CTI / PTI Değeri Belirleme — IEC 60335 Nedir?
CTI (Comparative Tracking Index) ve PTI (Proof Tracking Index), IEC 60112'ye göre yapılan tracking deneyinden elde edilen değerlerdir. CTI malzemenin 50 damlada dayandığı en yüksek gerilim, PTI ise belirli bir gerilimde dayandığının kanıtıdır.
CTI / PTI Değeri Belirleme — IEC 60335 Amacı
Amaç, malzeme grubunu belirlemek ve creepage mesafesi hesaplarında kullanılacak veriyi sağlamaktır.
CTI / PTI Değeri Belirleme — IEC 60335 Hangi Ürünlere Uygulanır?
- Yalıtım malzemeleri
- Klemens ve konnektör gövdeleri
- Baskılı devre kartı laminatları
- Şalt malzemesi gövdeleri
CTI / PTI Değeri Belirleme — IEC 60335 Hangi Sektörlerde Kullanılır?
CTI / PTI Değeri Belirleme — IEC 60335 İçin İlgili Standartlar
- IEC 60335ev ve benzeri elektrikli cihazlarda güvenlik Testi
- IEC 62368ses, görüntü ve bilgi teknolojisi cihazlarında güvenlik Testi
- IEC 61010ölçme, kontrol ve laboratuvar cihazlarında güvenlik Testi
CTI / PTI Değeri Belirleme — IEC 60335 Koşulları
- Gerilim kademeleri
- Standartta tanımlı; 100 V'tan 600 V'a kadar kademeler
- Damla sayısı
- CTI için 50 damla
- Elektrolit
- Standartta tanımlı A veya B çözeltisi
- Malzeme grubu
- CTI değerine göre Grup I (≥600), II, IIIa, IIIb
CTI / PTI Değeri Belirleme — IEC 60335 Cihazı
- CTI test cihazı
- Elektrolit hazırlama düzeni
- Elektrot seti
- Akım izleme sistemi
CTI / PTI Değeri Belirleme — IEC 60335 İçin Numune Gereksinimleri
- Numune yüzeyi düz ve temiz olmalı
- Standartta tanımlı asgari kalınlık sağlanmalı
- Malzeme ve renk kaydedilmeli
- Yeterli sayıda numune hazırlanmalı
CTI / PTI Değeri Belirleme — IEC 60335 Süresi
Kademe sayısına bağlıdır; tipik olarak bir iş günü.
CTI / PTI Değeri Belirleme — IEC 60335 Prosedürü
- 1Başlangıç gerilim kademesi seçilir.
- 250 damla uygulanarak dayanım kontrol edilir.
- 3Dayanıyorsa bir üst kademeye geçilir.
- 4Hasar oluşan kademenin altındaki değer CTI olarak alınır.
- 5Malzeme grubu belirlenir.
CTI / PTI Değeri Belirleme — IEC 60335 Kabul Kriterleri
Kabul kriteri ürün standardında gereken asgari CTI değeri veya malzeme grubudur.
Sonuçların Değerlendirilmesi
CTI değeri creepage mesafesi hesabına doğrudan girer; düşük CTI daha büyük mesafe gerektirir. UL 746A'daki CTI ile IEC 60112 sonuçları farklı olabilir.
CTI / PTI Değeri Belirleme — IEC 60335 Raporu
- Uygulanan standart
- Test edilen gerilim kademeleri
- Elektrolit tipi
- Belirlenen CTI/PTI değeri ve malzeme grubu
Akreditasyon
EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.
Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.
Kapsam ve yetkilerİlgili Mevzuat
- LVD 2014/35/EU
Elektriksel Güvenlik — Bu Deney Alanı Ne Yapar?
Aşağıdaki bölüm CTI/PTI deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.
Elektriksel güvenlik deneyleri, bir cihazın normal kullanımda ve öngörülebilir arıza koşullarında kullanıcıya elektrik çarpması, yangın ya da yaralanma riski oluşturmadığını gösterir. Aile, ürünün pazara girişinde en sık istenen deney grubudur; elektrikle çalışan hemen her ürün bu kapıdan geçer.
Alanın mantığı tek bir varsayıma dayanır: ARIZA OLACAK. Bir yalıtım eskiyecek, bir bileşen kısa devre olacak, bir kablo kopacak, kullanıcı cihazı yanlış kullanacak. Standartlar bu yüzden yalnızca normal çalışmayı değil, tek arıza koşullarını da sınar. "Cihaz doğru çalışıyor" cümlesi bu alanda bir kanıt değildir; kanıt, cihazın arıza hâlinde de güvenli kalmasıdır.
Değerlendirme üç katmanı birlikte ele alır. Yapısal katmanda yalıtım mesafeleri (creepage ve clearance), koruma bariyerleri, topraklama sürekliliği, muhafaza dayanımı ve bileşen seçimi incelenir — bu katman büyük ölçüde inceleme ve ölçüm işidir, deney değil. Elektriksel katmanda dielektrik dayanım, kaçak akım, yalıtım direnci ve arıza koşullarındaki davranış ölçülür. Isıl katmanda normal ve anormal çalışmada sıcaklık artışı izlenir; aşırı ısınan bir bileşen hem yangın hem yalıtım bozunması riskidir.
Hangi standardın uygulanacağı ürünün NE OLDUĞUNA göre belirlenir ve bu karar sonucun tamamını etkiler. Ev cihazları IEC 60335 serisi, bilgi teknolojisi ve ses/görüntü ürünleri IEC 62368-1, ölçme ve laboratuvar cihazları IEC 61010-1, tıbbi cihazlar IEC 60601-1 kapsamındadır. Yanlış standart seçimiyle alınmış bir rapor, doğru ölçümler içerse bile dosyada kabul görmez.
Bileşen uygunluğu bu alanda çoğu zaman gözden kaçar. Cihazın güvenliği kullandığı trafo, optokuplör, sigorta, anahtar ve besleme birimlerinin kendi uygunluğuna dayanır. Kritik bileşenlerin listesi ve her birinin sertifika durumu teknik dosyanın parçasıdır; bileşen değişikliği güvenlik değerlendirmesini yeniden açar.
Bu alanın yöntem grupları
Yapısal inceleme
Yalıtım mesafeleri, bariyerler, topraklama düzeni, erişilebilirlik ve kritik bileşen seçimi incelenir. Deneyden önce gelir ve pek çok uygunsuzluk burada yakalanır.
Dielektrik dayanım
Yalıtımın tanımlı gerilime dayandığı doğrulanır. Üretim hattındaki rutin deneyle karıştırılmamalıdır; tip deneyi daha ağırdır.
Kaçak akım ve topraklama
Kullanıcıya ulaşabilecek akım ölçülür; koruyucu topraklama yolunun sürekliliği ve direnci doğrulanır.
Isınma deneyleri
Normal ve anormal çalışmada bileşen, sargı ve erişilebilir yüzey sıcaklıkları ölçülür.
Arıza koşulu deneyleri
Bileşenler kasten kısa devre ya da açık devre yapılır; cihazın yangın çıkarmaması ve tehlikeli parçayı erişilebilir kılmaması beklenir.
Mekanik ve muhafaza deneyleri
Darbe, düşürme, gerilim azaltma (strain relief), IP koruma ve hareketli parça güvenliği değerlendirilir.
Bu alanda sık karıştırılanlar
- CB sertifikası CE beyanı değildir. CB, ulusal belgelendirmeleri kolaylaştıran bir karşılıklı tanıma çıktısıdır; CE beyanını üretici kendi sorumluluğunda yapar.
- IEC 60335 alt bölümü tek başına yeterli değildir; Bölüm 1 ile birlikte uygulanır.
- IEC 60950-1 ve IEC 60065 geri çekilmiştir. Bu kodlara dayanan eski sertifikalar güncel dosyada kullanılamaz.
- Adaptörün ayrı sertifikalı olması cihazın uygunluğunu kapsamaz; cihaz, besleme birimiyle birlikte oluşan sistem olarak değerlendirilir.
- Kritik bileşen değişikliği (trafo, sigorta, optokuplör tedarikçisi) sessiz bir değişiklik değildir; güvenlik dosyasının gözden geçirilmesini gerektirir.
Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler
- Alçak Gerilim Yönetmeliği kapsamında CE beyanı
- IECEE CB sertifikası ve ulusal belgelendirmelere giriş
- Tasarım değişikliklerinin güvenlik etkisinin değerlendirilmesi
- Kritik bileşen listesinin oluşturulması ve sürdürülmesi
- Piyasa gözetimi taleplerine yanıt
İlgili Testler
CTI / PTI Değeri Belirleme — IEC 60335 Hakkında Sık Sorulan Sorular
CTI/PTI hangi standarda göre yapılır?
CTI/PTI, IEC 60112, IEC 60664-1, UL 746A, IEC 60335, IEC 62368 ve IEC 61010 kapsamında yürütülür. Uygulanacak sınır değerler ve kabul kriterleri ürün standardında tanımlanır; ürününüz için geçerli sürüm teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.
CTI/PTI hangi ürünlere uygulanır?
Başlıca yalıtım malzemeleri, klemens ve konnektör gövdeleri, baskılı devre kartı laminatları ve şalt malzemesi gövdeleri için uygulanır. Ürününüzün kapsama girip girmediği, teknik özellikleri ve kullanım amacı incelenerek belirlenir.
CTI/PTI hangi koşullarda yapılır?
Belirleyici parametreler şunlardır: gerilim kademeleri — Standartta tanımlı; 100 V'tan 600 V'a kadar kademeler, damla sayısı — CTI için 50 damla ve elektrolit — Standartta tanımlı A veya B çözeltisi. Koşulların tamamı sayfadaki "Test Koşulları" bölümünde yer alır ve ürün standardına göre değişir.
CTI/PTI için nasıl bir numune gerekir?
numune yüzeyi düz ve temiz olmalı, standartta tanımlı asgari kalınlık sağlanmalı ve malzeme ve renk kaydedilmeli. Numune adedi ürün standardına ve raporlanacak kapsama göre belirlenir.
CTI/PTI ne kadar sürer?
Kademe sayısına bağlıdır; tipik olarak bir iş günü. Bu süre deneyin kendisine aittir; numune hazırlığı, sıraya girme ve raporlama ayrıca değerlendirilir. Ürününüz için gerçekçi bir takvim teklifte verilir.
CTI/PTI sonucunda neye göre "uygun" denir?
Kabul kriteri ürün standardında gereken asgari CTI değeri veya malzeme grubudur.