez darbe biçimleriyle tanımlı ivme ve süre.
Serbest düşme ve devirme
Elleçleme kaynaklı gerçek düşme senaryoları; taşınabilir ürünlerde belirleyici.
Rezonans arama ve izleme
Deney öncesi ve sonrası tarama ile yapısal değişimin (çatlak, gevşeme) tespiti.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Şok ve titreşim aynı deney değildir; biri kırılma, diğeri yorulma üretir ve ayrı ayrı istenir.
Bağlama düzeni belgelenmeyen bir rapor karşılaştırılamaz; fikstür kendi rezonansını devreye sokabilir.
Seviyeler ürün standardından ya da program şartnamesinden gelir; standart tek bir evrensel seviye tanımlamaz.
Deney öncesi ve sonrası rezonans taraması yapılmazsa yapısal hasar gözden kaçabilir; ürün çalışıyor görünüp içten çatlamış olabilir.
Ölçüm noktası konumu raporlanmalıdır; aynı deneyde farklı noktalarda ölçülen ivme belirgin biçimde farklıdır.
Ürün deney sırasında çalıştırılmıyorsa geçici kontak kayıpları görünmez.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Taşıma ve kullanım dayanıklılığının doğrulanması
Bataryalarda taşıma ve araç titreşim uygunluğu
Demiryolu, havacılık ve savunma nitelendirme dosyaları
Lehim, konnektör ve bağlantı arızalarının kök neden analizi
Tasarım değişikliğiyle rezonansın kaydırılması kararı

İlgili Testler

Trapezoidal Şok Testi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Trapezoidal Shock hangi standarda göre yapılır?

Trapezoidal Shock, MIL-STD-810 Method 516 ve IEC 60068-2-27 kapsamında yürütülür. Uygulanacak sınır değerler ve kabul kriterleri ürün standardında tanımlanır; ürününüz için geçerli sürüm teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Trapezoidal Shock hangi ürünlere uygulanır?

Başlıca askeri ve havacılık ekipmanı, fırlatma sistemleri bileşenleri ve taşıma konteynerleri için uygulanır. Ürününüzün kapsama girip girmediği, teknik özellikleri ve kullanım amacı incelenerek belirlenir.

Trapezoidal Shock hangi koşullarda yapılır?

Belirleyici parametreler şunlardır: darbe şekli — Trapezoidal (yamuk), tepe ivme ve süre — Şartnamede tanımlı ve hız değişimi — Darbe alanından hesaplanan Δv. Koşulların tamamı sayfadaki "Test Koşulları" bölümünde yer alır ve ürün standardına göre değişir.

Trapezoidal Shock için nasıl bir numune gerekir?

fikstür yüksek hız değişimine dayanmalı, test öncesi işlev kontrolü yapılmalı ve darbe yönleri belirlenmeli. Numune adedi ürün standardına ve raporlanacak kapsama göre belirlenir.

Trapezoidal Shock ne kadar sürer?

Tipik olarak yarım ile bir iş günü. Bu süre deneyin kendisine aittir; numune hazırlığı, sıraya girme ve raporlama ayrıca değerlendirilir. Ürününüz için gerçekçi bir takvim teklifte verilir.

Trapezoidal Shock sonucunda neye göre "uygun" denir?

Kabul kriteri şartnamede tanımlanır: yapısal hasar olmaması ve işlevin sürmesi.