ISO 9001:2026 revizyonu yayım aşamasında
Taslak Aralık 2025'te üye kuruluşlarca onaylandı; uyumlaştırılmış yapı korunuyor, kapsamlı bir yeniden yazım değil evrimsel bir güncelleme öngörülüyor.
ISO 9001, kalite yönetim sisteminin uluslararası referansıdır ve dünyada en çok belgelendirilen yönetim sistemi standardıdır. Standardın periyodik gözden geçirmesi, teknik komitenin standardın hâlâ amaca uygun olup olmadığını değerlendirmesiyle başlar; revizyon kararı çıkarsa taslak, üye kuruluşların oylarıyla aşama aşama olgunlaşır.
Evrimsel bir güncelleme, mevcut yapının korunduğu anlamına gelir: bölüm sırası ve temel mantık yerinde kalır, gereklilikler günün konularına göre keskinleştirilir. Bu, belgeli kuruluşlar için sistemin baştan kurulması değil, mevcut sistemin farkların üzerinden geçilerek güncellenmesi demektir.
Yayım tarihi kesinleştiğinde akreditasyon kuruluşları geçiş süresini ilan eder; belgeli kuruluşlar bu süre içinde geçiş denetiminden geçer. Geçişi son aya bırakmak, denetim takviminin sıkıştığı dönemde randevu bulamamak anlamına gelir.
Bir ISO revizyonu nasıl ilerler
ISO standartları periyodik olarak gözden geçirilir. Süreç, teknik komitenin standardın hâlâ amaca uygun olup olmadığını değerlendirmesiyle başlar; revizyon kararı çıkarsa taslak, üye kuruluşların oylarıyla aşama aşama olgunlaşır.
Taslağın her aşamada bir adı ve oylama eşiği vardır. Bu yüzden "revizyon geliyor" haberi ile "revizyon yayımlandı" haberi arasındaki mesafe bazen bir yılı aşar; planlama yapılırken hangi aşamada olunduğuna bakmak gerekir.
Evrimsel güncelleme ne demek
Evrimsel bir güncelleme, mevcut yapının korunduğu anlamına gelir: bölüm sırası ve temel mantık yerinde kalır, gereklilikler günün konularına göre keskinleştirilir.
Belgeli kuruluşlar için sonucu önemli: sistem baştan kurulmaz, mevcut sistemin üzerinden farklar üzerinden geçilerek güncellenir. Bu, bir fark analizi ve hedefli güncelleme işi — yeniden belgelendirme değil.
Geçiş nasıl işleyecek
Yayım tarihi kesinleştiğinde akreditasyon kuruluşları geçiş süresini ilan eder ve belgeli kuruluşlar bu süre içinde geçiş denetiminden geçer. Yönetim sistemi standartlarında bu süre tipik olarak üç yıl olarak uygulanmıştır.
Deneyimin gösterdiği şey şu: süre bol görünse de sonuna doğru denetçi bulmak zorlaşıyor. Geçişi planlı gözetim denetimiyle birleştirmek hem maliyeti hem takvim riskini düşürüyor.
Bu yazıdaki bilgiler yayım aşamasındaki bir sürece ilişkindir; kesin yayım tarihi ve geçiş takvimi ilan edildiğinde belgelendirme kuruluşunuzun duyurusu bağlayıcı olandır.
Revizyonlarda sistemin hangi bölümü gerçekten değişir
Yönetim sistemi standartlarının ortak yapısı bölüm sırasını sabitler: bağlam, liderlik, planlama, destek, operasyon, performans değerlendirme, iyileştirme. Evrimsel bir revizyonda bu iskelet yerinde kalır.
Değişim tipik olarak iki yerde yoğunlaşır. Birincisi bağlam ve risk bölümüdür: standardın günün konularını (iklim, dijitalleşme, tedarik zinciri kırılganlığı, etik) kuruluşun bağlamına dahil etmesini istemesi. İkincisi kanıt beklentisidir: zaten yapılan bir işin kayıtla gösterilmesinin istenmesi.
Bu yüzden fark analizinin çıktısı çoğunlukla "yeni prosedür yaz" değil "mevcut uygulamanın kaydını üret" olur. Denetimde bulgu çıkan nokta da genellikle burasıdır.
Fark analizi nasıl yapılır
Fark analizi bir eşleme tablosuyla yürür: sol kolonda yeni standardın maddeleri, sağ kolonda o maddeyi karşılayan mevcut prosedür ve kayıt. Boş kalan satırlar iş listesidir.
Tablonun ikinci işlevi denetimde ortaya çıkar: denetçi bir maddeyi sorduğunda yanıtın hangi prosedürde olduğu tablodan görülür ve arama süresi kısalır.
Analizi yapan kişinin standardın önceki sürümünü de bilmesi gerekir; yalnızca yeni metni okuyarak neyin değiştiği anlaşılmaz ve gereksiz iş üretilir.
Ne yapmalı?
- 1Yayım ve geçiş takvimini belgelendirme kuruluşunuzdan takip edin.
- 2Yayımlandığında fark analizi yapın; yalnızca değişen gereklilikleri ele alın.
- 3Geçiş denetimini planlı gözetim denetiminizle birleştirmeyi değerlendirin.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş değildir. Bir düzenlemenin sizin ürününüze nasıl uygulandığı ürünün teknik özelliklerine ve hedef pazara bağlıdır; kesin kapsam ancak ürün incelenerek belirlenir.