Yanmazlık Testi (DO-160 Bölüm 26) Nedir?
Bu deney, RTCA DO-160 “Environmental Conditions and Test Procedures for Airborne Equipment” standardinin Bolum 26 (“Fire, Flammability”) kapsaminda ekipman malzemelerinin tutuşma, yanma hızı ve kendi kendine sönme davranışının değerlendirilmesi amaciyla yurutulur. DO-160, EUROCAE ED-14 ile birebir ayni metindir ve ISO tarafindan ISO 7137 olarak taninir.
Yanmazlık Testi (DO-160 Bölüm 26) Amacı
Amaç, havacılık ekipmanının uçuş ve zemin koşullarında ekipman malzemelerinin tutuşma, yanma hızı ve kendi kendine sönme davranışının değerlendirilmesi ile ilgili gerekliliklerini karşıladığını belgelemek ve ekipman kalifikasyonunu tamamlamaktır.
Yanmazlık Testi (DO-160 Bölüm 26) Hangi Ürünlere Uygulanır?
- Aviyonik üniteler ve göstergeler
- Uçak içi elektronik ekipman
- Haberleşme ve seyrüsefer cihazları
- Kabin ve kargo bölmesi ekipmanı
- Sensör ve aktüatörler
Yanmazlık Testi (DO-160 Bölüm 26) Hangi Sektörlerde Kullanılır?
Yanmazlık Testi (DO-160 Bölüm 26) İçin İlgili Standartlar
- RTCA DO-160havacılık ekipmanında çevresel şartlar ve test yöntemleri Testi
- EUROCAE ED-14
- ISO 7137
Yanmazlık Testi (DO-160 Bölüm 26) Koşulları
- Yöntem
- Düşey veya yatay yanma deneyi; kategoriye göre
- Alev uygulama süresi
- Standartta tanımlı
- Değerlendirme
- Yanma süresi, yanma uzunluğu ve alevli damla
- Numune
- Malzeme numunesi veya gerçek parça
Yanmazlık Testi (DO-160 Bölüm 26) Cihazı
- Yanmazlık test kabini
- Brülör ve zamanlayıcı
- Numune tutucu
- Havalandırma düzeni
Yanmazlık Testi (DO-160 Bölüm 26) İçin Numune Gereksinimleri
- Malzeme listesi belgelenmeli
- Numune kalınlığı en olumsuz kullanımı temsil etmeli
- Şartlandırma uygulanmalı
Yanmazlık Testi (DO-160 Bölüm 26) Süresi
Numune başına kısadır; bir set tipik olarak bir iş gününde tamamlanır.
Yanmazlık Testi (DO-160 Bölüm 26) Prosedürü
- 1Yöntem ve alev süresi belirlenir.
- 2Numune tutucuya yerleştirilir.
- 3Alev tanımlı süre uygulanır.
- 4Yanma süresi ve uzunluğu ölçülür.
- 5Alevli damla davranışı gözlenir.
Yanmazlık Testi (DO-160 Bölüm 26) Kabul Kriterleri
Kabul kriteri standartta tanımlı azami yanma süresi, azami yanma uzunluğu ve alevli damla sınırlarıdır.
Sonuçların Değerlendirilmesi
Kabin içi malzemeler için havacılık yanmazlık gereklilikleri ayrıca uygulanır.
Yanmazlık Testi (DO-160 Bölüm 26) Raporu
- Uygulanan standart, revizyon ve Bölüm 26
- Seçilen ekipman kategorisi ve gerekçesi
- Uygulanan koşullar ve ölçüm sonuçları
- İşlev izleme yöntemi ve gözlemler
- Çevresel Kalifikasyon Formu (DO-160 Environmental Qualification Form) girdisi
Akreditasyon
EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.
Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.
Kapsam ve yetkilerİlgili Mevzuat
- Havacılık ekipman kalifikasyon gereklilikleri
- EASA/FAA sertifikasyon esasları
Otomotiv Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?
Aşağıdaki bölüm Flammability deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.
Otomotiv deneyleri, bir bileşenin araç ömrü boyunca karşılaşacağı yükleri temsil eden koşullarda çalışmaya devam ettiğini gösterir. Araç, tek bir ürün değil bir ORTAMDIR: titreşim, sıcaklık çevrimi, tuzlu su, taş çarpması, elektriksel geçici olaylar ve elektromanyetik gürültü aynı anda ve yıllarca vardır.
Bu ailenin ayırt edici yönü, ARAÇ ÜRETİCİSİ ŞARTNAMELERİNİN standartların üzerine binmesidir. ISO ve SAE yayınları ortak zemini kurar; ama Volkswagen, BMW, Ford, Stellantis, Toyota ve Renault kendi şartnamelerinde farklı seviyeler, ek deneyler ve farklı kabul ölçütleri tanımlar. Bir bileşen için "otomotiv standartlarına uygun" ifadesi tek başına yetersizdir; hangi üreticinin hangi şartnamesinin hangi revizyonu sorusu yanıtlanmalıdır.
Aile üç ayrı süreci birlikte taşır ve bunlar sık karıştırılır. Homologasyon, aracın trafiğe çıkabilmesi için gereken tip onaylarıdır ve devlet yetkisiyle yürür. Tedarikçi onayı, araç üreticisinin kendi kalite ve deney gerekliliklerinden geçmektir ve ticari bir ilişkidir. Üçüncüsü ise tasarım doğrulamadır: mühendislik ekibinin kendi tasarımının hedefleri karşıladığını göstermesi.
Bileşen seviyesinde deney planı KULLANIM YERİNE göre kurulur. Motor bölmesindeki bir modül ile bagajdaki bir modül aynı sıcaklık ve titreşim profilinden geçmez; kapı içindeki bir bileşen ile tavan konsolundaki bir bileşen aynı su ve toz maruziyetini görmez. ISO 16750 serisi bu yerleşim bazlı yaklaşımın ortak çerçevesidir.
Elektrikli araca geçiş alanı yeniden şekillendirdi. Yüksek gerilim güvenliği, yalıtım koordinasyonu, batarya güvenliği, şarj arayüzü uygunluğu ve yüksek gerilimli bileşenlerin elektromanyetik davranışı klasik otomotiv deney setine eklendi. Sessiz çalışan bir araçta akustik ve titreşim beklentileri de değişti; içten yanmalı motorun maskelediği sesler artık duyulur hâle geldi.
Kalite sistemi tarafı bu alanda deneyden ayrılamaz. IATF 16949 kapsamındaki üretici, deney sonuçlarını PPAP dosyasında sunar; ölçüm sistemi analizi, proses yeterlilik çalışması ve kontrol planı deney raporunun etrafında durur. Tek bir iyi sonuç yetmez, sürecin o sonucu tekrarlayabildiği gösterilir.
Bu alanın yöntem grupları
Çevresel ve iklimsel
Sıcaklık çevrimi, termal şok, nemli ısı, tuz sisi, toz ve su girişi (IP), güneş ışınımı. Yerleşim yerine göre seviyeler değişir.
Mekanik
Sinüs ve rastgele titreşim, şok, mekanik yükler, bağlantı elemanı torku ve dayanıklılık çevrimleri.
Elektriksel
Besleme gerilimi değişimleri, geçici olaylar (ISO 7637), ters polarite, aşırı gerilim, kısa devre ve uyku akımı ölçümleri.
EMC
Bileşen emisyonu (CISPR 25), yayılan ve iletilen bağışıklık (ISO 11452 serisi), elektrostatik boşalma (ISO 10605).
Malzeme ve emisyon
İç mekân malzemelerinde koku, fogging ve VOC emisyonu; yanıcılık; UV yaşlandırma; kaplama dayanımı ve taş çarpma.
İşlevsel güvenlik ve siber güvenlik
ISO 26262 kapsamında işlevsel güvenlik kanıtları, ISO/SAE 21434 kapsamında siber güvenlik mühendisliği; UNECE R155 ve R156 ile mevzuata bağlanır.
Bu alanda sık karıştırılanlar
- Şartname referansı olmayan bir otomotiv raporu tedarik zincirinde kabul görmez; hangi OEM şartnamesi ve revizyonu uygulandığı yazılmalıdır.
- Tip onayı ile tedarikçi onayı farklı süreçlerdir. E-Mark onayı olan bir bileşen, OEM'in kendi kabul deneylerinden geçmiş sayılmaz.
- Bir prototipte alınan sonuç seri üretime taşınmaz; PPAP seri üretim parçalarıyla yapılır.
- EMC tarafında yalnızca emisyon ölçmek eksik kalır; bağışıklık ayrı bir gövdedir ve araçta daha kritiktir.
- Elektrikli araç bileşenlerinde yüksek gerilim güvenliği ayrı bir yetkinliktir; klasik 12 V deney altyapısı yeterli olmaz.
Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler
- Tedarikçi bileşen onayı ve PPAP dosyası
- UNECE tip onayı ve E-Mark işaretlemesi
- Tasarım doğrulaması ve dayanıklılık kanıtı
- Saha şikâyetlerinin ve garanti iadelerinin kök neden analizi
- Tasarım ya da tedarikçi değişikliğinin etkisinin değerlendirilmesi
İlgili Testler
Yanmazlık Testi (DO-160 Bölüm 26) Hakkında Sık Sorulan Sorular
Ekipman kategorisi nasıl belirlenir?
Kategori, ekipmanın uçak üzerindeki montaj konumuna (basınçlandırılmış/basınçlandırılmamış, ısıtılan/ısıtılmayan bölge) ve uçak tipine göre seçilir. Kategori seçimi deney koşullarını doğrudan belirler ve kalifikasyon formunda beyan edilir.
DO-160 ile ED-14 arasında fark var mı?
Yok. RTCA DO-160 ve EUROCAE ED-14 birebir aynı metindir; ikisi eşdeğer olarak kabul edilir.





