Pitting Korozyon Testi — ASTM G48 / ASTM G61 / ASTM G46

Çukurcuk Korozyonu (Pitting) Testi Nedir?

Çukurcuk korozyonu testi, pasif film taşıyan malzemelerde klorür etkisiyle oluşan lokal ve derin korozyon çukurlarının değerlendirildiği deneydir. Kütle kaybı yöntemi veya elektrokimyasal yöntemle yürütülür.

Çukurcuk Korozyonu (Pitting) Testi Amacı

Amaç, paslanmaz çelik ve nikel alaşımlarının klorürlü servis ortamlarındaki çukurcuk direncini belirlemek ve kritik çukurcuk sıcaklığını saptamaktır.

Çukurcuk Korozyonu (Pitting) Testi Hangi Ürünlere Uygulanır?

Paslanmaz çelik boru ve saclar
Nikel alaşımları
Isı değiştirici boruları
Deniz suyu ekipmanı
Kimyasal proses ekipmanı

Çukurcuk Korozyonu (Pitting) Testi Hangi Sektörlerde Kullanılır?

OtomotivMetalÇelikYapıDenizcilik

Çukurcuk Korozyonu (Pitting) Testi İçin İlgili Standartlar

ASTM G48paslanmaz çeliklerde çukurcuk ve aralık korozyonu Testi
ASTM G61
ASTM G46
ASTM G150
ISO 17864
ASTM B117tuz sisi (salt spray) korozyon testi Testi
ISO 9227tuz sisi korozyon testi Testi
ASTM G85değiştirilmiş tuz sisi (döngüsel) testi Testi
ISO 16701döngüsel korozyon testi Testi
ISO 6270kondensasyon ortamında dayanım Testi
SAE J2334döngüsel laboratuvar korozyon testi Testi
VDA 233-102otomotivde döngüsel korozyon testi Testi

Çukurcuk Korozyonu (Pitting) Testi Koşulları

Çözelti: ASTM G48'de ferrik klorür çözeltisi
Sıcaklık: Yönteme göre sabit sıcaklık veya kademeli artış (kritik çukurcuk sıcaklığı için)
Süre: ASTM G48 Yöntem A'da tipik olarak 24 veya 72 saat
Elektrokimyasal yöntem: ASTM G61'de döngüsel potansiyodinamik polarizasyon

Çukurcuk Korozyonu (Pitting) Testi Cihazı

Sıcaklık kontrollü banyo
Asit dayanımlı cam malzeme ve çeker ocak
Hassas terazi
Potansiyostat (elektrokimyasal yöntem)
Stereo mikroskop ve derinlik ölçümü

Çukurcuk Korozyonu (Pitting) Testi İçin Numune Gereksinimleri

Yüzey standarda uygun taşlanıp pasifleştirilmeli
Kenarlar ve kesitler hazırlanmalı
Başlangıç kütlesi hassas terazide ölçülmeli
Genellikle en az üç numune

Çukurcuk Korozyonu (Pitting) Testi Süresi

Kütle kaybı yönteminde 24 – 72 saat; kritik sıcaklık belirlemede birkaç gün.

Çukurcuk Korozyonu (Pitting) Testi Prosedürü

1Numune yüzeyi hazırlanır ve kütlesi ölçülür.
2Ferrik klorür çözeltisi hazırlanır ve sıcaklığa getirilir.
3Numune tanımlı süre boyunca daldırılır.
4Numune çıkarılır, temizlenir ve kütlesi yeniden ölçülür.
5Çukurcuk sayısı, çapı ve derinliği ölçülür.

Çukurcuk Korozyonu (Pitting) Testi Kabul Kriterleri

Kabul kriteri şartnamede azami kütle kaybı, azami çukurcuk derinliği veya asgari kritik çukurcuk sıcaklığı olarak verilir.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Kütle kaybı ve çukurcuk morfolojisi birlikte değerlendirilir. Az sayıda ama derin çukurcuk, çok sayıda sığ çukurcuktan daha tehlikelidir.

Çukurcuk Korozyonu (Pitting) Testi Raporu

Uygulanan standart ve yöntem
Çözelti bileşimi, sıcaklık ve süre
Kütle kaybı
Çukurcuk sayısı, çapı ve azami derinliği
Mikroskobik görüntüler

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

Deniz suyu ve kimyasal proses ekipman şartnameleri

Korozyon Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Pitting deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Korozyon deneyleri, metal ve kaplamaların korozif ortamda ne kadar dayandığını hızlandırılmış koşullarda değerlendirir. Aile iki yaklaşımı barındırır ve aralarındaki fark alanın en önemli bilgisidir: sabit koşullu deneyler ve döngüsel deneyler.

Sabit koşullu tuz sisi (ASTM B117, ISO 9227) kabinde sürekli aynı ortamı korur: aynı tuz derişimi, aynı sıcaklık, sürekli ıslak yüzey. Bu yaklaşımın gücü TEKRARLANABİLİRLİĞİDİR; koşullar sıkı tanımlı olduğu için farklı laboratuvarların sonuçları birbirine yakın çıkar. Üretim tutarlılığının izlenmesinde ve tedarikçi karşılaştırmasında tam olarak istenen özellik budur.

Ancak gerçek atmosfer sabit değildir. Yüzey ıslanır, kurur, ısınır, soğur, UV alır, kirlenir. Islanma-kuruma çevrimi korozyon mekanizmasını değiştirir: kuruma sırasında tuz derişir, oksijen erişimi artar ve korozyon hızlanır. Sürekli ıslak bir yüzeyde oluşan hasar biçimi, çevrimli bir yüzeyde oluşandan farklıdır.

Döngüsel deneyler (SAE J2334, VDA 233-102, ASTM G85, ISO 16701) bu değişkenliği taklit eder ve sahadaki hasar biçimlerine daha yakın sonuç verir. Otomotiv sektörü büyük ölçüde bu yaklaşıma geçmiştir. Pratik sonuç şudur: aynı iki kaplama sabit ve döngüsel deneyde FARKLI SIRALAMA gösterebilir; hangi deneyin uygulandığı sonucu belirler.

Bu ailede hiçbir deney SÜRE VE KABUL ÖLÇÜTÜ tanımlamaz. Kaç saat uygulanacağı ve hangi hasar seviyesinin kabul edilebilir olduğu ürün standardından ya da müşteri şartnamesinden gelir. Değerlendirme ölçekleri ise ayrı standartlarda tanımlıdır: paslanma derecesi, kabarcıklanma, çizikten yayılma ve yapışma kaybı için farklı ölçekler kullanılır.

Kaplama tipine göre bakılan hasar değişir. Metalik kaplamalarda beyaz pas (kaplamanın kendi korozyonu) ile kırmızı pas (alt metale ulaşan korozyon) ayrı ayrı raporlanır ve şartnameler çoğunlukla ikisi için ayrı süre verir. Boyalı yüzeylerde çizikten yayılma ve kabarcıklanma öne çıkar.

Elektrokimyasal yöntemler ayrı bir gövdedir ve farklı bir soruya yanıt verir. Potansiyodinamik polarizasyon, elektrokimyasal impedans spektroskopisi ve çukurcuk potansiyeli ölçümleri korozyon MEKANİZMASINI ve hızını saatler içinde ortaya koyar; kabin deneyleri ise sonucu haftalar içinde görsel olarak verir. İkisi birbirinin alternatifi değil tamamlayıcısıdır.

Paslanmaz çeliklerde alanın özel bir alt gövdesi vardır: çukurcuk ve aralık korozyonu ile intergranüler korozyon deneyleri, malzemenin ısıl işlem kalitesinin ve kaynak sonrası durumunun göstergesidir.

Bu alanın yöntem grupları

Sabit koşullu tuz sisi
ASTM B117 ve ISO 9227 (NSS); tekrarlanabilir karşılaştırma ve proses kontrol için.
Asitlendirilmiş ve hızlandırılmış
ISO 9227 AASS ve CASS koşulları; dekoratif krom-nikel kaplamalarda tercih edilir.
Döngüsel korozyon
SAE J2334, VDA 233-102, ASTM G85 ve ISO 16701; ıslanma-kuruma çevrimleriyle saha davranışına yaklaşır.
Nem ve kondensasyon
Sabit nemli ısı, kondensasyon ve döngüsel nem deneyleri; kaplama kabarcıklanmasını ortaya çıkarır.
Elektrokimyasal
Polarizasyon, impedans spektroskopisi, çukurcuk ve aralık korozyonu potansiyel ölçümleri.
Paslanmaz çelik özel deneyleri
Çukurcuk ve aralık korozyonu, intergranüler korozyon; ısıl işlem ve kaynak kalitesinin göstergesi.
Değerlendirme ölçekleri
Paslanma derecesi, kabarcıklanma, çizikten yayılma ve yapışma kaybı ölçekleri; puanlama bu standartlardan gelir.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Kabin süresi saha ömrüne çevrilemez; güvenilir bir dönüşüm katsayısı yoktur.
Sabit ve döngüsel deneyler farklı sıralama üretebilir; şartnamede hangisi yazılıysa o uygulanır.
Süre ve kabul ölçütü belirtilmeyen bir korozyon raporu yorumlanamaz.
Kaplama kalınlığı raporlanmazsa sonuç karşılaştırılamaz; kalınlık dayanımı doğrudan etkiler.
Beyaz pas ile kırmızı pas farklı şey söyler; ikisi ayrı ayrı raporlanmalıdır.
Kabin içindeki numune konumu ve açısı sonucu etkiler; standartlar bunu düzenler ve rapor belgelemelidir.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Kaplama sistemi seçimi ve tedarikçi onayı
Kaplama hattının proses kontrolü ve parti kabulü
Otomotiv ve dış mekân ürünlerinde dayanıklılık kanıtı
Saha korozyon hasarlarının değerlendirilmesi ve garanti kararı
Paslanmaz çelikte ısıl işlem ve kaynak kalitesinin doğrulanması

İlgili Testler

Çukurcuk Korozyonu (Pitting) Testi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Pitting hangi standarda göre yapılır?

Pitting, ASTM G48, ASTM G61, ASTM G46, ASTM G150 ve ISO 17864 kapsamında yürütülür. Uygulanacak sınır değerler ve kabul kriterleri ürün standardında tanımlanır; ürününüz için geçerli sürüm teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Pitting hangi ürünlere uygulanır?

Başlıca paslanmaz çelik boru ve saclar, nikel alaşımları, ısı değiştirici boruları, deniz suyu ekipmanı ve kimyasal proses ekipmanı için uygulanır. Ürününüzün kapsama girip girmediği, teknik özellikleri ve kullanım amacı incelenerek belirlenir.

Pitting hangi koşullarda yapılır?

Belirleyici parametreler şunlardır: çözelti — ASTM G48'de ferrik klorür çözeltisi, sıcaklık — Yönteme göre sabit sıcaklık veya kademeli artış (kritik çukurcuk sıcaklığı için) ve süre — ASTM G48 Yöntem A'da tipik olarak 24 veya 72 saat. Koşulların tamamı sayfadaki "Test Koşulları" bölümünde yer alır ve ürün standardına göre değişir.

Pitting için nasıl bir numune gerekir?

yüzey standarda uygun taşlanıp pasifleştirilmeli, kenarlar ve kesitler hazırlanmalı ve başlangıç kütlesi hassas terazide ölçülmeli. Numune adedi ürün standardına ve raporlanacak kapsama göre belirlenir.

Pitting ne kadar sürer?

Kütle kaybı yönteminde 24 – 72 saat; kritik sıcaklık belirlemede birkaç gün. Bu süre deneyin kendisine aittir; numune hazırlığı, sıraya girme ve raporlama ayrıca değerlendirilir. Ürününüz için gerçekçi bir takvim teklifte verilir.

Pitting sonucunda neye göre "uygun" denir?

Kabul kriteri şartnamede azami kütle kaybı, azami çukurcuk derinliği veya asgari kritik çukurcuk sıcaklığı olarak verilir.