Half-Sine Şok Testi Nedir?
Half-sine şok testi, ivme-zaman eğrisi yarım sinüs biçiminde olan darbelerin numuneye uygulandığı deneydir. En yaygın kullanılan klasik şok darbesidir.
Half-Sine Şok Testi Amacı
Amaç, elleçleme ve taşıma darbelerini tekrarlanabilir bir darbe şekliyle temsil ederek yapısal dayanımı doğrulamaktır.
Half-Sine Şok Testi Hangi Ürünlere Uygulanır?
- Elektronik cihazlar
- Batarya hücre ve modülleri
- Otomotiv bileşenleri
- Ambalajlı ürünler
Half-Sine Şok Testi Hangi Sektörlerde Kullanılır?
Half-Sine Şok Testi İçin İlgili Standartlar
- IEC 60068-2-27mekanik şok testi Testi
- MIL-STD-810 Method 516
- UN 38.3 T.4
- IEC 60068çevresel test yöntemleri serisi Testi
- MIL-STD-810çevresel mühendislik değerlendirmeleri ve laboratuvar testleri Testi
- RTCA DO-160havacılık ekipmanında çevresel şartlar ve test yöntemleri Testi
- SAEotomotiv ve havacılık mühendisliği standartları Testi
- ISO 16750araç elektrik/elektronik donanımında çevre şartları Testi
- UN 38.3lityum bataryalarda taşıma güvenliği testleri Testi
Half-Sine Şok Testi Koşulları
- Darbe şekli
- Yarım sinüs
- Tepe ivme ve süre
- Şartnamede tanımlı; UN 38.3 T.4'te küçük hücreler için 150 gn / 6 ms
- Darbe sayısı
- Her eksen ve yönde tanımlı sayıda (tipik olarak üç)
- Eksen
- Üç dik eksende, her iki yönde
Half-Sine Şok Testi Cihazı
- Şok test cihazı
- İvmeölçer ve analiz sistemi
- Programlayıcı yastıklar
- Bağlama fikstürü
Half-Sine Şok Testi İçin Numune Gereksinimleri
- Numune fikstüre rijit bağlanmalı
- Batarya deneylerinde tam şarjlı olmalı
- Test öncesi işlev kontrolü yapılmalı
Half-Sine Şok Testi Süresi
Tipik olarak yarım iş günü.
Half-Sine Şok Testi Prosedürü
- 1Yastık seçimi ile darbe şekli ayarlanır.
- 2Boş fikstürle doğrulama yapılır.
- 3Her eksen ve yönde darbeler uygulanır.
- 4Darbe eğrileri kaydedilir.
- 5İşlev ve fiziksel durum değerlendirilir.
Half-Sine Şok Testi Kabul Kriterleri
Kabul kriteri şartnamede tanımlanır. Batarya deneylerinde sızıntı, yangın ve patlama olmaması aranır.
Sonuçların Değerlendirilmesi
Darbe eğrisi tolerans bandı içinde olmalıdır. Aşırı sönümlü veya çift tepeli darbeler geçersizdir.
Half-Sine Şok Testi Raporu
- Uygulanan standart
- Tepe ivme, süre ve darbe sayısı
- Eksen ve yönler
- Darbe eğrileri
- İşlev durumu
Akreditasyon
EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.
Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.
Kapsam ve yetkilerİlgili Mevzuat
- UN 38.3 (batarya taşıma)
- Elektronik ekipman şartnameleri
Titreşim ve Şok — Bu Deney Alanı Ne Yapar?
Aşağıdaki bölüm Half-Sine Shock deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.
Titreşim ve şok deneyleri, ürünün mekanik dinamik yüklere dayanıp dayanmadığını gösterir. İki olay birbirinden ayrıdır: titreşim sürekli ve tekrarlı bir yükleme, şok ise anlık ve yüksek ivmeli tek bir darbedir. İkisi farklı arıza modları üretir ve ayrı ayrı istenir.
Titreşimin ürettiği arıza YORULMADIR: lehim bağlantısı çatlar, kablo kılıfı aşınır, vida gevşer, konnektör kontak kaybeder. Şokun ürettiği arıza ise KIRILMADIR: kırılgan bir bileşen parçalanır, bir tutucu kopar, bir kart tutucusundan çıkar. Bu yüzden bir ürünü titreşimde sınamak, şokta da dayandığını göstermez.
Titreşim üç biçimde uygulanır ve her biri farklı bilgi verir. Sinüs titreşim tek frekansta tarama yapar; ürünün rezonans frekanslarını bulmak için kullanılır ve tasarım aşamasında çok değerlidir. Rastgele titreşim gerçek ortamın geniş bantlı yapısını temsil eder ve dayanıklılık kanıtı için tercih edilir. Sinüs üstü rastgele ve rastgele üstü rastgele profilleri ise motor ve rotor kaynaklı baskın frekansların üzerine binen geniş bantlı gürültüyü birlikte benzetir — helikopter ve turboprop uygulamalarında bu gereklidir.
REZONANS alanın merkezindeki kavramdır. Her yapının kendi doğal frekansları vardır; tahrik frekansı bunlardan birine yaklaştığında genlik büyür ve ürün, girdi seviyesinin kat kat üstünde bir ivmeye maruz kalır. Bu yüzden deney öncesinde rezonans taraması yapılır ve tasarım değişikliği çoğu zaman seviyeyi düşürmek değil rezonansı kaydırmak biçiminde olur.
Bu ailede BAĞLAMA DÜZENİ (fixture) sonucun bir parçasıdır ve bu, en sık gözden kaçan noktadır. Numunenin sarsıcıya nasıl bağlandığı, aktarılan enerjiyi ve rezonans davranışını doğrudan değiştirir. Kötü tasarlanmış bir fikstür kendi rezonanslarını devreye sokar ve ürüne olmayan bir yük bindirir ya da tersine, gerçek yükü sönümleyerek ürünü korur. Farklı bağlama düzenleriyle alınmış sonuçlar karşılaştırılamaz.
Ölçüm noktası seçimi de sonucu belirler. Kontrol ivmeölçeri fikstür üzerinde, izleme ivmeölçerleri ürünün kritik noktalarında konumlandırılır; rapor bu konumları belgelemek zorundadır. Aynı deneyde farklı noktalarda ölçülen ivme belirgin biçimde farklı olabilir.
Profiller uygulama alanına göre ayrışır: taşıma titreşimi (ambalaj ve sevkiyat), araç titreşimi (yerleşim yerine göre), demiryolu (EN 61373 kategorileri), havacılık (DO-160 bölümleri), askerî (MIL-STD-810 yöntemleri) ve batarya taşıma (UN 38.3 T3). Aynı ürün farklı programda farklı profillerden geçer.
Bu alanın yöntem grupları
Sinüs titreşim
Frekans taramasıyla rezonans belirleme ve tanımlı frekanslarda dayanım; tasarım aşamasında en bilgi verici deney.
Rastgele titreşim
Geniş bantlı güç spektral yoğunluğu profiliyle dayanıklılık; gerçek ortamı en iyi temsil eden yaklaşım.
Karma profiller
Sinüs üstü rastgele ve rastgele üstü rastgele; döner makine kaynaklı baskın frekanslar için.
Klasik şok
Yarım sinüs, testere dişi ve trapez darbe biçimleriyle tanımlı ivme ve süre.
Serbest düşme ve devirme
Elleçleme kaynaklı gerçek düşme senaryoları; taşınabilir ürünlerde belirleyici.
Rezonans arama ve izleme
Deney öncesi ve sonrası tarama ile yapısal değişimin (çatlak, gevşeme) tespiti.
Bu alanda sık karıştırılanlar
- Şok ve titreşim aynı deney değildir; biri kırılma, diğeri yorulma üretir ve ayrı ayrı istenir.
- Bağlama düzeni belgelenmeyen bir rapor karşılaştırılamaz; fikstür kendi rezonansını devreye sokabilir.
- Seviyeler ürün standardından ya da program şartnamesinden gelir; standart tek bir evrensel seviye tanımlamaz.
- Deney öncesi ve sonrası rezonans taraması yapılmazsa yapısal hasar gözden kaçabilir; ürün çalışıyor görünüp içten çatlamış olabilir.
- Ölçüm noktası konumu raporlanmalıdır; aynı deneyde farklı noktalarda ölçülen ivme belirgin biçimde farklıdır.
- Ürün deney sırasında çalıştırılmıyorsa geçici kontak kayıpları görünmez.
Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler
- Taşıma ve kullanım dayanıklılığının doğrulanması
- Bataryalarda taşıma ve araç titreşim uygunluğu
- Demiryolu, havacılık ve savunma nitelendirme dosyaları
- Lehim, konnektör ve bağlantı arızalarının kök neden analizi
- Tasarım değişikliğiyle rezonansın kaydırılması kararı
İlgili Testler
Half-Sine Şok Testi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Half-Sine Shock hangi standarda göre yapılır?
Half-Sine Shock, IEC 60068-2-27, MIL-STD-810 Method 516 ve UN 38.3 T.4 kapsamında yürütülür. Uygulanacak sınır değerler ve kabul kriterleri ürün standardında tanımlanır; ürününüz için geçerli sürüm teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.
Half-Sine Shock hangi ürünlere uygulanır?
Başlıca elektronik cihazlar, batarya hücre ve modülleri, otomotiv bileşenleri ve ambalajlı ürünler için uygulanır. Ürününüzün kapsama girip girmediği, teknik özellikleri ve kullanım amacı incelenerek belirlenir.
Half-Sine Shock hangi koşullarda yapılır?
Belirleyici parametreler şunlardır: darbe şekli — Yarım sinüs, tepe ivme ve süre — Şartnamede tanımlı; UN 38.3 T.4'te küçük hücreler için 150 gn / 6 ms ve darbe sayısı — Her eksen ve yönde tanımlı sayıda (tipik olarak üç). Koşulların tamamı sayfadaki "Test Koşulları" bölümünde yer alır ve ürün standardına göre değişir.
Half-Sine Shock için nasıl bir numune gerekir?
numune fikstüre rijit bağlanmalı, batarya deneylerinde tam şarjlı olmalı ve test öncesi işlev kontrolü yapılmalı. Numune adedi ürün standardına ve raporlanacak kapsama göre belirlenir.
Half-Sine Shock ne kadar sürer?
Tipik olarak yarım iş günü. Bu süre deneyin kendisine aittir; numune hazırlığı, sıraya girme ve raporlama ayrıca değerlendirilir. Ürününüz için gerçekçi bir takvim teklifte verilir.
Half-Sine Shock sonucunda neye göre "uygun" denir?
Kabul kriteri şartnamede tanımlanır. Batarya deneylerinde sızıntı, yangın ve patlama olmaması aranır.