درشت‌ساختار چیست؟
بررسی ساختار کلان ارزیابی است که در آن بخش نمونه پس از صیقل و حکاکی با یک ماکرو اچانت مناسب، با چشم غیر مسلح یا با بزرگنمایی کم (معمولاً تا 10 برابر) بررسی می شود.
هدف درشت‌ساختار
هدف شناسایی ناپیوستگی های در مقیاس بزرگ مانند خطوط جریان، تفکیک، تخلخل، ترک خوردگی و نفوذ جوش است.
درشت‌ساختار بر چه محصولاتی اعمال می‌شود؟
- ریخته گری و آهنگری
- اتصالات جوش داده شده
- محصولات نورد شده
- بخش های عملیات حرارتی
درشت‌ساختار در چه صنایعی کاربرد دارد؟
استانداردهای مرتبط با درشت‌ساختار
- ASTM E340
- ISO 17639
- ASTM E381
شرایط درشت‌ساختار
- بخش
- گرفته شده تا به طور کامل از طریق منطقه مورد ارزیابی قطع شود
- آماده سازی سطح
- سنگ زنی؛ پرداخت در صورت نیاز
- حکاکی کردن
- ماکرو اچانت (مانند اسید هیدروکلریک رقیق داغ)
- بزرگنمایی
- چشم غیر مسلح یا بزرگنمایی کم
تجهیزات درشت‌ساختار
- دستگاه برش
- دستگاه سنگ زنی
- حمام و هود ماکرو اچینگ
- میکروسکوپ استریو و تصویربرداری
الزامات نمونه برای درشت‌ساختار
- بخش باید یک بخش کامل باشد
- سطح باید به طور یکنواخت آسیاب شود
- زمان اچینگ باید کنترل شود
- محل بخش باید مستند باشد
مدت درشت‌ساختار
به طور معمول 1 روز.
روش اجرای درشت‌ساختار
- 1یک بخش کامل گرفته شده است.
- 2سطح زمین است.
- 3ماکرو اچانت اعمال می شود.
- 4سطح شسته و خشک می شود.
- 5با بزرگنمایی کم بررسی و تصویربرداری می شود.
معیارهای پذیرش درشت‌ساختار
معیار پذیرش در استاندارد محصول یا مشخصات جوش داده شده است. با توجه به نوع ناپیوستگی و اندازه آن محدود است.
ارزیابی نتایج
معاینه کلان جایگزین معاینه میکرو نمی شود. این دو اطلاعات را در مقیاس های مختلف می دهند و عموماً با هم انجام می شوند.
گزارش درشت‌ساختار
- استاندارد اعمال شد
- توضیحات بخش
- شرایط اچینگ
- تصاویر ماکرو
- ارزیابی ناپیوستگی
اعتباربخشی
EUROLAB دارای اعتبار شناخته شده بین المللی است که از نهادهای اعتباربخشی طرف قراردادهای شناسایی چندجانبه IAF و ILAC، تحت ISO/IEC 17025 برای تست های آزمایشگاهی، ISO/IEC 17020 برای بازرسی و نظارت، و ISO/IEC 17021-1 و سیستم گواهی محصول ISO/IEC. این زنجیره تضمین می کند که گزارش ها و گواهی های صادر شده در سراسر جهان پذیرفته می شوند.
اینکه آیا این آزمون می تواند در محدوده معتبر ارائه شود به محصول شما و استاندارد اعمال شده بستگی دارد. از آنجایی که اعتبارسنجی مبتنی بر روش است، دامنه به صورت کتبی در مرحله نقل قول تأیید می شود.
محدوده و مجوزهامقررات مرتبط
- استانداردهای محصول
- مشخصات فرآیند جوشکاری
آزمون فلز و متالورژی — این حوزه آزمون چه چیزی را پوشش می‌دهد؟
بخش زیر حوزه‌ای را توصیف می‌کند که آزمون درشت‌ساختار به آن تعلق دارد؛ شرایط و معیارهای پذیرش این آزمون خاص در بخش‌های بالا آمده است. دامنه ویژه محصول شما در مرحله پیشنهاد قیمت به‌صورت مکتوب مشخص می‌شود.
آزمون‌های فلز و متالورژی، باری را که یک فلز یا اتصال جوش‌شده می‌تواند تحمل کند، نحوه شکست آن و ساختار داخلی‌اش را تعیین می‌کنند. خروجی این خانواده اغلب درباره خود محصول نیست بلکه درباره هویت ماده است: آیا فولاد واقعاً از رده اعلام‌شده است، آیا درز جوش استحکامی را که طراحی فرض کرده می‌دهد، آیا قطعه ریخته‌گری نقص داخلی غیرقابل‌قبولی دارد؟
اهمیت عملی این حوزه از این واقعیت ناشی می‌شود که یک قطعه فلزی به‌ندرت به‌تدریج از کار می‌افتد. یک قطعه پلاستیکی تغییر شکل می‌دهد، فرسوده می‌شود، ترک می‌خورد و معمولاً هشدار می‌دهد. اما درز جوش یا یک بست، اغلب بدون هشدار می‌شکند - به‌ویژه در موارد خستگی و شکست ترد. به همین دلیل، در حوزه‌هایی مانند تجهیزات تحت فشار، تجهیزات بالابر، فولاد سازه‌ای و خطوط لوله، آزمون مواد الزامی مقرراتی است نه طراحی.
این خانواده سه گروه روش را گرد هم می‌آورد و هر یک به پرسشی متفاوت پاسخ می‌دهد. آزمون‌های مکانیکی رفتار ماده تحت بار را کمّی می‌کنند. بازرسی غیرمخرب بدون آسیب به قطعه به دنبال نقص می‌گردد. متالوگرافی و تجزیه شیمیایی توضیح می‌دهند چرا ماده چنین رفتاری دارد - از طریق ساختار دانه، توزیع فاز، محتوای آخال و ترکیب آلیاژ.
معیار پذیرش این آزمون‌ها تقریباً هرگز از استاندارد آزمون نمی‌آید و این کلید درک این حوزه است. استاندارد آزمون می‌گوید اندازه‌گیری چگونه انجام شود؛ مقادیر قابل‌قبول از استاندارد محصول، رده ماده یا آیین‌نامه ساخت می‌آید. ISO 6892-1 می‌گوید آزمون کشش چگونه انجام شود؛ EN 10025 می‌گوید آن فولاد باید چند مگاپاسکال تنش تسلیم بدهد. هنگام خواندن یک گزارش، دانستن اینکه بر اساس کدام استاندارد محصول ارزیابی شده ضروری است.
نمونه‌برداری در این حوزه بخشی جدایی‌ناپذیر از نتیجه است. دو نمونه گرفته‌شده از یک ذوب ممکن است بسته به جهت و محل برداشت، مقادیر متفاوتی بدهند؛ در محصولات نورد شده، نمونه‌های موازی و عمود بر جهت نورد نتایج متفاوتی تولید می‌کنند. به همین دلیل استانداردهای محصول محل و جهت نمونه‌برداری را نیز تنظیم می‌کنند و گزارش باید این را مستند کند.
گروه‌های روش در این حوزه
تست های مکانیکی
کشش، فشار، خمش، ضربه شیاردار (شارپی)، سختی (برینل، ویکرز، راکول)، خستگی، خزش و چقرمگی شکست. این‌ها رفتار ماده تحت بار را به‌صورت عددی می‌دهند.
بازرسی غیرمخرب
پرتونگاری، بازرسی فراصوتی، مایع نافذ، ذرات مغناطیسی و بازرسی چشمی. بدون آسیب به قطعه به دنبال نقص‌های سطحی و داخلی می‌گردد و گامی ضروری در ساخت جوشی است.
متالوگرافی
آماده‌سازی نمونه، اچ‌کاری و بررسی میکروسکوپی. اندازه دانه، توزیع فاز، محتوای آخال، عمق کربن‌دهی و منطقه متأثر از حرارت جوش ارزیابی می‌شود.
تجزیه شیمیایی
ترکیب آلیاژ با طیف‌سنجی نشری نوری و شیمی تر تأیید می‌شود؛ تأیید رده ماده از این مرحله می‌گذرد.
رفتار خوردگی
آزمون‌های مه نمکی، خوردگی حفره‌ای و شکافی، و خوردگی بین‌دانه‌ای. در فولادهای زنگ‌نزن می‌توانند نشان‌دهنده کیفیت عملیات حرارتی باشند.
موارد رایج اشتباه‌گرفته‌شده در این حوزه
- گواهی ماده (مانند EN 10204 3.1) گزارش آزمون نیست؛ اظهارنامه سازنده است. در کاربردهای حساس، راستی‌آزمایی مستقل انجام می‌شود و این دو نباید با هم اشتباه گرفته شوند.
- آزمون‌های کشش ASTM و ISO مقادیر یکسانی را اندازه می‌گیرند اما از هندسه نمونه متفاوتی استفاده می‌کنند؛ نتایج معادل مستقیم هم تلقی نمی‌شوند و هرچه مشخصات بخواهد همان اعمال می‌شود.
- جداول تبدیل بین سختی و استحکام تقریبی هستند. محاسبه تنش تسلیم از روی سختی، شواهد کافی برای پذیرش ماده نیست.
- در بازرسی غیرمخرب، عبارت «نقصی یافت نشد» به معنای نبود نقص نیست؛ ممکن است نقص‌هایی زیر حد تشخیص روش وجود داشته باشد. گزارش باید روش به‌کاررفته و سطح حساسیت را ذکر کند.
- قبول‌شدن درز جوش نشان نمی‌دهد جوشکار یا دستورالعمل واجد شرایط است؛ این‌ها فرآیندهای جداگانه‌اند.
این نتایج از کدام تصمیم پشتیبانی می‌کنند
- راستی‌آزمایی گواهی ماده و پذیرش مواد ورودی
- تأیید ساخت جوشی؛ صلاحیت‌سنجی جوشکار و دستورالعمل
- کنترل ساخت تجهیزات تحت فشار و اجزای سازه‌ای
- تحلیل خرابی و تعیین علت ریشه‌ای آسیب‌های میدانی
- راستی‌آزمایی فرآیندهای عملیات حرارتی و سطحی
تست های مرتبط
پرسش‌های متداول درباره درشت‌ساختار
درشت‌ساختار بر اساس کدام استاندارد ساخته شده است؟
درشت‌ساختار در محدوده ASTM E340, ISO 17639 و ASTM E381 اجرا می شود. مقادیر حدی و معیارهای پذیرشی که باید اعمال شوند در استاندارد محصول تعریف شده است. نسخه معتبر برای محصول شما در مرحله پیشنهاد به صورت کتبی تایید می شود.
درشت‌ساختار برای کدام محصولات کاربرد دارد؟
عمدتاً برای ریخته گری و آهنگری, اتصالات جوش داده شده, محصولات نورد شده و بخش های عملیات حرارتی اعمال می شود. اینکه آیا محصول شما در محدوده گنجانده شده است یا خیر، با بررسی مشخصات فنی و کاربرد مورد نظر آن مشخص می شود.
تحت چه شرایطی درشت‌ساختار انجام می شود؟
پارامترهای تعیین کننده عبارتند از: بخش — گرفته شده تا به طور کامل از طریق منطقه مورد ارزیابی قطع شود, آماده سازی سطح — سنگ زنی؛ پرداخت در صورت نیاز و حکاکی کردن — ماکرو اچانت (مانند اسید هیدروکلریک رقیق داغ). شرایط کامل در بخش "شرایط تست" در صفحه موجود است و بسته به استاندارد محصول متفاوت است.
چه نوع نمونه ای برای درشت‌ساختار مورد نیاز است؟
بخش باید یک بخش کامل باشد, سطح باید به طور یکنواخت آسیاب شود و زمان اچینگ باید کنترل شود. تعداد نمونه ها با توجه به استاندارد محصول و محدوده ای که باید گزارش شود تعیین می شود.
مدت زمان درشت‌ساختار چقدر است؟
به طور معمول 1 روز. این مدت به خود آزمایش تعلق دارد. آماده سازی نمونه، صف بندی و گزارش نیز ارزیابی می شود. یک برنامه زمانی واقعی برای محصول شما در پیشنهاد ارائه شده است.
نتیجه درشت‌ساختار به نام "مناسب" چیست؟
معیار پذیرش در استاندارد محصول یا مشخصات جوش داده شده است. با توجه به نوع ناپیوستگی و اندازه آن محدود است.