Batarya Titreşim – UN 38.3

Batarya Titreşim Testi — UN 38.3 Nedir?

UN 38.3 titreşim deneyi (T.3), lityum hücre ve bataryaların taşıma sırasında maruz kalacağı titreşimi temsil eden bir sarsma deneyidir. UN Test ve Kriterler El Kitabı'nın 38.3 bölümünde tanımlanan sekiz deneyden biridir ve taşıma onayı için zorunludur.

Batarya Titreşim Testi — UN 38.3 Amacı

Amaç, bataryanın taşıma titreşimi altında iç kısa devre, sızıntı veya bozulma yaşamadığını göstermektir. Deney tek başına değil, T.1–T.8 dizisinin bir parçası olarak uygulanır ve dizinin sırası bağlayıcıdır.

Batarya Titreşim Testi — UN 38.3 Hangi Ürünlere Uygulanır?

Lityum iyon hücre ve modüller
Taşınabilir cihaz bataryaları
Elektrikli araç batarya paketleri
Enerji depolama sistemleri
Powerbank ve yedek güç üniteleri

Batarya Titreşim Testi — UN 38.3 Hangi Sektörlerde Kullanılır?

BataryaElektrikli AraçElektronikLojistik

Batarya Titreşim Testi — UN 38.3 İçin İlgili Standartlar

UN 38.3lityum bataryalarda taşıma güvenliği testleri Testi

Batarya Titreşim Testi — UN 38.3 Koşulları

Titreşim profili: UN 38.3 T.3'te tanımlı sinüzoidal tarama
Eksen: Üç dik eksende ayrı ayrı
Numune durumu: Şarj durumu ve çevrim geçmişi UN 38.3'te tanımlıdır
Dizi: T.1–T.5 aynı numuneler üzerinde sırayla uygulanır

Batarya Titreşim Testi — UN 38.3 Cihazı

Elektrodinamik sarsma sistemi
Titreşim kontrol ünitesi
Hücre gerilim ve sıcaklık izleme sistemi
Güvenli deney hücresi ve havalandırma
Kütle ve gerilim ölçüm ekipmanları

Batarya Titreşim Testi — UN 38.3 İçin Numune Gereksinimleri

Numune sayısı ve şarj durumu UN 38.3'te tanımlıdır; keyfî seçilemez
Yeni ve çevrim görmüş numuneler ayrı ayrı istenebilir
Deney tahribatlı olabilir; numuneler geri verilmez
Hücre/batarya teknik bilgileri ve nominal değerleri paylaşılmalı
Numunelerin güvenli taşınması için ADR/IATA kurallarına uyulmalı

Batarya Titreşim Testi — UN 38.3 Süresi

Titreşim deneyinin kendisi eksen başına saatler sürer. Tam UN 38.3 dizisi ise T.1'den T.8'e kadar tüm deneylerle birlikte haftalara yayılır.

Batarya Titreşim Testi — UN 38.3 Prosedürü

1Numuneler tanımlı şarj durumuna getirilir.
2Başlangıç gerilim, kütle ve görsel durum kaydedilir.
3Numuneler fikstüre bağlanır.
4T.3'te tanımlı tarama profili birinci eksende uygulanır.
5Diğer iki eksende tekrarlanır.
6Deney sonrası gerilim, kütle kaybı ve görsel durum değerlendirilir.
7Dizideki bir sonraki deneye geçilir.

Batarya Titreşim Testi — UN 38.3 Kabul Kriterleri

UN 38.3, sızıntı, gaz çıkışı, parçalanma, yangın ve tanımlı sınırın üzerinde gerilim düşüşü olmamasını arar. Ölçütler standardın kendi metninde tanımlıdır ve laboratuvar tarafından değiştirilemez.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Sonuç dizinin tamamı üzerinden değerlendirilir; tek bir deneyi geçmek taşıma onayı için yeterli değildir. Deney raporu UN 38.3 test özeti (test summary) hazırlanmasının dayanağıdır.

Batarya Titreşim Testi — UN 38.3 Raporu

Numune tanımı, seri numarası ve konfigürasyonu
Uygulanan standart ve baskı yılı
Seçilen şiddet seviyesi ve seviyenin dayanağı
Deney düzeneği ve ölçüm noktaları
Deney sırasında yapılan işlevsel kontroller
Gözlemler, ölçüm sonuçları ve fotoğraflar
Sonucun yalnızca deneye sunulan numuneye ait olduğu beyanı

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

ADR / RID / IMDG / IATA tehlikeli madde taşıma kuralları
UN 38.3 test özeti yayımlama yükümlülüğü
AB 2023/1542 Batarya Tüzüğü

Standart Bazlı Testler — Bu Sayfa Grubu Ne Anlatır?

Aşağıdaki bölüm Batarya Titreşim deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Standart bazlı testler, adresini bir standart numarasından alan deney sayfalarıdır. Kullanıcının aradığı çoğu zaman deneyin adı değil şartnamesinde yazan koddur: "tuz sisi testi" değil "ASTM B117", "düşme testi" değil "IEC 60068-2-31", "titreşim" değil "MIL-STD-810 Method 514".

Bu tercih sahadaki gerçeği yansıtır. Bir mühendis müşterisinden gelen şartnamede kod görür ve o kodu arar; deneyin Türkçe adını bilmesi gerekmez. Kod, deneyin kimliğidir ve aynı deneyin farklı kuruluş uyarlamalarını birbirinden ayırır.

Bu grup, AYNI DENEYİN farklı kuruluş uyarlamalarını ayrı ayrı ele alır. Aynı fiziksel olay ISO, ASTM, EN, IEC, DIN ve JIS tarafından farklı numaralarla yayımlanabilir. Numaralar aynı olsa bile (ISO 6892-1 ile EN ISO 6892-1 gibi) numune hazırlığı, koşullar, hesap ayrıntıları ve raporlama farklılaşabilir; uyarlamalar ulusal ek taşıyabilir. Bu yüzden şartnamede yazan kod esas alınır ve "benzeri" kabul edilmez.

Kod düzeyinde arama, kapsam düzeyinde aramadan farklı bir ihtiyacı karşılar. Bir kullanıcı "korozyon testi" arıyorsa alanı öğrenmek ister; "ASTM B117" arıyorsa elinde bir şartname vardır ve o deneyin yapılabilirliğini, süresini ve fiyatını öğrenmek ister. İki farklı niyet, iki farklı sayfa yapısı gerektirir.

Bir kodun sayfası o kodun kapsamını, ait olduğu deney alanını, hangi ürün gruplarında istendiğini ve yakın kodlarla farkını anlatır. Deney koşulu, süre ve kabul kriteri TAŞINMAZ: bunlar standardın telifli metninde ve ürün şartnamesinde tanımlıdır. Bu sınır bilinçli bir tercihtir; yanlış bir süre ya da kabul kriteri doğrudan hatalı iş demektir.

Aynı kodun farklı bölümleri ve aynı numaranın farklı uyarlamaları sayfalar arasında bağlanır. IEC 60335 arayan kullanıcı 60335-2-40'ı da görür; ISO 6892-1 arayan kullanıcı EN ISO 6892-1 ve DIN EN ISO 6892-1 uyarlamalarını da görür. Bu bağlar kodun numarasından türetilir, elle yazılmaz.

Sürüm yılı kütüphanede TAŞINMAZ. "ASTM D638-22" değil "ASTM D638" biçiminde tutulur; çünkü yürürlükteki sürüm zamanla değişir ve sayfanın adresi sürümle birlikte eskimemelidir. Şartnamenizde yıl belirtilmişse o sürüm esas alınır, belirtilmemişse en güncel sürüm uygulanır.

Bu alanın yöntem grupları

Kod bazında arama
Şartnamede yazan kodun doğrudan aranması; kütüphanede kod, kapsam başlığı ve kuruluş bilgisiyle bulunur.
Kapsam başlığıyla arama
Kodu bilinmeyen deney, konusuyla aranır; "tuz sisi" araması ilgili kodları getirir.
Seri ve bölüm ilişkileri
Aynı serinin diğer bölümleri kodun numarasından türetilerek gösterilir.
Uyarlama ilişkileri
Aynı numaranın farklı kuruluş uyarlamaları eşleştirilir; iddia "aynı numara" ile sınırlı tutulur.
Yerini bırakmış kodlar
Geri çekilmiş kodlar kütüphanede tutulmaz ama arandığında yürürlükteki karşılığına yönlendirilir.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Aynı numaranın farklı uyarlamaları birebir aynı metin değildir; ulusal ek taşıyabilirler.
Şartnamede yazan kod esas alınır; teknik olarak benzer bir kod ikame edilemez.
Sürüm yılı belirtilmişse o sürüm uygulanır; en güncel sürüm otomatik olarak kabul edilmez.
Kod sayfası deney koşulu ve kabul kriteri taşımaz; bunlar standardın telifli metninde ve ürün şartnamesindedir.
Bir bölüm kodu (örneğin -2-40) tek başına yeterli olmayabilir; serinin genel bölümü de uygulanır.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Şartnamede yazan kodun doğru laboratuvar kapsamıyla eşleştirilmesi
Eşdeğer uyarlamaların ayırt edilmesi
Teklif aşamasında kapsamın ve sürümün netleştirilmesi
Geri çekilmiş kodların güncel karşılığının bulunması

İlgili Testler

Batarya Titreşim Testi — UN 38.3 Hakkında Sık Sorulan Sorular

UN 38.3 zorunlu mu?

Lityum hücre ve bataryaların taşınabilmesi için evet. Taşıma kuralları UN 38.3 dizisinin tamamlanmış olmasını ve test özetinin erişilebilir olmasını şart koşar.

Tasarım değişince test tekrarlanır mı?

Hücre kimyası, kapasite, mekanik yapı veya koruma devresi gibi güvenliği etkileyen değişikliklerde deneyler yenilenir.