Dielectric Strength – IEC 60335 / IEC 62368 / IEC 61010

Dielektrik Dayanım Testi (Dielectric Strength) — IEC 60335 Nedir?

Dielektrik dayanım testi, yalıtım malzemesine veya cihazın yalıtım bariyerine tanımlı bir gerilim uygulanarak delinme veya kaçak akım oluşup oluşmadığının kontrol edildiği deneydir. Ürün güvenlik standartlarında hipot testi olarak da geçer.

Dielektrik Dayanım Testi (Dielectric Strength) — IEC 60335 Amacı

Amaç, normal ve arıza koşullarında kullanıcıyı elektrik çarpmasından koruyan yalıtımın yeterliliğini doğrulamaktır.

Dielektrik Dayanım Testi (Dielectric Strength) — IEC 60335 Hangi Ürünlere Uygulanır?

Ev ve benzeri elektrikli cihazlar
Bilgi teknolojisi ve ses/görüntü ekipmanı
Laboratuvar ve ölçüm cihazları
Güç kaynakları ve adaptörler
Yalıtım malzemeleri ve levhalar

Dielektrik Dayanım Testi (Dielectric Strength) — IEC 60335 Hangi Sektörlerde Kullanılır?

ElektrikElektronikMakineMedikal Cihaz

Dielektrik Dayanım Testi (Dielectric Strength) — IEC 60335 İçin İlgili Standartlar

IEC 60335ev ve benzeri elektrikli cihazlarda güvenlik Testi
IEC 62368ses, görüntü ve bilgi teknolojisi cihazlarında güvenlik Testi
IEC 61010ölçme, kontrol ve laboratuvar cihazlarında güvenlik Testi

Dielektrik Dayanım Testi (Dielectric Strength) — IEC 60335 Koşulları

Gerilim tipi: AC (50/60 Hz) veya DC; ürün standardı belirler
Gerilim seviyesi: Yalıtım sınıfına ve çalışma gerilimine göre ürün standardında tanımlanır
Uygulama süresi: Tip testinde genellikle 60 s; üretim hattı testinde daha kısa süre ve yükseltilmiş gerilim kullanılabilir
Ortam: Nem şartlandırması sonrası uygulanması istenebilir

Dielektrik Dayanım Testi (Dielectric Strength) — IEC 60335 Cihazı

Yüksek gerilim test cihazı (hipot tester)
Kaçak akım ölçüm düzeneği
Nem şartlandırma kabini
Güvenlik kafesi ve kilitleme

Dielektrik Dayanım Testi (Dielectric Strength) — IEC 60335 İçin Numune Gereksinimleri

Numune tam ürün veya ilgili yalıtım bileşeni olabilir
Test öncesi ürün standardının istediği nem şartlandırması uygulanır
Bağlantı noktaları ve topraklama düzeni standarda göre kurulur

Dielektrik Dayanım Testi (Dielectric Strength) — IEC 60335 Süresi

Tek uygulama genellikle 60 saniyedir. Şartlandırma ve ölçüm noktalarının sayısına göre toplam süre birkaç saati bulabilir.

Dielektrik Dayanım Testi (Dielectric Strength) — IEC 60335 Prosedürü

1Ürün standardına göre test noktaları ve gerilim seviyesi belirlenir.
2Gerekiyorsa numune nem şartlandırmasına tabi tutulur.
3Gerilim sıfırdan hedef değere kontrollü olarak yükseltilir.
4Tanımlı süre boyunca gerilim korunur; delinme veya aşırı kaçak akım izlenir.
5Gerilim kontrollü biçimde düşürülür ve numune boşaltılır.

Dielektrik Dayanım Testi (Dielectric Strength) — IEC 60335 Kabul Kriterleri

Test süresince delinme veya yüzey atlaması olmamalı ve kaçak akım ürün standardının sınırını aşmamalıdır. Sınır değerler cihazın yalıtım sınıfına ve çalışma gerilimine göre ürün standardında verilir.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Delinme, ark veya standardın üzerinde kaçak akım uygunsuzluk sayılır. Tip testi sonucu ile üretim hattı rutin testi birbirinden ayrı değerlendirilir.

Dielektrik Dayanım Testi (Dielectric Strength) — IEC 60335 Raporu

Uygulanan standart ve revizyon
Test noktaları ve yalıtım sınıfı
Gerilim tipi, seviyesi ve süresi
Ölçülen kaçak akım değerleri
Şartlandırma koşulları

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

LVD 2014/35/EU
Ürün güvenlik yönetmelikleri

Elektriksel Güvenlik — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Dielectric Strength deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Elektriksel güvenlik deneyleri, bir cihazın normal kullanımda ve öngörülebilir arıza koşullarında kullanıcıya elektrik çarpması, yangın ya da yaralanma riski oluşturmadığını gösterir. Aile, ürünün pazara girişinde en sık istenen deney grubudur; elektrikle çalışan hemen her ürün bu kapıdan geçer.

Alanın mantığı tek bir varsayıma dayanır: ARIZA OLACAK. Bir yalıtım eskiyecek, bir bileşen kısa devre olacak, bir kablo kopacak, kullanıcı cihazı yanlış kullanacak. Standartlar bu yüzden yalnızca normal çalışmayı değil, tek arıza koşullarını da sınar. "Cihaz doğru çalışıyor" cümlesi bu alanda bir kanıt değildir; kanıt, cihazın arıza hâlinde de güvenli kalmasıdır.

Değerlendirme üç katmanı birlikte ele alır. Yapısal katmanda yalıtım mesafeleri (creepage ve clearance), koruma bariyerleri, topraklama sürekliliği, muhafaza dayanımı ve bileşen seçimi incelenir — bu katman büyük ölçüde inceleme ve ölçüm işidir, deney değil. Elektriksel katmanda dielektrik dayanım, kaçak akım, yalıtım direnci ve arıza koşullarındaki davranış ölçülür. Isıl katmanda normal ve anormal çalışmada sıcaklık artışı izlenir; aşırı ısınan bir bileşen hem yangın hem yalıtım bozunması riskidir.

Hangi standardın uygulanacağı ürünün NE OLDUĞUNA göre belirlenir ve bu karar sonucun tamamını etkiler. Ev cihazları IEC 60335 serisi, bilgi teknolojisi ve ses/görüntü ürünleri IEC 62368-1, ölçme ve laboratuvar cihazları IEC 61010-1, tıbbi cihazlar IEC 60601-1 kapsamındadır. Yanlış standart seçimiyle alınmış bir rapor, doğru ölçümler içerse bile dosyada kabul görmez.

Bileşen uygunluğu bu alanda çoğu zaman gözden kaçar. Cihazın güvenliği kullandığı trafo, optokuplör, sigorta, anahtar ve besleme birimlerinin kendi uygunluğuna dayanır. Kritik bileşenlerin listesi ve her birinin sertifika durumu teknik dosyanın parçasıdır; bileşen değişikliği güvenlik değerlendirmesini yeniden açar.

Bu alanın yöntem grupları

Yapısal inceleme
Yalıtım mesafeleri, bariyerler, topraklama düzeni, erişilebilirlik ve kritik bileşen seçimi incelenir. Deneyden önce gelir ve pek çok uygunsuzluk burada yakalanır.
Dielektrik dayanım
Yalıtımın tanımlı gerilime dayandığı doğrulanır. Üretim hattındaki rutin deneyle karıştırılmamalıdır; tip deneyi daha ağırdır.
Kaçak akım ve topraklama
Kullanıcıya ulaşabilecek akım ölçülür; koruyucu topraklama yolunun sürekliliği ve direnci doğrulanır.
Isınma deneyleri
Normal ve anormal çalışmada bileşen, sargı ve erişilebilir yüzey sıcaklıkları ölçülür.
Arıza koşulu deneyleri
Bileşenler kasten kısa devre ya da açık devre yapılır; cihazın yangın çıkarmaması ve tehlikeli parçayı erişilebilir kılmaması beklenir.
Mekanik ve muhafaza deneyleri
Darbe, düşürme, gerilim azaltma (strain relief), IP koruma ve hareketli parça güvenliği değerlendirilir.

Bu alanda sık karıştırılanlar

CB sertifikası CE beyanı değildir. CB, ulusal belgelendirmeleri kolaylaştıran bir karşılıklı tanıma çıktısıdır; CE beyanını üretici kendi sorumluluğunda yapar.
IEC 60335 alt bölümü tek başına yeterli değildir; Bölüm 1 ile birlikte uygulanır.
IEC 60950-1 ve IEC 60065 geri çekilmiştir. Bu kodlara dayanan eski sertifikalar güncel dosyada kullanılamaz.
Adaptörün ayrı sertifikalı olması cihazın uygunluğunu kapsamaz; cihaz, besleme birimiyle birlikte oluşan sistem olarak değerlendirilir.
Kritik bileşen değişikliği (trafo, sigorta, optokuplör tedarikçisi) sessiz bir değişiklik değildir; güvenlik dosyasının gözden geçirilmesini gerektirir.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Alçak Gerilim Yönetmeliği kapsamında CE beyanı
IECEE CB sertifikası ve ulusal belgelendirmelere giriş
Tasarım değişikliklerinin güvenlik etkisinin değerlendirilmesi
Kritik bileşen listesinin oluşturulması ve sürdürülmesi
Piyasa gözetimi taleplerine yanıt

İlgili Testler

Dielektrik Dayanım Testi (Dielectric Strength) — IEC 60335 Hakkında Sık Sorulan Sorular

Hipot testi ile dielektrik dayanım aynı şey mi?

Uygulamada aynı deneyi tanımlarlar. Hipot, yüksek gerilim uygulama işleminin yaygın adıdır; dielektrik dayanım ise malzeme veya bariyerin ölçülen özelliğidir.

Test gerilimini kim belirler?

Ürün standardı belirler. Aynı cihaz için temel yalıtım, takviyeli yalıtım ve çalışma yalıtımında farklı gerilim seviyeleri tanımlanır.