İç Mekân Yanmazlık Testi (Yanma Hızı) Nedir?
Otomotiv iç mekân yanmazlık testi, araç kabininde kullanılan malzemelerin yatay konumda tutuşturulduğunda ne hızla yandığını ölçer. Amaç malzemenin hiç yanmaması değil, yanma hızının sınırın altında kalmasıdır; bu, yolculara tahliye için zaman kazandırmayı hedefler.
İç Mekân Yanmazlık Testi (Yanma Hızı) Amacı
Amaç, iç döşeme malzemelerinin yangın durumunda hızlı alev yayılımına yol açmadığını doğrulamak ve araç tip onayı için gereken kanıtı üretmektir.
İç Mekân Yanmazlık Testi (Yanma Hızı) Hangi Ürünlere Uygulanır?
- Koltuk kumaşları ve süngerleri
- Tavan döşemesi ve kapı panelleri
- Halı ve paspaslar
- Gösterge paneli kaplamaları
- Kablo koruma malzemeleri ve izolasyon parçaları
İç Mekân Yanmazlık Testi (Yanma Hızı) Hangi Sektörlerde Kullanılır?
İç Mekân Yanmazlık Testi (Yanma Hızı) İçin İlgili Standartlar
- ISO 3795
- FMVSS 302
- UNECE R118iç malzemelerin yanma davranışı Testi
- GB 8410
İç Mekân Yanmazlık Testi (Yanma Hızı) Koşulları
- Numune konumu
- Yatay
- Alev uygulama süresi
- 15 saniye
- Şartlandırma
- 23 °C ± 2 °C ve %50 ± 5 bağıl nemde en az 24 saat
- Ölçüm bölgesi
- İşaret çizgileri arasındaki mesafe üzerinden yanma hızı hesaplanır
İç Mekân Yanmazlık Testi (Yanma Hızı) Cihazı
- Yatay yanma test kabini
- Bunsen benzeri gaz brülörü
- Numune tutucu ve tel ızgara
- Kronometre
- Şartlandırma kabini
İç Mekân Yanmazlık Testi (Yanma Hızı) İçin Numune Gereksinimleri
- Standardın öngördüğü boyutlarda kesilmiş numuneler
- Genellikle en az beş numune
- Kompozit malzemelerde katman yapısı korunmalı
- Malzemenin araçtaki kullanım yönü ve yüzeyi belirtilmeli
İç Mekân Yanmazlık Testi (Yanma Hızı) Süresi
Şartlandırma en az 24 saat; deneyin kendisi numune başına birkaç dakikadır. Toplam süre şartlandırma tarafından belirlenir.
İç Mekân Yanmazlık Testi (Yanma Hızı) Prosedürü
- 1Numuneler standarda göre kesilir ve işaretlenir.
- 2Şartlandırma kabininde bekletilir.
- 3Numune yatay olarak tutucuya yerleştirilir.
- 4Brülör alevi 15 saniye uygulanır ve çekilir.
- 5Alevin ilk işaret çizgisine ulaşmasıyla kronometre başlatılır.
- 6İkinci işaret çizgisine ulaşma süresi veya sönme noktası kaydedilir.
- 7Yanma hızı hesaplanır ve sonuçlar raporlanır.
İç Mekân Yanmazlık Testi (Yanma Hızı) Kabul Kriterleri
FMVSS 302 ve ISO 3795 kapsamında yaygın kabul kriteri yanma hızının 100 mm/dakikayı aşmamasıdır. Alev ilk işaret çizgisine ulaşmadan sönerse veya belirli koşullarda kendiliğinden sönerse malzeme uygun kabul edilir. Kesin kriter uygulanan standardın metnine ve OEM şartnamesine göre belirlenir.
Sonuçların Değerlendirilmesi
Her numune için yanma hızı ayrı hesaplanır; değerlendirmede en olumsuz sonuç esas alınır. Damlama ve damlayan malzemenin tutuşması ayrıca kaydedilir.
İç Mekân Yanmazlık Testi (Yanma Hızı) Raporu
- Uygulanan standart ve revizyon
- Numune tanımı, kalınlık ve yapı
- Şartlandırma koşulları
- Her numune için yanma hızı veya sönme durumu
- Damlama gözlemleri
- Değerlendirme sonucu
Akreditasyon
EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.
Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.
Kapsam ve yetkilerİlgili Mevzuat
- UNECE R118
- FMVSS 302
- Araç tip onayı mevzuatı
Otomotiv Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?
Aşağıdaki bölüm Yanmazlık deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.
Otomotiv deneyleri, bir bileşenin araç ömrü boyunca karşılaşacağı yükleri temsil eden koşullarda çalışmaya devam ettiğini gösterir. Araç, tek bir ürün değil bir ORTAMDIR: titreşim, sıcaklık çevrimi, tuzlu su, taş çarpması, elektriksel geçici olaylar ve elektromanyetik gürültü aynı anda ve yıllarca vardır.
Bu ailenin ayırt edici yönü, ARAÇ ÜRETİCİSİ ŞARTNAMELERİNİN standartların üzerine binmesidir. ISO ve SAE yayınları ortak zemini kurar; ama Volkswagen, BMW, Ford, Stellantis, Toyota ve Renault kendi şartnamelerinde farklı seviyeler, ek deneyler ve farklı kabul ölçütleri tanımlar. Bir bileşen için "otomotiv standartlarına uygun" ifadesi tek başına yetersizdir; hangi üreticinin hangi şartnamesinin hangi revizyonu sorusu yanıtlanmalıdır.
Aile üç ayrı süreci birlikte taşır ve bunlar sık karıştırılır. Homologasyon, aracın trafiğe çıkabilmesi için gereken tip onaylarıdır ve devlet yetkisiyle yürür. Tedarikçi onayı, araç üreticisinin kendi kalite ve deney gerekliliklerinden geçmektir ve ticari bir ilişkidir. Üçüncüsü ise tasarım doğrulamadır: mühendislik ekibinin kendi tasarımının hedefleri karşıladığını göstermesi.
Bileşen seviyesinde deney planı KULLANIM YERİNE göre kurulur. Motor bölmesindeki bir modül ile bagajdaki bir modül aynı sıcaklık ve titreşim profilinden geçmez; kapı içindeki bir bileşen ile tavan konsolundaki bir bileşen aynı su ve toz maruziyetini görmez. ISO 16750 serisi bu yerleşim bazlı yaklaşımın ortak çerçevesidir.
Elektrikli araca geçiş alanı yeniden şekillendirdi. Yüksek gerilim güvenliği, yalıtım koordinasyonu, batarya güvenliği, şarj arayüzü uygunluğu ve yüksek gerilimli bileşenlerin elektromanyetik davranışı klasik otomotiv deney setine eklendi. Sessiz çalışan bir araçta akustik ve titreşim beklentileri de değişti; içten yanmalı motorun maskelediği sesler artık duyulur hâle geldi.
Kalite sistemi tarafı bu alanda deneyden ayrılamaz. IATF 16949 kapsamındaki üretici, deney sonuçlarını PPAP dosyasında sunar; ölçüm sistemi analizi, proses yeterlilik çalışması ve kontrol planı deney raporunun etrafında durur. Tek bir iyi sonuç yetmez, sürecin o sonucu tekrarlayabildiği gösterilir.
Bu alanın yöntem grupları
Çevresel ve iklimsel
Sıcaklık çevrimi, termal şok, nemli ısı, tuz sisi, toz ve su girişi (IP), güneş ışınımı. Yerleşim yerine göre seviyeler değişir.
Mekanik
Sinüs ve rastgele titreşim, şok, mekanik yükler, bağlantı elemanı torku ve dayanıklılık çevrimleri.
Elektriksel
Besleme gerilimi değişimleri, geçici olaylar (ISO 7637), ters polarite, aşırı gerilim, kısa devre ve uyku akımı ölçümleri.
EMC
Bileşen emisyonu (CISPR 25), yayılan ve iletilen bağışıklık (ISO 11452 serisi), elektrostatik boşalma (ISO 10605).
Malzeme ve emisyon
İç mekân malzemelerinde koku, fogging ve VOC emisyonu; yanıcılık; UV yaşlandırma; kaplama dayanımı ve taş çarpma.
İşlevsel güvenlik ve siber güvenlik
ISO 26262 kapsamında işlevsel güvenlik kanıtları, ISO/SAE 21434 kapsamında siber güvenlik mühendisliği; UNECE R155 ve R156 ile mevzuata bağlanır.
Bu alanda sık karıştırılanlar
- Şartname referansı olmayan bir otomotiv raporu tedarik zincirinde kabul görmez; hangi OEM şartnamesi ve revizyonu uygulandığı yazılmalıdır.
- Tip onayı ile tedarikçi onayı farklı süreçlerdir. E-Mark onayı olan bir bileşen, OEM'in kendi kabul deneylerinden geçmiş sayılmaz.
- Bir prototipte alınan sonuç seri üretime taşınmaz; PPAP seri üretim parçalarıyla yapılır.
- EMC tarafında yalnızca emisyon ölçmek eksik kalır; bağışıklık ayrı bir gövdedir ve araçta daha kritiktir.
- Elektrikli araç bileşenlerinde yüksek gerilim güvenliği ayrı bir yetkinliktir; klasik 12 V deney altyapısı yeterli olmaz.
Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler
- Tedarikçi bileşen onayı ve PPAP dosyası
- UNECE tip onayı ve E-Mark işaretlemesi
- Tasarım doğrulaması ve dayanıklılık kanıtı
- Saha şikâyetlerinin ve garanti iadelerinin kök neden analizi
- Tasarım ya da tedarikçi değişikliğinin etkisinin değerlendirilmesi
İlgili Testler
İç Mekân Yanmazlık Testi (Yanma Hızı) Hakkında Sık Sorulan Sorular
FMVSS 302 ile ISO 3795 aynı test mi?
Deney düzeneği ve mantığı büyük ölçüde aynıdır; ISO 3795 uluslararası, FMVSS 302 ise ABD federal düzenlemesidir. Numune hazırlama ve raporlama ayrıntılarında farklar bulunur; hangisinin uygulanacağı hedef pazara göre belirlenir.
UNECE R118 ile farkı nedir?
R118 özellikle otobüs ve yolcu taşıyan büyük araçların iç malzemeleri için daha kapsamlı bir rejim tanımlar; yatay yanma hızının yanı sıra düşey yanma davranışı, eriyen malzeme davranışı ve yakıt damlacığı direnci gibi ek deneyler içerir.