Barcol | EUROLAB

Barcol Sertlik Testi Nedir?

Barcol sertliği, yaylı bir batıcı ucun malzemeye bastırılmasıyla oluşan batma derinliğinin doğrudan bir skaladan okunmasıdır. Cihaz elde taşınır ve ölçüm anında sonuç verir. Yaygın kullanımı cam elyaf takviyeli polyester ve benzeri kompozitlerdir.

Barcol Sertlik Testi Amacı

Amaç, özellikle sahada üretilen kompozit yapılarda reçinenin yeterince kürlendiğini hızla doğrulamaktır. Yetersiz kürlenme mekanik dayanımı ve kimyasal direnci doğrudan düşürür; Barcol bunun en pratik göstergesidir.

Barcol Sertlik Testi Hangi Ürünlere Uygulanır?

Cam elyaf takviyeli polyester (CTP) ürünler
Kompozit tank, boru ve tekne gövdeleri
Jelkot kaplı yüzeyler
Sert plastik levhalar
Sahada üretilen kompozit yapı elemanları

Barcol Sertlik Testi Hangi Sektörlerde Kullanılır?

KompozitDenizcilikYapıKimyaEnerji

Barcol Sertlik Testi İçin İlgili Standartlar

ASTM D2583 (Barcol izleme sertlik ölçer ile sertlik tayini)
EN 59 (cam elyaf takviyeli plastikler — Barcol sertliği)
ISO 868 (Shore sertliği — daha yumuşak malzemeler için tamamlayıcı)

Barcol Sertlik Testi Koşulları

Cihaz: Yaylı batıcı uçlu Barcol izleme sertlik ölçer
Yüzey: Düz, temiz ve destekli; ölçüm noktası kalıp yüzeyi veya işlenmiş yüzey olarak bildirilir
Ölçüm sayısı: Saçılım yüksek olduğu için standartta tanımlı sayıda tekrar
Sıcaklık: Ölçüm sıcaklığı kaydedilir; reçine sertliği sıcaklığa duyarlıdır

Barcol Sertlik Testi Cihazı

Barcol sertlik ölçer (impressor)
Kalibrasyon disk seti
Yüzey temizleme ekipmanı
Sıcaklık ölçer

Barcol Sertlik Testi İçin Numune Gereksinimleri

Ölçüm yüzeyi elyaf demeti üzerine denk gelmemelidir; reçine bakımından temsil edici bir bölge seçilmelidir.
Parça, ölçüm sırasında esnemeyecek biçimde desteklenmelidir.
Yüzeydeki mum, kalıp ayırıcı ve kir temizlenmelidir.
Kalınlık, batıcı ucun etkisini alt yüzeye taşımayacak kadar olmalıdır.

Barcol Sertlik Testi Süresi

Ölçüm anında sonuç verir; saniyeler sürer. Bu hız, yöntemin saha kullanımındaki temel üstünlüğüdür.

Barcol Sertlik Testi Prosedürü

1Cihaz kalibrasyon diskleriyle doğrulanır.
2Ölçüm yüzeyi temizlenir.
3Cihaz yüzeye dik olarak ve kararlı bir kuvvetle bastırılır.
4Skaladan değer okunur.
5Ölçüm farklı noktalarda tekrarlanır.
6Aykırı değerler standarda göre elenir ve ortalama hesaplanır.

Barcol Sertlik Testi Kabul Kriterleri

Yöntem standardı deneyin nasıl yapılacağını tanımlar, sonucun kaç olması gerektiğini değil. Kabul sınırı malzeme standardından, ürün şartnamesinden veya müşterinin teknik resminden gelir; bu yüzden sayfa sayısal sınır vermez.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Sonuç ortalama ve dağılımıyla birlikte verilir. Kürlenme değerlendirmesinde ölçüm, reçine üreticisinin aynı malzeme için beyan ettiği tam kürlenmiş değerle karşılaştırılır; bu değer laboratuvar tarafından değil malzeme üreticisi tarafından tanımlanır.

Barcol Sertlik Testi Raporu

Numune tanımı, malzeme cinsi ve varsa döküm/parti numarası
Numune geometrisi, ölçüleri ve hazırlama yöntemi
Uygulanan standart ve deney koşulları
Deney sıcaklığı ve ortam şartları
Ölçülen değerler ve hesaplanan büyüklükler
Kırılma yüzeyi veya iz fotoğrafları (uygulanabilir olduğunda)
Ölçüm belirsizliği (talep edilmişse)
Sonucun yalnızca deneye sunulan numuneye ait olduğu beyanı

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

EN 10204 (metalik ürünler için muayene belgeleri)
AB 305/2011 Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (yapıya giren ürünlerde)
Ürün ailesine göre uygulanan uyumlaştırılmış standartlar

Mekanik Testler — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Barcol deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Mekanik deneyler, bir malzemenin ya da parçanın kuvvet altındaki davranışını ölçer. Aile statik yüklemeden (çekme, basma, eğme) zamana bağlı davranışlara (yorulma, sünme), sertlik ve aşınmadan kırılma tokluğuna kadar uzanır.

Bu deneylerin ortak özelliği, sonucun MALZEME ÖZELLİĞİ olarak raporlanmasıdır. Akma dayanımı ya da sertlik bir uygunluk kararı değildir; tasarımın ve ürün standardının karşılaştırma yapacağı sayısal veridir. Bu yüzden mekanik deney raporları çoğunlukla bir ürün onayının değil bir mühendislik kararının girdisidir — malzeme seçimi, emniyet katsayısı, ömür tahmini.

Statik ve dinamik davranış arasındaki ayrım alanı anlamanın anahtarıdır. Bir parça statik yükte hiç zorlanmıyor görünürken tekrarlı yükte kopabilir; yorulma kırılması akma dayanımının çok altındaki gerilmelerde oluşur ve uyarı vermez. Bu yüzden dönen, titreşen ya da çevrimli yük alan parçalarda çekme deneyi tek başına yeterli bir kanıt değildir.

Deney koşulları sonucu belirler ve bu, raporun okunabilirliği için kritiktir: numune geometrisi, yükleme hızı, sıcaklık, şartlandırma ve bağlama düzeni. Aynı malzeme farklı koşullarda farklı değer verir. Plastiklerde hız etkisi çok belirgindir, metallerde sıcaklık etkisi; kompozitlerde ise numune yönlenmesi sonucu tamamen değiştirir.

Sertlik alanın en çok yanlış kullanılan ölçümüdür. Hızlı, tahribatsıza yakın ve ucuz olduğu için sıklıkla dayanımın yerine kullanılır. Sertlikten dayanıma dönüşüm tabloları vardır ama YAKLAŞIKTIR ve malzeme grubuna bağlıdır; malzeme kabulünde tek kanıt olarak kullanılması hatalıdır.

Kırılma mekaniği tarafı özel bir yetkinlik gerektirir. Kırılma tokluğu ve yorulma çatlağı ilerleme hızı ölçümleri, çatlaklı bir yapının ne kadar dayanacağını hesaplamayı mümkün kılar; basınçlı ekipman, uçak yapısı ve boru hattı gibi alanlarda hasara tolerans tasarımının temelidir.

Bu alanın yöntem grupları

Statik deneyler
Çekme, basma, eğme, makaslama ve burulma. Akma ve çekme dayanımı, uzama ve elastisite modülü elde edilir.
Darbe deneyleri
Charpy ve Izod çentik darbe; malzemenin gevrek-sünek geçiş davranışı sıcaklığa bağlı olarak belirlenir.
Sertlik
Brinell, Vickers, Rockwell, Shore ve mikro sertlik. Yüzey işlem derinliği ve yerel dayanım farkları için değerlidir.
Yorulma
Kuvvet ve gerinim kontrollü eksenel yorulma, eğilmede yorulma; S-N eğrileri ve dayanım sınırı.
Sünme ve gerilme gevşemesi
Yüksek sıcaklıkta uzun süreli yük altındaki davranış; kazan, türbin ve basınçlı ekipman malzemelerinde belirleyici.
Kırılma mekaniği
Düzlem şekil değiştirme kırılma tokluğu, J integrali, CTOD ve yorulma çatlağı ilerleme hızı.
Aşınma ve sürtünme
Taber ve döner silindir abrazyon, sürtünme katsayısı ölçümleri.

Bu alanda sık karıştırılanlar

Sertlikten dayanım hesaplamak yaklaşıktır; malzeme kabulünde tek kanıt olarak kullanılamaz.
Statik dayanım yeterliliği yorulma dayanımını göstermez; çevrimli yük alan parçada ayrı deney gerekir.
Deney hızı ve sıcaklık raporlanmazsa sonuç karşılaştırılamaz — özellikle polimer ve kompozitlerde.
Deney numunesi ile gerçek parça aynı değeri vermeyebilir; kalıplama yönlenmesi, kaynak izi ve yüzey işlem farkı etkilidir.
Kompozitlerde numune yönlenmesi belirtilmeden verilen bir dayanım değeri anlamsızdır.
ASTM ve ISO karşılıkları aynı büyüklüğü ölçer ama numune geometrileri farklıdır; sonuçlar birebir eşdeğer sayılmaz.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Tasarım doğrulaması ve malzeme seçimi
Gelen malzeme kontrolü ve tedarikçi onayı
Ürün standardındaki mekanik gerekliliklerin karşılanması
Arıza analizi, ömür tahmini ve hasara tolerans hesabı
Isıl işlem ve yüzey işlem proseslerinin doğrulanması

İlgili Testler

Barcol Sertlik Testi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Barcol değeri kürlenme oranını sayısal olarak verir mi?

Vermez. Kürlenmenin yeterliliği hakkında pratik bir gösterge sunar. Kesin kürlenme derecesi için DSC gibi termal analiz yöntemleri kullanılır.

Neden ölçümler arasında fark çıkıyor?

Yüzeydeki elyaf/reçine dağılımı noktadan noktaya değişir. Bu yüzden standart tek ölçüm yerine birden çok ölçümün istatistiksel değerlendirilmesini ister.