Boğulma ve Tıkanma Riski Değerlendirmesi Nedir?
Boğulma ve tıkanma riski değerlendirmesi, oyuncağın solunum yolunu tıkama veya boyun çevresinde dolanma yoluyla boğulmaya yol açma potansiyelinin incelenmesidir. EN 71-1 kapsamında küçük toplar, yarım küre biçimli parçalar, emzik benzeri parçalar, ip ve kordon uzunlukları ile ambalaj filmi kalınlığı ayrı ayrı ele alınır.
Boğulma ve Tıkanma Riski Değerlendirmesi Amacı
Amaç, yutulma dışındaki boğulma yollarını da kapsayacak şekilde riski değerlendirmektir. Yarım küre biçimli bir parça ağza yerleştiğinde hava geçişini tamamen kesebilir; uzun bir kordon boyuna dolanabilir.
Boğulma ve Tıkanma Riski Değerlendirmesi Hangi Ürünlere Uygulanır?
- Küçük toplu ve bilyeli oyuncaklar
- Yarım küre biçimli kap ve parçalar
- İpli, kordonlu ve çekmeli oyuncaklar
- Beşik ve park üstü asılan oyuncaklar
- Ambalaj filmi ve poşetler
Boğulma ve Tıkanma Riski Değerlendirmesi Hangi Sektörlerde Kullanılır?
Boğulma ve Tıkanma Riski Değerlendirmesi İçin İlgili Standartlar
- TS EN 71-1 (mekanik ve fiziksel özellikler)
- ISO 8124-1
- TS EN 71-8 (etkinlik oyuncakları)
- EN 71-1oyuncaklarda mekanik ve fiziksel özellikler Testi
- EN 71-2oyuncaklarda yanabilirlik Testi
- EN 71-3oyuncaklarda belirli elementlerin göçü Testi
Boğulma ve Tıkanma Riski Değerlendirmesi Koşulları
- Küçük top
- Standartta tanımlı ölçüm aparatıyla değerlendirilir
- Hemisferik parça
- Standartta tanımlı şablonla; hava geçişini kesme potansiyeli
- İp ve kordon
- Standartta tanımlı azami uzunluk şartları
- Ambalaj filmi
- Kalınlık ve delik şartları
Boğulma ve Tıkanma Riski Değerlendirmesi Cihazı
- Küçük top ölçüm aparatı
- Hemisferik parça şablonu
- Küçük parça silindiri
- Kalınlık ölçer ve kumpas
Boğulma ve Tıkanma Riski Değerlendirmesi İçin Numune Gereksinimleri
- Ürün, ambalajı ve tüm aksesuarlarıyla birlikte
- Beyan edilen yaş grubu bildirilmeli
- Deneyler tahribatlıdır
- Ambalaj filmi de numuneye dâhil edilmeli
Boğulma ve Tıkanma Riski Değerlendirmesi Süresi
Değerlendirme ölçüsel ve görsel olduğu için kısadır; öncesinde uygulanan mekanik deneyler süreyi belirler.
Boğulma ve Tıkanma Riski Değerlendirmesi Prosedürü
- 1Ürün ve ambalaj incelenir, yaş grubu kaydedilir.
- 2Mekanik ön koşullandırma deneyleri uygulanır.
- 3Ayrılan parçalar küçük top ve hemisferik parça açısından değerlendirilir.
- 4İp, kordon ve elastik uzunlukları ölçülür.
- 5Ambalaj filmi kalınlığı ve delik durumu kontrol edilir.
- 6Gerekli uyarıların varlığı doğrulanır.
Boğulma ve Tıkanma Riski Değerlendirmesi Kabul Kriterleri
EN 71-1'in ilgili maddelerindeki şartların tamamı sağlanmalıdır: küçük top ve hemisferik parça şartları, azami ip uzunlukları ve ambalaj filmi şartları. Deney, üreticinin beyan ettiği yaş grubuna göre yapılır. 36 aydan küçük çocuklar için tasarlanan oyuncaklarda küçük parça ve yutulma şartları belirgin şekilde katıdır; yaş beyanının ürünün gerçek kullanımıyla tutarlı olması gerekir, aksi hâlde piyasa gözetiminde beyan geçersiz sayılabilir.
Sonuçların Değerlendirilmesi
Hemisferik parça değerlendirmesi sıkça atlanır: küçük parça silindirine girmeyen, dolayısıyla küçük parça sayılmayan bir kap biçimli parça ağza yerleşerek hava yolunu kesebilir. Bu ayrı bir şarttır ve ayrı değerlendirilir.
Boğulma ve Tıkanma Riski Değerlendirmesi Raporu
- Ürün tanımı ve yaş grubu
- Değerlendirilen şartlar ve ölçüm sonuçları
- İp ve kordon uzunlukları
- Ambalaj filmi değerlendirmesi
- Fotoğraflar
Akreditasyon
EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.
Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.
Kapsam ve yetkilerİlgili Mevzuat
- 2009/48/AT Oyuncak Güvenliği Direktifi
Oyuncak Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?
Aşağıdaki bölüm Choking deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.
Oyuncak deneyleri, ürünün çocuk kullanımında güvenli olduğunu gösterir. Bu ailenin ayırt edici yönü, riskin KULLANICIYA göre tanımlanmasıdır: aynı ürün 36 aydan küçük bir çocuk için tehlikeli, daha büyük bir çocuk için güvenli olabilir. Yaş işaretlemesi bu yüzden pazarlama tercihi değil, uygulanacak gereklilikleri belirleyen teknik bir karardır ve teknik dosyada gerekçelendirilir.
Alanın merkezindeki risk BOĞULMADIR. 36 aydan küçük çocuk nesneleri ağzına götürür; kopan ya da baştan küçük olan bir parça soluk yolunu tıkayabilir. Küçük parça silindiri ile yapılan değerlendirme bu grubun temel ölçütüdür ve deneyler parçanın kullanım ve kötü kullanım sonrasında kopup kopmadığını sınar.
Deneylerin mantığı oyuncağın kırılmaması değil, KIRILDIĞINDA tehlikeli bir sonuç doğurmamasıdır. Çocuk oyuncağı düşürür, çeker, ısırır, üzerine basar. Bu yüzden düşürme, çekme, sıkma, burma, darbe ve devrilme deneyleri uygulanır; ardından oluşan yeni durum değerlendirilir: kopan parça küçük parça mı, kırık yüzey keskin kenar bıraktı mı, iç mekanizma erişilebilir hâle geldi mi?
Kimyasal eksende MİGRASYON esastır. Oyuncakta ölçülen şey malzemede ne kadar element bulunduğu değil, ağız ortamını benzeten koşullarda ne kadarının çözünüp geçtiğidir. Malzeme üç kategoriye ayrılır (kuru-gevrek toz, sıvı-yapışkan, kazınabilen) ve her kategori için farklı limitler uygulanır; çocuğun alabileceği malzeme miktarı kategoriye göre değişir.
Yanıcılık üçüncü eksendir ve özellikle kostüm, çadır ve tüylü oyuncaklarda kritiktir: alevin yüzeyde ne kadar hızlı ilerlediği ölçülür.
Elektrikli ve bataryalı oyuncaklar ek gövdeler getirir: elektriksel güvenlik için EN 62115, batarya için ilgili batarya standartları ve Batarya Tüzüğü yükümlülükleri. Düğme pil içeren oyuncaklarda pil bölmesinin çocuk tarafından açılamaması ayrı bir gereklilik hâline gelmiştir — yutulan düğme pil ciddi yaralanma nedenidir.
Ses seviyesi gözden kaçan bir kalemdir. Kulağa yakın kullanılan oyuncaklarda (telefon oyuncağı, çıngırak, patlayan oyuncak) ses basıncı sınırlandırılır; işitme hasarı riski değerlendirilir.
Pazar rejimleri farklıdır ve birbirinin yerine geçmez: Avrupa'da Oyuncak Güvenliği Yönetmeliği ve CE işareti, ABD'de CPSIA ile zorunlu ASTM F963 ve üçüncü taraf laboratuvar sertifikası (CPC) işler. ABD ayrıca toplam kurşun içeriğine bakar, Avrupa göçe bakar; iki yaklaşım farklı sonuç üretebilir.
Bu alanın yöntem grupları
Mekanik ve fiziksel
Küçük parça değerlendirmesi, keskin kenar ve sivri uç, sıkışma, kordon ve büzgü güvenliği, dinamik dayanım, düşürme ve devrilme (EN 71-1).
Yanıcılık
Alev yayılma hızı ve tutuşma davranışı (EN 71-2); kostüm ve tüylü oyuncaklarda belirleyici.
Element göçü
Üç malzeme kategorisinde belirli elementlerin migrasyonu (EN 71-3).
Organik kimyasallar
Ftalatlar, alev geciktiriciler, azo boyarmaddeler, konservan ve koku maddeleri (EN 71-9 ve REACH kısıtlamaları).
Elektrikli oyuncaklar
EN 62115 kapsamında elektriksel güvenlik; ısınma, yalıtım, batarya bölmesi ve şarj güvenliği.
Ses ve diğer
Ses basıncı ölçümleri; kimya deney setleri ve kimyasal oyuncaklarda EN 71-4 ve EN 71-5 gereklilikleri.
Bu alanda sık karıştırılanlar
- Oyuncak güvenliği tek bir standartla gösterilemez; mekanik, yanıcılık ve kimyasal bölümler birlikte değerlendirilir.
- Yaş işaretlemesi uygulanacak gereklilikleri belirler; teknik dosyada gerekçelendirilmeli ve pazarlama tercihine bırakılmamalıdır.
- ASTM F963 raporu CE dosyasında kabul edilmez; iki rejimin gereklilikleri ve deney düzenleri farklıdır.
- Migrasyon ile toplam içerik farklı şeydir; CPSIA toplam kurşuna, EN 71-3 göçe bakar.
- Malzeme kategorisi yanlış seçilirse limit de yanlış uygulanır; kategori kararı numune hazırlığından önce verilir.
- Düğme pil içeren oyuncaklarda pil bölmesi güvenliği ayrı bir gerekliliktir; elektriksel güvenlikten geçmek yeterli değildir.
Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler
- CE işaretlemesi ve teknik dosya
- Yaş işaretlemesi ve uyarı metinlerinin belirlenmesi
- ABD pazarı için CPC sertifikası ve zorunlu üçüncü taraf deneyi
- Tedarikçi ve parti bazlı kabul kontrolü
- Tasarım değişikliğinde yeniden deney kapsamının belirlenmesi
İlgili Testler
Boğulma ve Tıkanma Riski Değerlendirmesi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Küçük parça testinden geçtik, boğulma riski kalmaz mı?
Kalabilir. Küçük parça silindiri yutulma riskini değerlendirir; hemisferik parça, küçük top ve kordon şartları ayrı maddelerdir. Bir ürün küçük parça şartını sağlayıp diğerlerinden kalabilir.







