Mekanik Şok – IEC 60068-2-27

Mekanik Şok Testi — IEC 60068-2-27 Nedir?

Mekanik şok testi, numuneye kısa süreli ve yüksek ivmeli darbeler uygulanarak yapısal dayanımın ve işlev sürekliliğinin değerlendirildiği deneydir. Darbe genliği (g) ve süresi (ms) ile tanımlanır.

Mekanik Şok Testi — IEC 60068-2-27 Amacı

Amaç, taşıma, elleçleme ve servis sırasında oluşan ani darbelerin bileşene zarar vermediğini doğrulamaktır.

Mekanik Şok Testi — IEC 60068-2-27 Hangi Ürünlere Uygulanır?

Elektronik üniteler ve kontrol kartları
Otomotiv ve demiryolu ekipmanı
Havacılık aviyonikleri
Batarya modülleri
Sensörler

Mekanik Şok Testi — IEC 60068-2-27 Hangi Sektörlerde Kullanılır?

MetalÇelikMakineEndüstriyel EkipmanPlastik

Mekanik Şok Testi — IEC 60068-2-27 İçin İlgili Standartlar

IEC 60068-2-27mekanik şok testi Testi

Mekanik Şok Testi — IEC 60068-2-27 Koşulları

Darbe profili: Half-sine, sawtooth (terminal peak) veya trapezoidal
Genlik ve süre: Şartnamede tanımlı ivme (g) ve darbe süresi (ms)
Darbe sayısı: Her eksen ve yönde tanımlı sayıda tekrar
Eksenler: Üç dik eksende, her iki yönde

Mekanik Şok Testi — IEC 60068-2-27 Cihazı

Şok test cihazı (düşen tabla veya pnömatik)
İvmeölçer ve şok kontrol sistemi
Bağlama fikstürü
İşlev izleme düzeni

Mekanik Şok Testi — IEC 60068-2-27 İçin Numune Gereksinimleri

Numune gerçek montaj biçimini temsil eden fikstürle bağlanmalı
Test öncesi işlev kontrolü yapılmalı
Fikstür darbeyi bozmayacak rijitlikte olmalı
Numune sayısı şartnamede belirlenir

Mekanik Şok Testi — IEC 60068-2-27 Süresi

Darbe sayısı ve eksen kombinasyonuna bağlıdır; tipik bir program yarım ile bir iş gününde tamamlanır.

Mekanik Şok Testi — IEC 60068-2-27 Prosedürü

1Numune fikstüre bağlanır, ivmeölçer yerleştirilir.
2Darbe profili, genlik ve süre ayarlanır.
3Boş fikstürle profil doğrulaması yapılır.
4Her eksen ve yönde tanımlı sayıda darbe uygulanır.
5Darbeler sırasında ve sonrasında işlev izlenir.
6Görsel muayene ile yapısal hasar değerlendirilir.

Mekanik Şok Testi — IEC 60068-2-27 Kabul Kriterleri

Kabul kriteri şartnamede tanımlanır: yapısal hasar olmaması, bağlantıların gevşememesi ve işlevin sürmesi.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Ölçülen darbe profili şartname toleransı içinde olmalıdır. İşlev kaybı geçici mi kalıcı mı olduğu ayrıca kaydedilir.

Mekanik Şok Testi — IEC 60068-2-27 Raporu

Uygulanan standart ve darbe profili
Genlik, süre ve darbe sayısı
Eksen ve yön bilgisi
Ölçülen darbe eğrileri
İşlev durumu ve görsel muayene

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

Otomotiv, demiryolu ve havacılık ekipman şartnameleri

Mekanik Testler — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Mekanik Şok deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Mekanik deneyler, bir malzemenin ya da parçanın kuvvet altındaki davranışını ölçer. Aile statik yüklemeden (çekme, basma, eğme) zamana bağlı davranışlara (yorulma, sünme), sertlik ve aşınmadan kırılma tokluğuna kadar uzanır.

Bu deneylerin ortak özelliği, sonucun MALZEME ÖZELLİĞİ olarak raporlanmasıdır. Akma dayanımı ya da sertlik bir uygunluk kararı değildir; tasarımın ve ürün standardının karşılaştırma yapacağı sayısal veridir. Bu yüzden mekanik deney raporları çoğunlukla bir ürün onayının değil bir mühendislik kararının girdisidir — malzeme seçimi, emniyet katsayısı, ömür tahmini.

Statik ve dinamik davranış arasındaki ayrım alanı anlamanın anahtarıdır. Bir parça statik yükte hiç zorlanmıyor görünürken tekrarlı yükte kopabilir; yorulma kırılması akma dayanımının çok altındaki gerilmelerde oluşur ve uyarı vermez. Bu yüzden dönen, titreşen ya da çevrimli yük alan parçalarda çekme deneyi tek başına yeterli bir kanıt değildir.

Deney koşulları sonucu belirler ve bu, raporun okunabilirliği için kritiktir: numune geometrisi, yükleme hızı, sıcaklık, şartlandırma ve bağlama düzeni. Aynı malzeme farklı koşullarda farklı değer verir. Plastiklerde hız etkisi çok belirgindir, metallerde sıcaklık etkisi; kompozitlerde ise numune yönlenmesi sonucu tamamen değiştirir.

Sertlik alanın en çok yanlış kullanılan ölçümüdür. Hızlı, tahribatsıza yakın ve ucuz olduğu için sıklıkla dayanımın yerine kullanılır. Sertlikten dayanıma dönüşüm tabloları vardır ama YAKLAŞIKTIR ve malzeme grubuna bağlıdır; malzeme kabulünde tek kanıt olarak kullanılması hatalıdır.

Kırılma mekaniği tarafı özel bir yetkinlik gerektirir. Kırılma tokluğu ve yorulma çatlağı ilerleme hızı ölçümleri, çatlaklı bir yapının ne kadar dayanacağını hesaplamayı mümkün kılar; basınçlı ekipman, uçak yapısı ve boru hattı gibi alanlarda hasara tolerans tasarımının temelidir.

Bu alanın yöntem grupları

Statik deneyler
Çekme, basma, eğme, makaslama ve burulma. Akma ve çekme dayanımı, uzama ve elastisite modülü elde edilir.
Darbe deneyleri
Charpy ve Izod çentik darbe; malzemenin gevrek-sünek geçiş davranışı sıcaklığa bağlı olarak belirlenir.
Sertlik
Brinell, Vickers, Rockwell, Shore ve mikro sertlik. Yüzey işlem derinliği ve yerel dayanım farkları için değerlidir.
Yorulma
Kuvvet ve gerinim kontrollü eksenel yorulma, eğilmede yorulma; S-N eğrileri ve dayanım sınırı.
Sünme ve gerilme gevşemesi
Yüksek sıcaklıkta uzun süreli yük altındaki davranış; kazan, türbin ve basınçlı ekipman malzemelerinde belirleyici.
Kırılma mekaniği
Düzlem şekil değiştirme kırılma tokluğu, J integrali, CTOD ve yorulma çatlağı ilerleme hızı.
Aşınma ve sürtünme
Taber ve döner silindir abrazyon, sürtünme katsayısı ölçümleri.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Sertlikten dayanım hesaplamak yaklaşıktır; malzeme kabulünde tek kanıt olarak kullanılamaz.
Statik dayanım yeterliliği yorulma dayanımını göstermez; çevrimli yük alan parçada ayrı deney gerekir.
Deney hızı ve sıcaklık raporlanmazsa sonuç karşılaştırılamaz — özellikle polimer ve kompozitlerde.
Deney numunesi ile gerçek parça aynı değeri vermeyebilir; kalıplama yönlenmesi, kaynak izi ve yüzey işlem farkı etkilidir.
Kompozitlerde numune yönlenmesi belirtilmeden verilen bir dayanım değeri anlamsızdır.
ASTM ve ISO karşılıkları aynı büyüklüğü ölçer ama numune geometrileri farklıdır; sonuçlar birebir eşdeğer sayılmaz.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Tasarım doğrulaması ve malzeme seçimi
Gelen malzeme kontrolü ve tedarikçi onayı
Ürün standardındaki mekanik gerekliliklerin karşılanması
Arıza analizi, ömür tahmini ve hasara tolerans hesabı
Isıl işlem ve yüzey işlem proseslerinin doğrulanması

İlgili Testler

Mekanik Şok Testi — IEC 60068-2-27 Hakkında Sık Sorulan Sorular

Mekanik Şok hangi standarda göre yapılır?

Mekanik Şok, IEC 60068-2-27, MIL-STD-810 Method 516, ISO 16750-3 ve RTCA DO-160 Section 7 kapsamında yürütülür. Uygulanacak sınır değerler ve kabul kriterleri ürün standardında tanımlanır; ürününüz için geçerli sürüm teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Mekanik Şok hangi ürünlere uygulanır?

Başlıca elektronik üniteler ve kontrol kartları, otomotiv ve demiryolu ekipmanı, havacılık aviyonikleri, batarya modülleri ve sensörler için uygulanır. Ürününüzün kapsama girip girmediği, teknik özellikleri ve kullanım amacı incelenerek belirlenir.

Mekanik Şok hangi koşullarda yapılır?

Belirleyici parametreler şunlardır: darbe profili — Half-sine, sawtooth (terminal peak) veya trapezoidal, genlik ve süre — Şartnamede tanımlı ivme (g) ve darbe süresi (ms) ve darbe sayısı — Her eksen ve yönde tanımlı sayıda tekrar. Koşulların tamamı sayfadaki "Test Koşulları" bölümünde yer alır ve ürün standardına göre değişir.

Mekanik Şok için nasıl bir numune gerekir?

numune gerçek montaj biçimini temsil eden fikstürle bağlanmalı, test öncesi işlev kontrolü yapılmalı ve fikstür darbeyi bozmayacak rijitlikte olmalı. Numune adedi ürün standardına ve raporlanacak kapsama göre belirlenir.

Mekanik Şok ne kadar sürer?

Darbe sayısı ve eksen kombinasyonuna bağlıdır; tipik bir program yarım ile bir iş gününde tamamlanır. Bu süre deneyin kendisine aittir; numune hazırlığı, sıraya girme ve raporlama ayrıca değerlendirilir. Ürününüz için gerçekçi bir takvim teklifte verilir.

Mekanik Şok sonucunda neye göre "uygun" denir?

Kabul kriteri şartnamede tanımlanır: yapısal hasar olmaması, bağlantıların gevşememesi ve işlevin sürmesi.