Mechanical Shock – MIL-STD-810

Mekanik Şok (Mechanical Shock) Testi — MIL-STD-810 Nedir?

Mekanik şok testi, numuneye kısa süreli ve yüksek ivmeli darbeler uygulanarak yapısal dayanımın ve işlev sürekliliğinin değerlendirildiği deneydir. Darbe genliği (g) ve süresi (ms) ile tanımlanır.

Mekanik Şok (Mechanical Shock) Testi — MIL-STD-810 Amacı

Amaç, taşıma, elleçleme ve servis sırasında oluşan ani darbelerin ürüne zarar vermediğini doğrulamaktır.

Mekanik Şok (Mechanical Shock) Testi — MIL-STD-810 Hangi Ürünlere Uygulanır?

Batarya hücre, modül ve paketleri
Elektronik üniteler
Havacılık ve savunma ekipmanı
Demiryolu ve denizcilik ekipmanı

Mekanik Şok (Mechanical Shock) Testi — MIL-STD-810 Hangi Sektörlerde Kullanılır?

OtomotivHavacılıkSavunmaDemiryoluLojistik

Mekanik Şok (Mechanical Shock) Testi — MIL-STD-810 İçin İlgili Standartlar

MIL-STD-810çevresel mühendislik değerlendirmeleri ve laboratuvar testleri Testi

Mekanik Şok (Mechanical Shock) Testi — MIL-STD-810 Koşulları

Darbe profili: Half-sine, sawtooth veya trapezoidal
Genlik ve süre: Şartnamede tanımlı ivme (g) ve darbe süresi (ms)
Darbe sayısı: Her eksen ve yönde tanımlı sayıda tekrar
Eksenler: Üç dik eksende, her iki yönde

Mekanik Şok (Mechanical Shock) Testi — MIL-STD-810 Cihazı

Şok test cihazı
İvmeölçer ve şok kontrol sistemi
Bağlama fikstürü
Patlama korumalı düzen (batarya)
İşlev izleme düzeni

Mekanik Şok (Mechanical Shock) Testi — MIL-STD-810 İçin Numune Gereksinimleri

Numune gerçek montaj biçimini temsil eden fikstürle bağlanmalı
Fikstür darbeyi bozmayacak rijitlikte olmalı
Batarya deneylerinde numune tam şarjlı olmalı
Test öncesi işlev kontrolü yapılmalı

Mekanik Şok (Mechanical Shock) Testi — MIL-STD-810 Süresi

Darbe sayısı ve eksen kombinasyonuna bağlıdır; tipik bir program yarım ile bir iş gününde tamamlanır.

Mekanik Şok (Mechanical Shock) Testi — MIL-STD-810 Prosedürü

1Numune fikstüre bağlanır, ivmeölçer yerleştirilir.
2Darbe profili, genlik ve süre ayarlanır.
3Boş fikstürle profil doğrulaması yapılır.
4Her eksen ve yönde tanımlı sayıda darbe uygulanır.
5İşlev ve fiziksel durum izlenir.

Mekanik Şok (Mechanical Shock) Testi — MIL-STD-810 Kabul Kriterleri

Kabul kriteri şartnamede tanımlanır: yapısal hasar olmaması ve işlevin sürmesi. Batarya deneylerinde sızıntı, yangın ve patlama olmaması aranır.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Ölçülen darbe profili şartname toleransı içinde olmalıdır. İşlev kaybının geçici mi kalıcı mı olduğu kaydedilir.

Mekanik Şok (Mechanical Shock) Testi — MIL-STD-810 Raporu

Uygulanan standart ve darbe profili
Genlik, süre ve darbe sayısı
Eksen ve yön bilgisi
Ölçülen darbe eğrileri
İşlev durumu ve görsel muayene

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

UN 38.3 (batarya taşıma)
UNECE R100
Havacılık ve demiryolu ekipman gereklilikleri

Titreşim ve Şok — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Mechanical Shock deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Titreşim ve şok deneyleri, ürünün mekanik dinamik yüklere dayanıp dayanmadığını gösterir. İki olay birbirinden ayrıdır: titreşim sürekli ve tekrarlı bir yükleme, şok ise anlık ve yüksek ivmeli tek bir darbedir. İkisi farklı arıza modları üretir ve ayrı ayrı istenir.

Titreşimin ürettiği arıza YORULMADIR: lehim bağlantısı çatlar, kablo kılıfı aşınır, vida gevşer, konnektör kontak kaybeder. Şokun ürettiği arıza ise KIRILMADIR: kırılgan bir bileşen parçalanır, bir tutucu kopar, bir kart tutucusundan çıkar. Bu yüzden bir ürünü titreşimde sınamak, şokta da dayandığını göstermez.

Titreşim üç biçimde uygulanır ve her biri farklı bilgi verir. Sinüs titreşim tek frekansta tarama yapar; ürünün rezonans frekanslarını bulmak için kullanılır ve tasarım aşamasında çok değerlidir. Rastgele titreşim gerçek ortamın geniş bantlı yapısını temsil eder ve dayanıklılık kanıtı için tercih edilir. Sinüs üstü rastgele ve rastgele üstü rastgele profilleri ise motor ve rotor kaynaklı baskın frekansların üzerine binen geniş bantlı gürültüyü birlikte benzetir — helikopter ve turboprop uygulamalarında bu gereklidir.

REZONANS alanın merkezindeki kavramdır. Her yapının kendi doğal frekansları vardır; tahrik frekansı bunlardan birine yaklaştığında genlik büyür ve ürün, girdi seviyesinin kat kat üstünde bir ivmeye maruz kalır. Bu yüzden deney öncesinde rezonans taraması yapılır ve tasarım değişikliği çoğu zaman seviyeyi düşürmek değil rezonansı kaydırmak biçiminde olur.

Bu ailede BAĞLAMA DÜZENİ (fixture) sonucun bir parçasıdır ve bu, en sık gözden kaçan noktadır. Numunenin sarsıcıya nasıl bağlandığı, aktarılan enerjiyi ve rezonans davranışını doğrudan değiştirir. Kötü tasarlanmış bir fikstür kendi rezonanslarını devreye sokar ve ürüne olmayan bir yük bindirir ya da tersine, gerçek yükü sönümleyerek ürünü korur. Farklı bağlama düzenleriyle alınmış sonuçlar karşılaştırılamaz.

Ölçüm noktası seçimi de sonucu belirler. Kontrol ivmeölçeri fikstür üzerinde, izleme ivmeölçerleri ürünün kritik noktalarında konumlandırılır; rapor bu konumları belgelemek zorundadır. Aynı deneyde farklı noktalarda ölçülen ivme belirgin biçimde farklı olabilir.

Profiller uygulama alanına göre ayrışır: taşıma titreşimi (ambalaj ve sevkiyat), araç titreşimi (yerleşim yerine göre), demiryolu (EN 61373 kategorileri), havacılık (DO-160 bölümleri), askerî (MIL-STD-810 yöntemleri) ve batarya taşıma (UN 38.3 T3). Aynı ürün farklı programda farklı profillerden geçer.

Bu alanın yöntem grupları

Sinüs titreşim
Frekans taramasıyla rezonans belirleme ve tanımlı frekanslarda dayanım; tasarım aşamasında en bilgi verici deney.
Rastgele titreşim
Geniş bantlı güç spektral yoğunluğu profiliyle dayanıklılık; gerçek ortamı en iyi temsil eden yaklaşım.
Karma profiller
Sinüs üstü rastgele ve rastgele üstü rastgele; döner makine kaynaklı baskın frekanslar için.
Klasik şok
Yarım sinüs, testere dişi ve trapez darbe biçimleriyle tanımlı ivme ve süre.
Serbest düşme ve devirme
Elleçleme kaynaklı gerçek düşme senaryoları; taşınabilir ürünlerde belirleyici.
Rezonans arama ve izleme
Deney öncesi ve sonrası tarama ile yapısal değişimin (çatlak, gevşeme) tespiti.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Şok ve titreşim aynı deney değildir; biri kırılma, diğeri yorulma üretir ve ayrı ayrı istenir.
Bağlama düzeni belgelenmeyen bir rapor karşılaştırılamaz; fikstür kendi rezonansını devreye sokabilir.
Seviyeler ürün standardından ya da program şartnamesinden gelir; standart tek bir evrensel seviye tanımlamaz.
Deney öncesi ve sonrası rezonans taraması yapılmazsa yapısal hasar gözden kaçabilir; ürün çalışıyor görünüp içten çatlamış olabilir.
Ölçüm noktası konumu raporlanmalıdır; aynı deneyde farklı noktalarda ölçülen ivme belirgin biçimde farklıdır.
Ürün deney sırasında çalıştırılmıyorsa geçici kontak kayıpları görünmez.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Taşıma ve kullanım dayanıklılığının doğrulanması
Bataryalarda taşıma ve araç titreşim uygunluğu
Demiryolu, havacılık ve savunma nitelendirme dosyaları
Lehim, konnektör ve bağlantı arızalarının kök neden analizi
Tasarım değişikliğiyle rezonansın kaydırılması kararı

İlgili Testler

Mekanik Şok (Mechanical Shock) Testi — MIL-STD-810 Hakkında Sık Sorulan Sorular

Mechanical Shock hangi standarda göre yapılır?

Mechanical Shock, IEC 60068-2-27, UN 38.3 T.4, MIL-STD-810 Method 516, RTCA DO-160 Section 7, IEC 61373 ve MIL-STD-810 kapsamında yürütülür. Uygulanacak sınır değerler ve kabul kriterleri ürün standardında tanımlanır; ürününüz için geçerli sürüm teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Mechanical Shock hangi ürünlere uygulanır?

Başlıca batarya hücre, modül ve paketleri, elektronik üniteler, havacılık ve savunma ekipmanı ve demiryolu ve denizcilik ekipmanı için uygulanır. Ürününüzün kapsama girip girmediği, teknik özellikleri ve kullanım amacı incelenerek belirlenir.

Mechanical Shock hangi koşullarda yapılır?

Belirleyici parametreler şunlardır: darbe profili — Half-sine, sawtooth veya trapezoidal, genlik ve süre — Şartnamede tanımlı ivme (g) ve darbe süresi (ms) ve darbe sayısı — Her eksen ve yönde tanımlı sayıda tekrar. Koşulların tamamı sayfadaki "Test Koşulları" bölümünde yer alır ve ürün standardına göre değişir.

Mechanical Shock için nasıl bir numune gerekir?

numune gerçek montaj biçimini temsil eden fikstürle bağlanmalı, fikstür darbeyi bozmayacak rijitlikte olmalı ve batarya deneylerinde numune tam şarjlı olmalı. Numune adedi ürün standardına ve raporlanacak kapsama göre belirlenir.

Mechanical Shock ne kadar sürer?

Darbe sayısı ve eksen kombinasyonuna bağlıdır; tipik bir program yarım ile bir iş gününde tamamlanır. Bu süre deneyin kendisine aittir; numune hazırlığı, sıraya girme ve raporlama ayrıca değerlendirilir. Ürününüz için gerçekçi bir takvim teklifte verilir.

Mechanical Shock sonucunda neye göre "uygun" denir?

Kabul kriteri şartnamede tanımlanır: yapısal hasar olmaması ve işlevin sürmesi. Batarya deneylerinde sızıntı, yangın ve patlama olmaması aranır.