Termal Şok Testi — IEC 60068-2-14 Na / MIL-STD-810 Method 503

Termal Şok Testi Nedir?

Termal şok testi, numunenin çok kısa sürede sıcak ve soğuk ortam arasında taşınmasıyla ani sıcaklık değişimi uygulanan deneydir. IEC 60068-2-14'te Na yöntemi olarak tanımlanır.

Termal Şok Testi Amacı

Amaç, farklı genleşme katsayılı malzeme birleşimlerinde ani sıcaklık değişiminin yol açtığı çatlama ve ayrılmayı hızlandırılmış biçimde ortaya çıkarmaktır.

Termal Şok Testi Hangi Ürünlere Uygulanır?

Elektronik kartlar ve bileşenler
Cam ve seramik parçalar
Kaplamalı metal yüzeyler
Batarya hücreleri
Otomotiv sensörleri

Termal Şok Testi Hangi Sektörlerde Kullanılır?

ElektronikElektrikOtomotivSavunmaHavacılık

Termal Şok Testi İçin İlgili Standartlar

IEC 60068-2-14sıcaklık değişimi testi Testi
MIL-STD-810 Method 503
JEDEC JESD22-A106
ISO 16750-4araç elektrik/elektronik donanımında çevre şartları Testi

Termal Şok Testi Koşulları

Sıcaklıklar: Şartnamede tanımlı üst ve alt sıcaklık
Geçiş süresi: Standartta tanımlı azami süre; tipik olarak 10 saniyenin altı (iki bölmeli kabin)
Bekletme süresi: Her bölmede numunenin dengelenmesini sağlayacak süre
Çevrim sayısı: Şartnamede tanımlanır

Termal Şok Testi Cihazı

İki bölmeli termal şok kabini (transfer sepetli)
Çok kanallı sıcaklık kaydı
İşlev veya direnç izleme
Veri kayıt sistemi

Termal Şok Testi İçin Numune Gereksinimleri

Numune transfer sepetine sığacak boyutta olmalı
Test öncesi işlev kontrolü yapılmalı
Kritik noktalar için termokupl bağlanmalı
Numune adedi şartnamede belirlenir

Termal Şok Testi Süresi

Çevrim sayısına ve bekletme süresine bağlıdır; tipik programlar günler ile haftalar arasında sürer.

Termal Şok Testi Prosedürü

1Numune sepete yerleştirilir ve izleme kurulur.
2Bölme sıcaklıkları hedef değerlere getirilir.
3Numune sıcak bölmede tanımlı süre bekletilir.
4Tanımlı geçiş süresi içinde soğuk bölmeye taşınır ve bekletilir.
5Çevrim tanımlı sayıda tekrarlanır.
6Son işlev kontrolü ve görsel muayene yapılır.

Termal Şok Testi Kabul Kriterleri

Kabul kriteri şartnamede tanımlanır: işlevin sürmesi, çatlak veya kaplama ayrılması bulunmaması.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Görsel muayene ve gerekiyorsa metalografik kesit incelemesi yapılır. Lehim ve yapıştırma bağlantılarında çatlak aranır.

Termal Şok Testi Raporu

Uygulanan standart ve yöntem
Sıcaklıklar, geçiş ve bekletme süreleri
Çevrim sayısı
İşlev durumu ve muayene sonuçları

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

Elektronik bileşen ve otomotiv şartnameleri

Çevresel ve İklimsel Testler — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Termal Şok deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Çevresel deneyler, ürünün sıcaklık, nem, basınç, güneş ışınımı, toz, su ve korozif atmosfer gibi ortam etkenlerine dayanıp dayanmadığını gösterir. Amaç ürünü kırmak değil, ömrü boyunca karşılaşacağı koşulları HIZLANDIRARAK öne çekmektir.

Deney profilleri ürünün gerçek maruziyetinden türetilir ve bu türetme alanın asıl mühendislik işidir. Kapalı bir ofiste çalışan bir cihazla direk üzerinde duran bir cihaz aynı profille sınanmaz. IEC 60068 serisi genel yöntemleri, MIL-STD-810 askerî profilleri, RTCA DO-160 havacılık profillerini, ISO 16750 serisi otomotiv yerleşim bazlı profilleri tanımlar. Profil seçimi olmadan uygulanan bir deney, hem gereksiz maliyet hem yanlış güven üretir.

Sıcaklık deneyleri üç ayrı olayı benzetir ve üçü farklı arıza modu üretir. Sabit yüksek/alçak sıcaklık, malzemenin o sıcaklıkta çalışabilirliğini sınar. Sıcaklık ÇEVRİMİ, farklı genleşme katsayılı malzemelerin birleşim yerlerinde yorulma yaratır — lehim çatlakları burada çıkar. Sıcaklık ŞOKU ise ani geçişle bu etkiyi yoğunlaştırır.

Nem deneylerinde de ayrım vardır. Sabit nemli ısı, nemin malzemeye difüzyonunu ve yalıtım özelliklerine etkisini gösterir. Döngüsel nemli ısı ise yoğuşma yaratır: soğuyan yüzeyde su damlacıkları oluşur ve bu, kuru nemden çok daha agresiftir. Muhafaza içine su girişi, kaçak akım artışı ve korozyon çoğunlukla döngüsel deneyde ortaya çıkar.

Toz ve su koruması ayrı bir gövdedir ve IP kodu ile gösterilir. Burada dikkat edilecek nokta, IP deneyinin bir DAYANIKLILIK deneyi olmamasıdır: tanımlı ve kısa süreli koşullarda korumanın sağlandığını gösterir, uzun süreli daldırma ya da basınçlı yıkama dayanımını göstermez.

Bu ailede en sık yapılan hata, deney sonucunun doğrudan bir ÖMÜR TAHMİNİNE çevrilmesidir. Hızlandırılmış deneyler karşılaştırma ve tasarım doğrulama için tasarlanmıştır; kabinde geçen süre ile sahadaki yıl arasında güvenilir bir dönüşüm ancak malzemeye özgü, saha verisiyle kalibre edilmiş bir hızlandırma modeliyle kurulabilir.

İşlevsel izleme deneyin değerini belirler. Bir ürünü sıcaklık kabininde bekletip sonra çalıştırmak, deney SIRASINDA ne olduğunu göstermez. Kritik uygulamalarda ürün deney boyunca çalıştırılır ve parametreleri izlenir; ara sıra ortaya çıkıp kaybolan arızalar yalnızca böyle yakalanır.

Bu alanın yöntem grupları

Sıcaklık
Kuru sıcaklık, soğuk, sıcaklık değişimi ve sıcaklık şoku; sabit ve çevrimli profiller.
Nem
Sabit nemli ısı ve döngüsel nemli ısı; yoğuşmalı çevrimler daha agresiftir.
Su ve toz
IP koruma deneyleri: damlama, püskürtme, jet, daldırma ve toz sızdırmazlığı.
Işınım ve yaşlandırma
Ksenon ark ve floresan UV ile hızlandırılmış yaşlandırma, güneş ışınımı simülasyonu.
Basınç ve yükseklik
Alçak basınç (yükseklik) ve hızlı basınç değişimi deneyleri.
Korozif atmosfer
Tuz sisi, karışık gaz korozyonu (endüstriyel atmosfer benzetimi), mantar ve küf deneyleri.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Deney süresi saha ömrüne çevrilemez; hızlandırma modeli olmadan yapılan çeviri yanıltıcıdır.
Sıcaklık çevrimi ile sabit sıcaklık farklı arıza modları üretir; ikisi birbirinin yerine geçmez.
Ürün deney sırasında çalıştırılmıyorsa geçici arızalar görünmez; işlevsel izleme deneyin değerini belirler.
IP koruma bir dayanıklılık kanıtı değildir; tanımlı ve kısa süreli koşulda korumayı gösterir.
Profil seçimi yapılmadan uygulanan deney hem maliyeti büyütür hem yanlış güven verir.
Bağlama ve konumlandırma düzeni sonucu etkiler; rapor bunu belgelemelidir.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Tasarım doğrulaması ve nitelendirme (qualification)
Koruma sınıfı ve çalışma sıcaklığı aralığı beyanı
Saha arızalarının laboratuvarda tekrarlanması ve kök neden analizi
Tedarikçi bileşen onayı
Garanti süresi ve saklama koşulu kararları

İlgili Testler

Termal Şok Testi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Termal Şok hangi standarda göre yapılır?

Termal Şok, IEC 60068-2-14, MIL-STD-810 Method 503, JEDEC JESD22-A106 ve ISO 16750-4 kapsamında yürütülür. Uygulanacak sınır değerler ve kabul kriterleri ürün standardında tanımlanır; ürününüz için geçerli sürüm teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Termal Şok hangi ürünlere uygulanır?

Başlıca elektronik kartlar ve bileşenler, cam ve seramik parçalar, kaplamalı metal yüzeyler, batarya hücreleri ve otomotiv sensörleri için uygulanır. Ürününüzün kapsama girip girmediği, teknik özellikleri ve kullanım amacı incelenerek belirlenir.

Termal Şok hangi koşullarda yapılır?

Belirleyici parametreler şunlardır: sıcaklıklar — Şartnamede tanımlı üst ve alt sıcaklık, geçiş süresi — Standartta tanımlı azami süre; tipik olarak 10 saniyenin altı (iki bölmeli kabin) ve bekletme süresi — Her bölmede numunenin dengelenmesini sağlayacak süre. Koşulların tamamı sayfadaki "Test Koşulları" bölümünde yer alır ve ürün standardına göre değişir.

Termal Şok için nasıl bir numune gerekir?

numune transfer sepetine sığacak boyutta olmalı, test öncesi işlev kontrolü yapılmalı ve kritik noktalar için termokupl bağlanmalı. Numune adedi ürün standardına ve raporlanacak kapsama göre belirlenir.

Termal Şok ne kadar sürer?

Çevrim sayısına ve bekletme süresine bağlıdır; tipik programlar günler ile haftalar arasında sürer. Bu süre deneyin kendisine aittir; numune hazırlığı, sıraya girme ve raporlama ayrıca değerlendirilir. Ürününüz için gerçekçi bir takvim teklifte verilir.

Termal Şok sonucunda neye göre "uygun" denir?

Kabul kriteri şartnamede tanımlanır: işlevin sürmesi, çatlak veya kaplama ayrılması bulunmaması.