Altitude – IEC 62133-2

Yükseklik (Altitude) Testi — IEC 62133-2 Nedir?

Yükseklik testi, numunenin azaltılmış hava basıncında tanımlı süre bekletilerek sızıntı, deformasyon ve işlev kaybı açısından değerlendirildiği deneydir. Uçak kargo bölmesi veya yüksek irtifa koşullarını temsil eder.

Yükseklik (Altitude) Testi — IEC 62133-2 Amacı

Amaç, hava yoluyla taşınan veya yüksek irtifada çalışan ürünlerin düşük basınçta güvenli ve işlevsel kaldığını doğrulamaktır.

Yükseklik (Altitude) Testi — IEC 62133-2 Hangi Ürünlere Uygulanır?

Lityum batarya hücre, modül ve paketleri
Havacılık aviyonik üniteleri
Basınca duyarlı ambalajlar
Hava yoluyla sevk edilen elektronik ürünler

Yükseklik (Altitude) Testi — IEC 62133-2 Hangi Sektörlerde Kullanılır?

BataryaElektrikli AraçOtomotivEnerjiElektronik

Yükseklik (Altitude) Testi — IEC 62133-2 İçin İlgili Standartlar

IEC 62133-2taşınabilir lityum hücre ve bataryalarda güvenlik Testi

Yükseklik (Altitude) Testi — IEC 62133-2 Koşulları

UN 38.3 T.1 basınç: 11,6 kPa veya altı
UN 38.3 T.1 süre: En az altı saat
Sıcaklık: UN 38.3 T.1'de 20 °C ± 5 °C
Havacılık profili: RTCA DO-160'ta ekipman kategorisine göre basınç ve süre

Yükseklik (Altitude) Testi — IEC 62133-2 Cihazı

Vakum kabini (basınç kontrollü)
Basınç ve sıcaklık ölçüm sistemi
Gerilim ve kütle ölçümü (batarya)
İşlev izleme düzeni

Yükseklik (Altitude) Testi — IEC 62133-2 İçin Numune Gereksinimleri

Batarya deneylerinde numune tam şarjlı olmalı
Başlangıç kütlesi ve gerilimi kaydedilmeli
Numune adedi standartta tanımlanır
Sızdırmazlık gerektiren numunelerde bağlantılar kontrol edilmeli

Yükseklik (Altitude) Testi — IEC 62133-2 Süresi

UN 38.3 T.1 için en az altı saat; havacılık profillerinde şartnameye göre daha uzun olabilir.

Yükseklik (Altitude) Testi — IEC 62133-2 Prosedürü

1Numune tanımlanır, kütle ve gerilim kaydedilir.
2Numune vakum kabinine yerleştirilir.
3Basınç tanımlı değere düşürülür.
4Tanımlı süre boyunca koşullar korunur.
5Basınç ortama döndürülür.
6Kütle kaybı, sızıntı, deformasyon ve gerilim değerlendirilir.

Yükseklik (Altitude) Testi — IEC 62133-2 Kabul Kriterleri

Kabul kriteri uygulanan standartta tanımlanır. UN 38.3 T.1'de tipik kriterler kütle kaybının sınırı aşmaması, sızıntı, gaz çıkışı, yangın ve patlama olmaması ile açık devre geriliminin belirli oranın altına düşmemesidir.

Sonuçların Değerlendirilmesi

Kütle kaybı hassas terazi ile belirlenir. Görsel muayene ile deformasyon ve sızıntı değerlendirilir.

Yükseklik (Altitude) Testi — IEC 62133-2 Raporu

Uygulanan standart ve deney numarası
Basınç, sıcaklık ve süre
Başlangıç ve bitiş kütlesi ile gerilim
Gözlemler ve fotoğraflar

Akreditasyon

EUROLAB; laboratuvar deneylerinde ISO/IEC 17025, muayene ve gözetimde ISO/IEC 17020, sistem ve ürün belgelendirmesinde ISO/IEC 17021-1 ve ISO/IEC 17065 kapsamlarında, IAF ve ILAC çok taraflı tanınma anlaşmalarına taraf akreditasyon kuruluşlarından alınmış uluslararası tanınan akreditasyona sahiptir. Bu zincir, düzenlenen rapor ve belgelerin dünya genelinde kabul görmesini sağlar.

Bu testin akredite kapsamda sunulup sunulamayacağı ürününüze ve uygulanacak standarda göre değişir; akreditasyon metot bazında olduğu için kapsam teklif aşamasında yazılı olarak teyit edilir.

Kapsam ve yetkiler

İlgili Mevzuat

UN 38.3 (hava taşımacılığı)
IATA Tehlikeli Maddeler Kuralları
RTCA DO-160

Batarya Testleri — Bu Deney Alanı Ne Yapar?

Aşağıdaki bölüm Altitude deneyinin ait olduğu alanı anlatır; bu deneyin kendi koşulları ve kabul ölçütleri yukarıdaki bölümlerde yer alır. Ürününüze özgü kapsam teklif aşamasında yazılı olarak netleştirilir.

Batarya deneyleri üç ayrı soruyu yanıtlar ve her biri kendi standart gövdesine sahiptir: batarya taşınabilir mi, kullanımda güvenli mi, beyan edilen performansı veriyor mu? Bu üç soru sık sık birbirine karıştırılır ve karışıklık ticari sonuç doğurur — taşıma raporuyla pazara girilemez, ürün güvenliği raporuyla sevkiyat yapılamaz.

Taşıma tarafında UN 38.3 zorunlu geçiş noktasıdır; kanıtı olmayan bir batarya sevk edilemez. Güvenlik tarafında uygulama alanı belirleyicidir: taşınabilir ürünlerde IEC 62133-2, endüstriyel ve enerji depolama uygulamalarında IEC 62619 ve IEC 63056, elektrikli araçlarda UNECE R100, UL 2580 ve ISO 6469 devreye girer. Performans tarafında kapasite, iç direnç, çevrim ömrü, kendi kendine deşarj, şarj kabulü ve sıcaklığa bağlı davranış ölçülür.

Bu ailede SEVİYE ayrımı esastır ve tedarik zincirinde en çok tartışma yaratan konudur. Hücre, modül ve paket ayrı ayrı değerlendirilir; hücre için alınmış bir sertifika paketin uygunluğunu göstermez. Paketin davranışı hücrelerin yanında batarya yönetim sistemi, soğutma tasarımı, mekanik yapı, bağlantı düzeni ve yalıtım koordinasyonu tarafından belirlenir. Hücre tedarikçisinin raporunu paket dosyasına koymak yaygın ama yetersiz bir yaklaşımdır.

Termal kaçış ve yayılımı alanın en kritik konusudur. Lityum hücre, hasar gördüğünde ya da aşırı ısındığında kendi kendini besleyen bir kimyasal tepkimeye girebilir; bu noktada ısıyı dışarıdan almak çoğu zaman mümkün olmaz. Modern standartlar bu yüzden tek hücrenin termal kaçışa girmesini KAÇINILMAZ bir arıza senaryosu kabul eder ve soruyu değiştirir: olay komşu hücrelere yayılıyor mu, paket dışına ne veriyor, kullanıcıya ne kadar süre kaçma imkânı kalıyor?

Batarya yönetim sistemi bu alanda bir elektronik kart değil, bir GÜVENLİK İŞLEVİ olarak değerlendirilir. Aşırı şarj, aşırı deşarj, aşırı akım ve aşırı sıcaklık korumalarının gerçekten devreye girdiği, arıza hâlinde güvenli tarafa düştüğü ve yazılımının doğrulandığı gösterilir. Endüstriyel ve araç uygulamalarında bu değerlendirme işlevsel güvenlik çerçevelerine bağlanır.

Mevzuat tarafı hızla ağırlaşmaktadır. (AB) 2023/1542 Batarya Tüzüğü, güvenliğin ötesine geçerek karbon ayak izi beyanı, geri kazanılmış içerik oranı, dayanıklılık ve kapasite beyanı, batarya pasaportu ve taşınabilir bataryalarda çıkarılabilirlik yükümlülükleri getirir. Bu, deney kapsamını klasik güvenlik deneylerinin dışına taşır.

Bu alanın yöntem grupları

Elektriksel kötü kullanım
Aşırı şarj, aşırı deşarj, dış kısa devre, zorlamalı deşarj ve dengesiz şarj. Koruma devrelerinin gerçekten çalıştığı burada görülür.
Mekanik kötü kullanım
Titreşim, şok, ezilme, delme, serbest düşme ve devirme. İç kısa devre koşullarının oluşup oluşmadığı izlenir.
Termal deneyler
Sıcaklık çevrimi, termal şok, yüksek sıcaklıkta bekletme, yangına maruziyet ve termal kaçış yayılımı.
Çevresel deneyler
Nem, alçak basınç, tuz sisi ve gerekiyorsa daldırma; araç ve dış mekân uygulamalarında öne çıkar.
Performans ölçümleri
Kapasite, enerji ve güç, iç direnç, verim, çevrim ömrü, kalendar ömür ve sıcaklığa bağlı davranış.
BMS doğrulaması
Koruma eşiklerinin, hücre dengeleme işlevinin, haberleşme ve arıza tepkisinin doğrulanması.

Bu alanda sık karıştırılanlar

UN 38.3 bir ürün güvenliği belgesi değildir; yalnızca taşıma uygunluğunu gösterir.
Hücre sertifikası paket uygunluğunu göstermez. Paket kendi mimarisiyle ayrıca değerlendirilir.
Aynı hücreden kurulu iki paket farklı sonuç verir; soğutma, bağlantı ve mekanik yapı belirleyicidir.
Performans deneyi güvenlik deneyi değildir. Çevrim ömrü raporu, güvenlik gerekliliklerini karşılamaz.
Elektrikli araç bataryasında UL 2580 raporu ile UNECE R100 onayı aynı şey değildir; biri standart değerlendirmesi, diğeri tip onayı rejimidir.
İkinci yaşam uygulamasına aktarılan araç bataryası yeni bir kullanım profiline girer; eski değerlendirme doğrudan taşınamaz.

Bu alandaki sonuçlar hangi kararı besler

Sevkiyat için taşıma uygunluğu ve deney özeti
Ürün güvenliği beyanı ve pazar erişimi
Batarya Tüzüğü kapsamındaki performans, dayanıklılık ve karbon ayak izi beyanı
Hücre tedarikçisi ya da BMS değişikliğinin etkisinin değerlendirilmesi
Enerji depolama sisteminde tesis kabul süreçleri

İlgili Testler

Yükseklik (Altitude) Testi — IEC 62133-2 Hakkında Sık Sorulan Sorular

Lityum batarya hava yoluyla göndermek için hangi test zorunlu?

UN 38.3 test dizisi zorunludur ve T.1 yükseklik simülasyonu bu dizinin ilk deneyidir. Sevkiyat için UN 38.3 test özeti (test summary) belgesi de gerekir.