Daldırma (Immersion) Testi Nedir?
Daldırma testi, numunenin tanımlı derinlikte ve süre boyunca suya batırılarak muhafaza içine su girip girmediğinin değerlendirildiği deneydir. IEC 60529'da IPX7 ve IPX8 olarak, savunma uygulamalarında MIL-STD-810'da tanımlanır.
Daldırma (Immersion) Testi Amacı
Amaç, muhafazanın su girişine karşı koruma seviyesini doğrulamak ve elektriksel güvenliğin korunduğunu göstermektir.
Daldırma (Immersion) Testi Hangi Ürünlere Uygulanır?
- Elektronik cihazlar ve muhafazalar
- Batarya paketleri
- Savunma ve saha ekipmanı
- Otomotiv altyapı bileşenleri
- Aydınlatma armatürleri
Daldırma (Immersion) Testi Hangi Sektörlerde Kullanılır?
Daldırma (Immersion) Testi İçin İlgili Standartlar
- IEC 60529muhafazalarla sağlanan koruma derecesi (IP kodu) Testi
- MIL-STD-810 Method 512
- ISO 20653araçlarda toz, su ve temasa karşı koruma (IP) Testi
- IEC 62133-2taşınabilir lityum hücre ve bataryalarda güvenlik Testi
- MIL-STD-810çevresel mühendislik değerlendirmeleri ve laboratuvar testleri Testi
- MIL-STD-461askeri sistemlerde elektromanyetik girişim Testi
- MIL-STD-202elektronik parçalarda test yöntemleri Testi
- MIL-STD-883mikroelektronik cihazlarda test yöntemleri Testi
- MIL-STD-167gemi ekipmanında mekanik titreşim Testi
- MIL-S-901gemi ekipmanında yüksek şiddetli şok testi Testi
- MIL-STD-704uçak elektrik güç karakteristikleri Testi
- MIL-STD-1275askeri araçlarda 28 V elektrik sistemi Testi
- NATO STANAG TestleriNATO standardizasyon anlaşmaları kapsamındaki testler Testi
Daldırma (Immersion) Testi Koşulları
- IPX7
- 1 m derinlikte 30 dakika daldırma
- IPX8
- Üreticinin beyan ettiği, IPX7'den daha ağır koşullar
- Su sıcaklığı
- Standartta tanımlı; numune ile su arasındaki sıcaklık farkı sınırlandırılır
- Batarya uygulaması
- Tuzlu su daldırma ayrı bir deney olarak tanımlanabilir
Daldırma (Immersion) Testi Cihazı
- Daldırma tankı ve derinlik kontrolü
- Su sıcaklığı ölçümü
- İzolasyon direnci ölçüm cihazı
- İşlev kontrol düzeni
Daldırma (Immersion) Testi İçin Numune Gereksinimleri
- Numune gerçek muhafaza ve sızdırmazlık elemanlarıyla test edilmeli
- Test öncesi işlev ve izolasyon ölçümü yapılmalı
- Kablo giriş ve konnektörler montaj durumunda olmalı
- Numune adedi şartnamede belirlenir
Daldırma (Immersion) Testi Süresi
Daldırma süresi standartta tanımlıdır; hazırlık ve değerlendirme ile birlikte yarım iş günü sürer.
Daldırma (Immersion) Testi Prosedürü
- 1Numune tanımlanır ve başlangıç ölçümleri yapılır.
- 2Su sıcaklığı ayarlanır ve fark kontrol edilir.
- 3Numune tanımlı derinliğe indirilir.
- 4Tanımlı süre boyunca daldırılmış tutulur.
- 5Çıkarılıp yüzeyi kurutulur.
- 6Muhafaza açılarak su girişi kontrol edilir; izolasyon ve işlev ölçülür.
Daldırma (Immersion) Testi Kabul Kriterleri
Kabul kriteri IEC 60529'da tanımlanır: muhafaza içine güvenliği veya işlevi bozacak miktarda su girmemesi. Batarya uygulamalarında ayrıca yangın ve patlama olmaması aranır.
Sonuçların Değerlendirilmesi
Su girişi miktarı ve konumu, izolasyon direncindeki değişim ve işlev durumu birlikte değerlendirilir.
Daldırma (Immersion) Testi Raporu
- Uygulanan standart ve koruma sınıfı
- Daldırma derinliği, süresi ve su sıcaklığı
- Su girişi gözlemi
- İzolasyon direnci ve işlev sonuçları
- Fotoğraflar
Akreditasyon
EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.
Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.
Kapsam ve yetkilerİlgili Mevzuat
- LVD 2014/35/EU
- Makine Yönetmeliği
- UNECE R100 (batarya)
Savunma Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?
Aşağıdaki bölüm Immersion deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.
Savunma deneyleri, ekipmanın askerî görev ortamında çalışmaya devam ettiğini gösterir. Sivil deneylerden farkı yalnızca seviyelerin sertliği değildir; VARSAYIMIN KENDİSİ farklıdır. Ekipman bakım imkânı olmayan bir ortamda, kendi verici ve alıcılarıyla dolu bir platformun içinde, aylarca depolandıktan sonra ilk denemede çalışmak zorundadır.
Bu varsayım deney planını şekillendirir. Sivil bir ürün için "normal kullanım" tanımlanabilir; askerî ekipman için tanımlanan şey ÖMÜR BOYU ÇEVRESEL PROFİLDİR (life cycle environmental profile): üretimden depoya, depodan sevkiyata, araç üstünde taşınmaya, sahada kullanıma ve bakıma kadar her aşamanın maruziyeti listelenir ve deney bu listeden türetilir.
Çevresel tarafta MIL-STD-810 yöntemleri uygulanır: sıcaklık, nem, yükseklik, yağmur, kum-toz, tuz sisi, mantar, şok, titreşim, patlayıcı atmosfer ve top ateşi titreşimi. Standardın kendisi kabul kriteri koymaz; hangi yöntemin hangi seviyede uygulanacağı ve neyin kabul edilebilir olduğu program şartnamesinden gelir.
Elektromanyetik tarafta MIL-STD-461 gereklilikleri devreye girer ve platform içi girişim denetlenir. Sivil EMC ile aynı fiziği ölçer ama farklı bir varsayımla: ekipman, kendi radar ve telsizleriyle dolu bir platformda görev yapacaktır ve platform içi girişim görevi doğrudan riske atar. Limitler bu yüzden çok daha sıkıdır.
Güç kalitesi ayrı bir gövdedir. Askerî araçlarda MIL-STD-1275, uçaklarda MIL-STD-704 besleme karakteristiklerini tanımlar: gerilim aralıkları, geçici olaylar, dalgacık ve kesinti davranışları. Ticari kökenli bir ekipmanın askerî platforma entegrasyonunda en sık takıldığı yer burasıdır.
Şok tarafında askerî gemiler kendi rejimini taşır: MIL-S-901 yüksek şiddetli şok deneyi, su altı patlama etkisini benzetir ve ekipmanı gerçek bir darbe makinesinde sınar. Bu, klasik laboratuvar şok deneylerinden bambaşka bir ölçektir.
Ticari kökenli ekipmanın (COTS) askerî kullanıma uygunluğu alanın büyüyen konusudur. Maliyet ve teslim süresi baskısı ticari ürün kullanımını teşvik ediyor; ancak ticari ürün askerî profilden geçmedikçe uygun sayılmaz ve boşluk analizi ile ek nitelendirme gerekir.
Bu ailede deney planı PROGRAM ŞARTNAMESİNDEN gelir. Bu yüzden "MIL-STD-810 uygundur" ifadesi tek başına doğrulanabilir bir iddia değildir; hangi yöntem, hangi prosedür, hangi seviye ve hangi revizyon sorularının yanıtı gerekir.
Bu alanın yöntem grupları
Çevresel
MIL-STD-810 yöntemleri: sıcaklık, nem, yükseklik, güneş ışınımı, yağmur, kum-toz, mantar, tuz sisi, daldırma, patlayıcı atmosfer.
Mekanik
Titreşim (rastgele, sinüs, top ateşi), şok, ivme, serbest düşme ve taşıma simülasyonu.
Elektromanyetik
MIL-STD-461 CE/CS/RE/RS gereklilikleri; platform seviyesinde MIL-STD-464.
Güç kalitesi
MIL-STD-1275 araç ve MIL-STD-704 uçak besleme karakteristiklerine uygunluk.
Yüksek şiddetli şok
MIL-S-901 gemi şok deneyi; su altı patlama etkisinin benzetimi.
Bileşen nitelendirmesi
MIL-STD-883 mikroelektronik ve MIL-STD-202 elektronik parça deney yöntemleri.
Bu alanda sık karıştırılanlar
- "MIL-STD-810 sertifikalı" ifadesi yanlıştır; standart sertifika üretmez, çıktı bir nitelendirme raporudur.
- Yöntem, prosedür ve seviye belirtilmeyen bir uygunluk iddiası doğrulanamaz.
- Revizyon harfi (F, G, H) yöntem içeriklerini ve prosedür numaralarını değiştirir; şartnamede revizyon belirtilmelidir.
- Sivil EMC raporu MIL-STD-461 yerine geçmez; limitler, mesafeler ve düzenekler farklıdır.
- Ticari ürünün askerî platforma entegrasyonunda güç kalitesi en sık atlanan gerekliliktir.
- Bir yöntemin uygulanması, ekipmanın o çevrede işlevini sürdürdüğünü göstermez; işlevsel kabul ölçütü ayrıca tanımlanır.
Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler
- Tedarik sözleşmesi kapsamında nitelendirme (qualification)
- Platform entegrasyonu öncesi bileşen doğrulaması
- Ticari kökenli ekipmanın askerî kullanıma uygunluğu ve boşluk analizi
- NATO ve ihracat programlarında şartname uyumu
- Ömür boyu çevresel profilin oluşturulması
İlgili Testler
Daldırma (Immersion) Testi Hakkında Sık Sorulan Sorular
IPX7 ile IPX8 arasındaki fark nedir?
IPX7 standartta sabitlenmiş bir koşuldur: 1 metre, 30 dakika. IPX8 ise üreticinin beyan ettiği ve IPX7'den daha ağır olan koşulları ifade eder; derinlik ve süre ürün belgesinde belirtilmek zorundadır.