Eğilme Testi — ISO 178 / ASTM D790 · Plastik Testleri

Eğilme Testi (Plastik) Nedir?

Eğilme testi, dikdörtgen kesitli numunenin üç nokta eğme düzeninde yüklendiği; eğilme dayanımı, eğilme modülü ve eğilme birim şekil değiştirmesinin belirlendiği deneydir.

Eğilme Testi (Plastik) Amacı

Amaç, malzemenin eğilme yükü altındaki rijitlik ve dayanımını belirleyerek şartname uygunluğunu doğrulamaktır.

Eğilme Testi (Plastik) Hangi Ürünlere Uygulanır?

Enjeksiyon plastik parçalar
Takviyeli termoplastikler
Levha ve panel malzemeleri
Kompozit numuneler

Eğilme Testi (Plastik) Hangi Sektörlerde Kullanılır?

PlastikOtomotivAmbalajTüketici Ürünleri

Eğilme Testi (Plastik) İçin İlgili Standartlar

ISO 178
ASTM D790
ISO 14125 (kompozitler)

Eğilme Testi (Plastik) Koşulları

Numune: Standartta tanımlı; ISO 178'de tipik 80 × 10 × 4 mm
Destek açıklığı: Kalınlığın standartta tanımlı katı (ISO 178'de 16 × kalınlık)
Yükleme hızı: Standartta tanımlı; modül için ayrı hız
Şartlandırma: 23 °C ± 2 °C ve %50 ± 10 bağıl nem

Eğilme Testi (Plastik) Cihazı

Kalibre üniversal test cihazı
Üç nokta eğme fikstürü
Deformasyon ölçüm sistemi
Şartlandırma odası

Eğilme Testi (Plastik) İçin Numune Gereksinimleri

Numune ölçüleri ve yüzey düzgünlüğü standarda uygun olmalı
Destek açıklığı kalınlığa göre ayarlanmalıdır
Şartlandırma tamamlanmış olmalıdır
Numune adedi genellikle en az beştir

Eğilme Testi (Plastik) Süresi

Şartlandırma dahil tipik olarak 3–4 gün.

Eğilme Testi (Plastik) Prosedürü

1Numuneler hazırlanır ve şartlandırılır.
2Kalınlık ve genişlik ölçülür.
3Destek açıklığı ayarlanır.
4Tanımlı hızda yükleme uygulanır.
5Yük-sehim eğrisi kaydedilir.
6Eğilme dayanımı ve modülü hesaplanır.

Eğilme Testi (Plastik) Kabul Kriterleri

Kabul kriteri malzeme standardında verilen asgari eğilme dayanımı ve modül değerleridir.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Destek açıklığı/kalınlık oranı standarda uymazsa kayma etkisi modülü saptırır. Kırılmayan sünek malzemelerde standart, tanımlı birim şekil değiştirmede okunan değerin raporlanmasını öngörür.

Eğilme Testi (Plastik) Raporu

Uygulanan standart
Numune ölçüleri ve destek açıklığı
Şartlandırma ve hız
Eğilme dayanımı ve modülü
Kırılma davranışı

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

Malzeme ürün standartları

Plastik Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Flexural deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Plastik deneyleri, polimer malzemenin mekanik, ısıl ve yanma davranışını belirler. Metallerden farklı olarak plastikler VİSKOELASTİKTİR: davranışları yükleme hızına, sıcaklığa ve neme bağlıdır. Bu yüzden aynı malzeme farklı koşullarda farklı sonuç verir ve deney koşulları sonucun ayrılmaz parçasıdır.

Viskoelastisitenin pratik sonucu şudur: plastik bir parça sabit yük altında zamanla deforme olmayı sürdürür (sünme) ve sabit deformasyonda taşıdığı gerilme zamanla düşer (gerilme gevşemesi). Bir vida bağlantısı gevşer, bir kelepçe sıkma kuvvetini kaybeder, bir raf zamanla sarkar. Kısa süreli bir çekme deneyi bu davranışı göstermez; uzun süreli deney ya da hızlandırılmış model gerekir.

Isıl davranış ikinci ana eksendir. Erime akış hızı malzemenin işlenebilirliğini ve parti tutarlılığını gösterir; ısıl deformasyon sıcaklığı ve Vicat yumuşama noktası servis sıcaklığı hakkında kaba bir sınır verir. Termal analiz (DSC, TGA, DMA) ise malzemenin kimliğini ortaya koyar: cam geçiş sıcaklığı, erime davranışı, kristallik, dolgu oranı ve bozunma sıcaklığı.

Yanma davranışı üçüncü eksendir ve ürün standartlarına doğrudan bağlanır. UL 94 sınıfı ile sınır oksijen indeksi malzeme künyesine yazılır; elektrikli cihaz gövdesinde belirli bir sınıf, yapı ürününde başka bir sınıflandırma sistemi istenir.

Yaşlandırma alanın en sık atlanan bölümüdür. Plastikler UV, ısı, nem ve oksijen etkisiyle bozunur: renk değişir, yüzey çatlar, darbe dayanımı düşer. Dış mekânda kullanılacak bir parçanın ilk günkü değerleri değil, yaşlandırma sonrası değerleri anlamlıdır. Ksenon ark ve floresan UV cihazları bu bozunmayı hızlandırarak karşılaştırma imkânı verir.

Bu ailenin çıktısı çoğunlukla malzeme künyesine yazılır ve ürün standartları o künyeye atıf yapar. Ancak künye değeri ile gerçek parça davranışı arasında fark olabilir: kalıplama sırasında oluşan yönlenme, kaynak izi ve iç gerilmeler parçayı numuneden farklı davrandırır.

Geri dönüştürülmüş içerik kullanımı alana yeni bir soru ekledi. Geri dönüşümlü reçine parti başına değişkenlik gösterir; mekanik özellikler, renk ve yanma davranışı bir partiden diğerine kayabilir. Bu yüzden geri dönüşümlü malzeme kullanan üreticide gelen malzeme kontrolü bir tercih değil zorunluluktur.

Bu alanın yöntem grupları

Mekanik
Çekme, basma, eğme, Charpy ve Izod darbe, sertlik (Shore), sünme ve çevresel gerilme çatlaması.
Isıl
Erime akış hızı (MFI), ısıl deformasyon sıcaklığı (HDT), Vicat yumuşama sıcaklığı, doğrusal termal genleşme.
Termal analiz
DSC ile geçiş sıcaklıkları ve kristallik, TGA ile bileşim ve bozunma, DMA ile dinamik mekanik davranış.
Yanma
UL 94 sınıflandırması, sınır oksijen indeksi (LOI), kızgın tel ve iğne alev deneyleri.
Yaşlandırma
Ksenon ark ve floresan UV ile hızlandırılmış yaşlandırma, sıcak hava ile yaşlandırma, nem ve kondensasyon.
Fiziksel
Yoğunluk, su emme, kül içeriği, film ve tabakada gaz ve su buharı geçirgenliği.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Deney hızı ve sıcaklık belirtilmeyen bir plastik sonucu yorumlanamaz; viskoelastik davranış bu parametrelere bağlıdır.
Numune sonucu gerçek parçaya doğrudan taşınmaz; kalıplama yönlenmesi ve kaynak izi belirleyicidir.
HDT ve Vicat değerleri servis sıcaklığı DEĞİLDİR; kaba bir üst sınır göstergesidir ve yük altında geçerli değildir.
UL 94 sınıfı kalınlığa bağlıdır; farklı duvar kalınlığında yeniden doğrulama gerekir.
Nem alan polimerlerde (poliamid gibi) şartlandırma yapılmazsa sonuçlar yanıltıcı olur.
ASTM D638 ile ISO 527 sonuçları birebir eşdeğer değildir; numune geometrileri ve hız tanımları farklıdır.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Malzeme seçimi ve tedarikçi onayı
Ürün standardındaki yanıcılık ve ısıl gerekliliklerin karşılanması
Geri dönüştürülmüş içerik kullanımının doğrulanması ve parti kontrolü
Kalıplama proses kontrolü ve parti tutarlılığı
Dış mekân kullanımı için yaşlandırma dayanımının gösterilmesi

İlgili Testler

Eğilme Testi (Plastik) Hakkında Sık Sorulan Sorular

Flexural hangi standarda göre yapılır?

Flexural, ISO 178, ASTM D790 ve ISO 14125 (kompozitler) kapsamında yürütülür. Uygulanacak sınır değerler ve kabul kriterleri ürün standardında tanımlanır; ürününüz için geçerli sürüm teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Flexural hangi ürünlere uygulanır?

Başlıca enjeksiyon plastik parçalar, takviyeli termoplastikler, levha ve panel malzemeleri ve kompozit numuneler için uygulanır. Ürününüzün kapsama girip girmediği, teknik özellikleri ve kullanım amacı incelenerek belirlenir.

Flexural hangi koşullarda yapılır?

Belirleyici parametreler şunlardır: numune — Standartta tanımlı; ISO 178'de tipik 80 × 10 × 4 mm, destek açıklığı — Kalınlığın standartta tanımlı katı (ISO 178'de 16 × kalınlık) ve yükleme hızı — Standartta tanımlı; modül için ayrı hız. Koşulların tamamı sayfadaki "Test Koşulları" bölümünde yer alır ve ürün standardına göre değişir.

Flexural için nasıl bir numune gerekir?

numune ölçüleri ve yüzey düzgünlüğü standarda uygun olmalı, destek açıklığı kalınlığa göre ayarlanmalıdır ve şartlandırma tamamlanmış olmalıdır. Numune adedi ürün standardına ve raporlanacak kapsama göre belirlenir.

Flexural ne kadar sürer?

Şartlandırma dahil tipik olarak 3–4 gün. Bu süre deneyin kendisine aittir; numune hazırlığı, sıraya girme ve raporlama ayrıca değerlendirilir. Ürününüz için gerçekçi bir takvim teklifte verilir.

Flexural sonucunda neye göre "uygun" denir?

Kabul kriteri malzeme standardında verilen asgari eğilme dayanımı ve modül değerleridir.