Haze | EUROLAB

Bulanıklık (Haze) Ölçümü Nedir?

Bulanıklık ölçümü, şeffaf malzemede geçen ışığın dağınık bileşeninin toplam geçirgenliğe oranı (ASTM D1003) veya parlak kaplamada yansımanın dağınık bileşeni (ASTM D4039) olarak ölçüldüğü değerlendirmedir.

Bulanıklık (Haze) Ölçümü Amacı

Amaç, şeffaflık kalitesini veya yüksek parlak kaplamalarda yüzey netliğini nicel olarak denetlemektir.

Bulanıklık (Haze) Ölçümü Hangi Ürünlere Uygulanır?

Şeffaf plastik levha ve filmler
Otomotiv far camları
Yüksek parlak boya sistemleri
Ambalaj filmleri

Bulanıklık (Haze) Ölçümü Hangi Sektörlerde Kullanılır?

OtomotivMetalYapıMakine

Bulanıklık (Haze) Ölçümü İçin İlgili Standartlar

ASTM D1003
ISO 13468
ASTM D4039
ASTM E430 (yüzey netliği)

Bulanıklık (Haze) Ölçümü Koşulları

Geçirgenlik haze: Toplam ve dağınık geçirgenlik ölçülür; oran yüzde olarak verilir
Yansıma haze: 20° parlaklık ile yakın açıdaki dağınık yansıma arasındaki fark
Kalibrasyon: Sertifikalı haze standartlarıyla
Yüzey: Temiz, çiziksiz ve tozsuz olmalı

Bulanıklık (Haze) Ölçümü Cihazı

Haze metre (küre geometrili)
Yansıma haze ölçer
Sertifikalı haze standartları
Temiz oda benzeri numune hazırlama alanı

Bulanıklık (Haze) Ölçümü İçin Numune Gereksinimleri

Numune yüzeyi tozdan ve parmak izinden arındırılmalıdır
Numune kalınlığı raporlanmalıdır
Film numuneler kırışıksız gerdirilmelidir
Ölçüm noktaları temsili olmalıdır

Bulanıklık (Haze) Ölçümü Süresi

Tipik olarak 1 gün.

Bulanıklık (Haze) Ölçümü Prosedürü

1Cihaz sertifikalı standartlarla kalibre edilir.
2Numune temizlenir.
3Toplam ve dağınık bileşenler ölçülür.
4Haze yüzdesi hesaplanır.
5Tanımlı sayıda noktada yinelenir.
6Sonuç kalınlıkla birlikte raporlanır.

Bulanıklık (Haze) Ölçümü Kabul Kriterleri

Kabul kriteri şartnamede verilen azami haze yüzdesidir.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Yüzeydeki toz ve çizikler haze değerini yükseltir; ölçüm öncesi temizlik sonucu belirler. Geçirgenlik haze ile yansıma haze farklı büyüklüklerdir ve karşılaştırılamaz. Haze değeri kalınlığa bağlıdır, kalınlık raporlanmalıdır.

Bulanıklık (Haze) Ölçümü Raporu

Uygulanan standart ve yöntem
Numune kalınlığı
Kalibrasyon kayıtları
Toplam/dağınık bileşenler ve haze yüzdesi
Yüzey hazırlığı

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

Ürün ve OEM şartnameleri

Boya ve Kaplama Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Haze deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Boya ve kaplama deneyleri, kaplamanın yüzeye tutunmasını, mekanik dayanımını ve ortam etkilerine direncini ölçer. Kaplama ince bir katman olduğu için sonuçlar hem malzemeye hem UYGULAMA KALİTESİNE bağlıdır; aynı boya farklı yüzey hazırlığında tamamen farklı sonuç verir.

Bu ikili bağımlılık alanın en önemli bilgisidir. Bir kaplama arızası çoğunlukla boyanın kendisinden değil yüzey hazırlığından kaynaklanır: yağ kalıntısı, yetersiz pürüzlendirme, oksit tabakası ya da nem. Bu yüzden kaplama deneyleri yalnızca ürünü değil prosesi de değerlendirir ve sonuçlar proses kontrolü için kullanılır.

KAPLAMA KALINLIĞI alanda tekrarlanan bir değişkendir. Pek çok dayanım sonucu kalınlıkla doğrudan ilişkilidir; ince bir bölge korozyonun başlangıç noktası olur. Bu yüzden kalınlık ölçümü diğer deneylerin yanında rutin olarak raporlanır ve genellikle birden fazla noktadan alınır — özellikle karmaşık geometrilerde kenar ve köşelerde kalınlık düşer.

Yapışma tarafında üç yaklaşım kullanılır ve her biri farklı bilgi verir. Bant deneyi hızlı ve saha uygulamasına elverişlidir ama kaba bir ölçektir. Çizik deneyi katman kesişimlerinde davranışı gösterir. Çekip koparma (pull-off) yöntemi ise sayısal bir dayanım değeri üretir ve karşılaştırma için en uygun olanıdır.

Mekanik tarafta esneklik (mandrel eğme), darbe dayanımı, sertlik, aşınma ve taş çarpma direnci ölçülür. Taş çarpma otomotivde özel bir yere sahiptir: gerçek yol koşullarında kaplamaya çarpan çakıl taneleri benzetilir ve sonuç, kaplamanın alt metali korumaya devam edip etmediğine göre değerlendirilir.

Görünüm tarafında parlaklık ve renk farkı SAYISAL olarak izlenir. Renk, göz kararıyla değil renk ölçüm cihazıyla değerlendirilir ve renk farkı bir sayı olarak ifade edilir; bu, farklı partilerin ve farklı tedarikçilerin karşılaştırılmasını mümkün kılar.

Dayanım tarafında hızlandırılmış yaşlandırma (ksenon ark, floresan UV), nem, kondensasyon ve tuz sisi uygulanır. Sonuç kabarcıklanma, paslanma, çizikten yayılma ve yapışma kaybı ölçekleriyle değerlendirilir; bu ölçekler ayrı standartlarda tanımlıdır ve raporda hangisinin kullanıldığı belirtilmelidir.

Toz boya ve elektroforetik kaplama gibi endüstriyel proseslerde pişirme çevrimi (sıcaklık ve süre) sonucun belirleyicisidir. Eksik pişmiş bir kaplama iyi görünür ama kimyasal dayanımı ve yapışması zayıftır; bu yüzden fırın profil ölçümü kaplama kalite kontrolünün parçasıdır.

Bu alanın yöntem grupları

Kalınlık
Manyetik ve manyetik olmayan yöntemlerle kuru film kalınlığı; çoklu nokta ölçümü ve dağılım değerlendirmesi.
Yapışma
Bant deneyi, çizik (cross-cut) deneyi ve çekip koparma dayanımı.
Mekanik dayanım
Mandrel eğme esnekliği, hızlı deformasyon (darbe), kalem ve çizilme sertliği, Taber aşınma, taş çarpma.
Görünüm
Parlaklık (gloss) ölçümü, renk farkı hesabı, portakal kabuğu ve yüzey kusur değerlendirmesi.
Ortam dayanımı
Tuz sisi, nem, kondensasyon, ksenon ark ve floresan UV yaşlandırma, kimyasal ve leke dayanımı.
Değerlendirme ölçekleri
Kabarcıklanma, paslanma derecesi, çizikten yayılma ve yapışma kaybı ölçekleri.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Kaplama sonucu yüzey hazırlığına bağlıdır; boyanın kendisi iyi olsa da hazırlık kötüyse sonuç kötü çıkar.
Kalınlık raporlanmayan bir dayanım sonucu karşılaştırılamaz.
Bant deneyi kaba bir ölçektir; sayısal karşılaştırma için çekip koparma yöntemi gerekir.
Renk değerlendirmesi göz kararıyla yapılamaz; sayısal renk farkı ölçümü gerekir.
Değerlendirme ölçeği belirtilmeyen bir yaşlandırma sonucu yorumlanamaz.
Pişirme çevrimi eksikse kaplama iyi görünür ama dayanımı zayıftır; fırın profili kalite kontrolün parçasıdır.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Boya sistemi onayı ve tedarikçi seçimi
Boya hattının proses kontrolü ve parti kabulü
Dış mekân ve otomotiv dayanıklılık iddialarının desteklenmesi
Yüzey hazırlığı kaynaklı hataların tespiti
Renk ve parlaklık tutarlılığının parti bazında izlenmesi

İlgili Testler

Bulanıklık (Haze) Ölçümü Hakkında Sık Sorulan Sorular

Haze hangi standarda göre yapılır?

Haze, ASTM D1003, ISO 13468, ASTM D4039 ve ASTM E430 (yüzey netliği) kapsamında yürütülür. Uygulanacak sınır değerler ve kabul kriterleri ürün standardında tanımlanır; ürününüz için geçerli sürüm teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Haze hangi ürünlere uygulanır?

Başlıca şeffaf plastik levha ve filmler, otomotiv far camları, yüksek parlak boya sistemleri ve ambalaj filmleri için uygulanır. Ürününüzün kapsama girip girmediği, teknik özellikleri ve kullanım amacı incelenerek belirlenir.

Haze hangi koşullarda yapılır?

Belirleyici parametreler şunlardır: geçirgenlik haze — Toplam ve dağınık geçirgenlik ölçülür; oran yüzde olarak verilir, yansıma haze — 20° parlaklık ile yakın açıdaki dağınık yansıma arasındaki fark ve kalibrasyon — Sertifikalı haze standartlarıyla. Koşulların tamamı sayfadaki "Test Koşulları" bölümünde yer alır ve ürün standardına göre değişir.

Haze için nasıl bir numune gerekir?

numune yüzeyi tozdan ve parmak izinden arındırılmalıdır, numune kalınlığı raporlanmalıdır ve film numuneler kırışıksız gerdirilmelidir. Numune adedi ürün standardına ve raporlanacak kapsama göre belirlenir.

Haze ne kadar sürer?

Tipik olarak 1 gün. Bu süre deneyin kendisine aittir; numune hazırlığı, sıraya girme ve raporlama ayrıca değerlendirilir. Ürününüz için gerçekçi bir takvim teklifte verilir.

Haze sonucunda neye göre "uygun" denir?

Kabul kriteri şartnamede verilen azami haze yüzdesidir.